HAŞHAŞ  MEMLEKETİNDENDİR!

HAŞHAŞ MEMLEKETİNDENDİR!

Takvimler 1961 senesi Ocak ayını göstermektedir. 27 Mayıs 1960 darbesi üzerinden kısa bir zaman geçmiş ve Milli Birlik Komitesi yasama faaliyetlerine başlamıştır. Milli Birlik Komitesinin 5 Ocak 1961 tarihindeki Genel Kurul Toplantısında üyelerden Kurmay Albay Muzaffer Yurdakuler (1915-1995) tarafından 5682 sayılı Pasaport Kanununun bazı maddelerinin değiştirilmesine dair bir kanun teklifi verilir.1
Teklifin müzakereleri sırasında söz alan Yurdakuler, 1950 senesi Temmuz ayında yürürlüğe giren 5682 sayılı Pasaport Kanununun bugünkü şartlara uymadığını, onun için bu kanunu modern usul ve esaslar içinde ele almak zarureti hâsıl olduğunu belirtir. Buna sebep olarakta eski kanunda yazılı esaslara riayet edilmediğini, uygulayıcıların çoğunun bu kanunun nasıl yazılacağını bile bilmediklerini söyler. Yurdakuler, ilgili makamlarca verilen pasaportlarda yapılan bazı yanlışlıklardan bahsederken:
Pasaportlarda “Bütün dünya için muteberdir” yerine,“Bütün dünya için görülebilir” veyahut “gösterilebilir” diye yazılmış, subay yerine İngilizcedeki (officer) kelimesi, (oficir) olarak geçmiş, İngiliz makamları da itiraz etmişler geri çevirmişler. Gene Afyon’dan bir vatandaş pasaport için müracaat etmiş, “Haşhaş memleketindendir” diye yazmışlardır. Diye örnekler verir.2
5682 sayılı pasaport kanununun bazı maddelerinin değiştirilmesine dair kanun gerekçesinde de o yıllardaAfyonkarahisar’dan verilen pasaportlarda yapılan yanlışlık ve kusurlardan kaynaklanan ilginç ve bir o kadar da trajikomik şekil hatalarından örneklere de yer verilir. Pasaportlarda meydana gelen yanlış muamele ve kusurların, şekil bakımından yapılan hatalar ve kanunun emrettiği esaslara uyulmaması bakımından meydana gelen kusur ve yanlış muameleler şeklinde iki bölümde tezahür ettiği belirtilir. Gerekçede:
– Pasaportlarda Türkçe karşılıklarının İngilizce veya Fransızca olarak yazılması icabettiği halde buna riayet edilmediği, bu sebeple pasaport sahiplerinin yabancı memleketlerde müşkül durumlara düştüğü,
– Bir subayımıza verilen pasaportun meslek hanesine subay karşılığının (ophphcier) şeklinde yazılmış olmasından dolayı pasaportun sahteliğinden şüphe ve buna hükmedilerek üniformalı olduğu halde İngiliz makamlarınca geriye çevrildiği,
– Bir vilâyetimizden verilen pasaportlara ilgilinin gideceği yerler için (Bütün yabancı memleketleriçin mute’berdir) şeklindeki ibarenin, Fransızca karşılığının “Valasble pour tous les paysage etranger”, “Bütün yabancı manzaralar için muteberdir.” Tarzında yazıldığı,
– Afyon’daki merciler tarafından verilen pasaportların hâmilinin doğum yeri kısmında Afyon isminin, Fransızca karşılığında “Opium” olarak (Kelimenin Türkçe karşılığı haşhaştır) kaydedildiği ve pasaport veren makamın imza yerinde de “Le Gouvernement D’opium” (İbarenin karşılığı haşhaş hükümetidir) yazıldığının görüldüğü, gibi pekçok ilginç ve dikkat çekici misaller verilmektedir.3
Muzaffer Yurdakuler’in, 5682 sayılı Pasaport Kanununun bazı maddelerinin değiştirilmesine dair sunduğu kanun teklifi aynı gün genel kurulda görüşülüp, oylanarak kabul edilir.
Dip Notlar:
1 Yurdakuler Muzaffer’in, 5682 sayılı Pasaport Kanununun bazı maddelerinin değiştirilmesine dair kanun teklifi, T. C. Milli Birlik Komitesi Genel Kurul Toplantısı, Yetmiş birinci Birleşim 5.1.1961 Perşembe s.6
2 T. C. Milli Birlik Komitesi Genel Kurul Toplantısı, Yetmiş birinci Birleşim 5.1.1961 Perşembe s.6-7
3 Yurdakuler Muzaffer’in, 5682 sayılı Pasaport Kanununun bazı maddelerinin değiştirilmesine dair kanun gerekçesi, T. C. Milli Birlik Komitesi Genel Kurul Toplantısı, Yetmiş birinci Birleşim 5.1.1961 Perşembe S. Sayısı 211

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

E-Gazete Arşivi