- Haberler
- Genel
- Kendi Doğum Gününde, Afyon'a Sözlük Hediye Etti Afyon'a Özgü 6 Bin Söz Varlığı Bu Kitapta
Kendi Doğum Gününde, Afyon'a Sözlük Hediye Etti Afyon'a Özgü 6 Bin Söz Varlığı Bu Kitapta
Afyonkarahisar'ın önde gelen gazetecilerinden İbrahim Yüksel, 16'ncı kitabı Afyonkarahisarlıca Sözlük ile okurlarının karşısına çıktı. Titiz bir çalışma sonucunda kitabını hazırlayan Yüksel, kendi doğum gününde Afyon kültürüne önemli bir eser hediye etmiş oldu
Afyonkarahisar’ın duayen gazetecisi İbrahim Yüksel, 16’ncı kitabı olan Afyonkarahisarlıca Sözlük ile şehrin kültür hayatına yeni bir eser kazandırmanın mutluluğunu yaşıyor. Kendi doğum günü olan 8 Ocak’ta (bugün) yeni kitabını okurlarla buluşturan İbrahim Yüksel, kitabın tanıtımını Alimoğlu Kültür Sanat ve Araştırma Derneği’nde gerçekleştirdi.
KİTABI, KENDİ İMKANLARI İLE BASTIRDI
Yüksel, “16’ıncı kitabımla huzurlarınızda olmaktan büyük mutluluk ve gurur duyuyorum. Bir taraftan da sevgili dostumuz Ahmet İlaslı’yı kaybetmenin üzüntüsünü yaşıyoruz. Bu eser üzerine 4 yıl çalıştım. 6 binin üzerinde Afyonkarahisar’a özgü sözcük, deyim ve anlam var. Önce Afyon’a özgü kelimeleri yazdım. Sonra onlarca lügat ve kitap taradım. 10 binlerce kelime taradım. Sonunda bu sözlük oluştu. Sözlükte hem sözcüklerin anlamını hem de kulağımızda kalan cümlelerle örnek verdim. Her zaman olduğu gibi bu eserde de bastırma sorunu karşımıza çıktı. 4 sene yılmadan, usanmadan, yorulmadan çalıştım, ama basım meselesi beni hayli yordu. Sonuçta aile meclisinin kararıyla kendi bütçemizden bastırdık. Aileme çok teşekkür ediyorum, editörlük yapan kızım Dr. Aslı Yüksel’e teşekkür ediyorum” dedi.
TİTİZ BİR ARAŞTIRMANIN ÜRÜNÜ
İbrahim Yüksel, Afyonkarahisarlıca Sözlük’ün sunuş yazısında ise şu ifadelere yer verdi:
“2015 yılında yayımlanan Masumiyet Çağının Çocukları isimli kitabımda geçen ‘Şattaklanmayın kıııızz! Mezlendiniz vallaha! Müzmeel ettiniz hamurları!’ cümlesine odaklanan bazı okurlarım, burada geçen üç sözcüğü (Şattaklanmak, mezlenmek, müzmeel etmek) son kez 50-60 yıl önce duyduklarını söylemişlerdi. Öte yandan Alanya'daki evimizin balkonuna yuva yapan bir kumrunun kuluçkaya yattığı fotoğrafı ‘Kumrumuz
Şukufe gurk bastı.’ notuyla paylaştığım hayvansever dostlarımdan biri de ‘Abi, 'gurk basmak' sözünü en az yarım asırdır duymamıştım.’ şeklinde bir mesaj atmıştı. Anladım ki bizim yıllar önce evde işte, çarşıda pazarda, sokakta okulda birbirimizle anlaşmak için kullandığımız, en basit tanımıyla bir bildirim aracı olan dilimizi oluşturan bu sözcükler, unutulmaya yüz tutmuş; günümüzdeki deyimiyle biz Baby Boomerlarla (Bebek Patlaması Kuşağı/1946-1964 yılları arasında doğanlar) birlikte sonsuzluğa doğru hızla yol almaya başlamıştı. Hatta hatta bu sözcükler sırf komiklik olsun diye sosyal medyada dolaşan bazı videolara malzeme
bile olmuştu.
Buradan hareketle, bizden önceki kuşaklardan devir aldığımız kültürel bir mirası, X, Y, Z ve Alfa şeklinde sıralanan bizden sonraki kuşaklarla daha sonra gelecek kuşaklara aktarmak amacıyla kaleme aldığım bu sözlükte, Afyonkarahisarlıların binlerce yıllık yaşayışının zaman süzgecinden geçerek, billurlaşmış anlam ve özü olan, 5.109'u madde başı, 943'ü madde içi olmak üzere toplam 6.052 söz, terim, deyim ve anlamdan oluşan bir söz varlığı bulacaksınız. Sanılmasın ki Afyonkarahisarlılar hepi topu bu 6.052 sözcük ile konuşuyor.
Burada kayda geçirilenler, yalnızca Afyonkarahisar'a özgü olanlarla birlikte, Türkiye genelinde kullanılmasına karşın yörede farklı anlamlar yüklenen ya da farklı biçimde telaffuz edilen sözcüklerdir. Hatırlayabildiğim ve başta TDK Türkçe Sözlük, TDK Türkiye'de Halk Ağzından Derleme Sözlüğü, Kâmûs-1 Türkî ile Kubbealtı Lugatı Misalli Büyük Türkçe Sözlük olmak üzere farklı sözlüklerden tarayarak burada kayıt altına almış olduğum sözcükler, bir dönemde Afyonkarahisar'da yaşayan herkesin günlük yaşamında
kullandığı, bir kısmı günümüzde de kullanılan, bir kısmı da unutulmak üzere olan söz, terim ve deyimlerdir.”