Afyon'da Kentsel Dönüşüm'de Ayrıntılar Ortaya Çıktı… Hakediş Nasıl Olacak?

Afyonkarahisar Belediye Meclisi’nin 2026 yılı Ağustos ayı toplantısında şehir merkezinde hayata geçirilmesi planlanan kentsel dönüşüm projesinin ayrıntıları kamuoyuyla paylaşıldı. Projeyi hazırlayan ekip adına sunum yapan İbrahim Varol, yaklaşık bir yıldır hak sahiplerinin mağdur edilmeyeceği bir model üzerinde çalıştıklarını belirterek, yeni sistemde hakedişlerin arsa, yapı ve taşınmaz üzerindeki diğer unsurlar dikkate alınarak hesaplanacağını açıkladı.

40 HEKTARLIK BİR ALANI KAPSIYOR

Varol, Mısri ve İmaret bölgelerini kapsayan dönüşüm alanlarının yaklaşık 40 hektarlık büyüklüğe ulaştığını, bu bölgelerin 2013 yılından bu yana dönüşüm gündeminde bulunduğunu ancak bugüne kadar iki farklı girişime rağmen uzlaşma sağlanamadığını söyledi. Alanların çok sayıda hak sahibine sahip olmasının ve maliyetlerin yüksekliğinin süreci zorlaştırdığını ifade eden Varol, mevcut durumda vatandaşların belirsizlik nedeniyle evlerine yatırım yapamadığını, bölgenin zamanla çöküntü alanına dönüştüğünü dile getirdi. 

Sunumunda, bölgede hisseli ve küçük parsellerin yoğunlukta olduğunu, dar sokaklar nedeniyle acil durum araçlarının dahi bazı noktalara ulaşamadığını anlatan Varol, metruk yapıların yanı sıra ticari binaların da aynı alan içerisinde bulunduğunu belirtti. Tüm bu sorunların çözümünün kentsel dönüşümle mümkün olacağını vurguladı.

ÖNEMLİ BİR EMSAL ORANI ELDE EDİLDİ

İbrahim Varol, yeni planlama sürecinde en büyük sıkıntının rezerv konut alanının bulunmaması olduğunu belirterek, "Hak sahiplerini başka bir bölgeye taşıyabileceğimiz bir konut stoğumuz yok. Bu nedenle dönüşümü kendi içerisinde gerçekleştirmek zorundayız. Yerinde dönüşüm modelini uygulayacağız" ifadelerini kullandı. Bakanlık nezdinde yürütülen çalışmalar sonucunda Afyonkarahisar'ın birçok şehirde elde edilmesi zor olan emsal oranlarına kavuştuğunu belirten Varol, bunun önemli bir fırsat olduğunu söyledi.

HAKEDİŞ FORMÜLÜ ÜZERİNDE ÇALIŞILDI

Hak sahiplerine sunulacak paylaşım modelinin temelini ise "hakediş" sistemi oluşturacak. Varol, bu sistemi ilk kez ayrıntılarıyla anlatarak her hak sahibinin projeden bedelsiz alabileceği bağımsız bölüm büyüklüğünün belirli kriterlere göre hesaplanacağını ifade etti. 

Hakediş hesabının ilk ayağını arsa değeri oluşturacak. Bölgedeki yapılar yokmuş gibi değerlendirme yapılacağını belirten Varol, her parselin emsal durumu, ticari aks üzerindeki konumu, rayiç değeri ve benzeri birçok unsur dikkate alınarak arsa karşılığındaki hakedişin belirleneceğini söyledi. 

İkinci aşamada ise mevcut yapıların değeri hesaplanacak. Boş parsellerin yanı sıra yapı bulunan alanlarda, binaların yaşı, kullanım amacı, yapım sistemi ve diğer teknik özellikleri dikkate alınarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın maliyet hesaplama yöntemleri doğrultusunda enkaz bedeli oluşturulacak. Bu değer de hakedişe eklenecek. 

Sistemde yalnızca arsa ve bina dikkate alınmayacak. Parsel üzerinde bulunan duvar, garaj, müştemilat, ağaç, kümes gibi unsurlar da ayrı ayrı değerlendirilecek. Varol, bu unsurların da metrekare karşılığına dönüştürüleceğini ve hak sahiplerinin toplam hakediş hesabına dahil edileceğini açıkladı. Hakediş formülü ile her hak sahibinin; arsasından gelen değer, yapı bedeli ile taşınmaz üzerindeki diğer unsurların toplamı hesaplanarak projeden bedelsiz olarak alabileceği konut veya bağımsız bölümün metrekare karşılığı ortaya çıkarılacak. Varol, hazırlanan modelin tamamen adalet ve eşitlik esasına göre oluşturulduğunu vurguladı.

ZAFER VE İSTİKLAL İSİMLERİ SEÇİLDİ

Projede Mısri bölgesi için "Zafer Yaşam Konutları", İmaret bölgesi için ise "İstiklal Yaşam Evleri" isimlerinin belirlendiğini aktaran Varol, yeni tasarımlarda geniş yollar, yeşil alanlar, sosyal donatılar, yüksek otopark kapasitesi ve modern ticaret alanlarının yer aldığını söyledi. Mevcut durumda yaklaşık 3 bin 500 bağımsız bölümün bulunduğu bölgede yeni projeyle bu sayının 5 bin 956'ya çıkarılmasının planlandığını kaydetti. 

Dönüşüm alanında şu an yaklaşık 4 bin 100 hak sahibi bulunduğunu ancak veraset işlemleri tamamlanmamış taşınmazlar nedeniyle bu sayının görüşmeler başladıktan sonra 5 ila 7 bin kişiye kadar çıkabileceğini belirten Varol, bu nedenle dönüşümün etaplar halinde yürütüleceğini ifade etti. 

Hak sahipleriyle görüşmelerin çarşamba sabahından itibaren başlayacağını açıklayan Varol, yıl sonuna kadar "ön uzlaşma sözleşmesi" sürecinin yürütüleceğini söyledi. Bu sürecin bir niyet beyanı niteliğinde olacağını belirten Varol, en yüksek katılımın sağlandığı bölgelerden projeye başlanacağını ifade etti. 

Sunumunun sonunda tüm kesimlere çağrıda bulunan Varol, siyasi görüşlerin bir kenara bırakılması gerektiğini belirterek, "Bugüne kadar elde edilmesi kolay olmayan önemli bir fırsat yakaladık. Hak sahiplerinin bu projeye destek vererek paydaş olmalarını ve kentsel dönüşümün birlikte hayata geçirilmesini istiyoruz." dedi.