Cumhuriyet'in Nasıl Kazanıldığını Anlamak İçin Kurtuluş Dizisini İzleyin

Türk Milleti’nin bağımsızlığını dünyaya ilan ettiği 26 Ağustos 1922 tarihi, Büyük Taarruz’un başladığı tarihtir. Mareşal ve Gazi Mustafa Kemal Atatürk, milletin imkanlarını millet için seferber ederek Milli Mücadele’nin son ve vurucu hamlesini Kocatepe’den başlattı. Bugüne kadar Büyük Taarruz’u en iyi anlatan Kurtuluş dizisinin hem kamera arkasında hem de kamera önünde görev alan Emekli Albay İsmail Özdilek, TRT’nin bu büyük yapımının ayrıntılarını Gazeteniz Kocatepe’ye anlattı. Kocatepe: Sayın İsmail Özdilek, sizin 34 yıldır Türk Sineması içerisinde film yönetmeni ve FİLMYÖN üyesi olduğunuzu biliyoruz. Çalışmalarınızdan TRT Kurtuluş dizisi hakkında ne söylemek istersiniz?İsmail Özdilek: Tarih, aracın farları gibi toplumların önünü aydınlatır. Farları yanmayan araç, duvara tosladığı gibi toplumlarda yıkılır ve yok olurlar. 1’nci Dünya Savaşı 1914 yılından 1918 yılına kadar devam eden savaşlarda ülkemiz Türkiye’nin toprakları, İngiltere, Fransa, Yunanistan ve İtalya tarafından 3 yıl süre ile işgal edildi. Atatürk ve silah arkadaşları, 7’den 70’e yaşlısıyla, genciyle, kadını ve kızıyla dünyada topyekûn harbin tek örneğini vererek ülkemizi düşman işgalinden kurtardılar. Sizlere, anlatmaya çalıştığım ve yazmakla gazeteme sığdıramayacağım 6 bölümlük TRT Kurtuluş Dizisi filmimizi internetten izlemenizi ve çocuklarınıza, torunlarınıza bir değil, birkaç defa izletmenizi isterim. Kocatepe: Sinemada İsmail Özdilek’ten bahseder misiniz?İsmail Özdilek: Evet, 34 yıldır Türk Sinemasının içerisindeyim. Sinemayı çocukluğumdan beri senaryo, çekim mekânlarıdâhil olmak üzere bugünlere kadar ilgiyle takip ettim.1991 yılında Polatlı da yarbay iken kendi imkânlarımla Orlando’da bulunan Universal stüdyosunda bir arkadaşımın desteğiyle sinemayı tanıdım. Kocatepe: TRT Kurtuluş Dizindeki çalışmalarınızı anlatır mısınız?İsmail Özdilek: Sinemaya olan ilgimi bilen TRT, komutanlıktan izin alarak Kurtuluş Dizisinde askeri danışman ve yönetmen yardımcısı olarak filmin bütün safhalarında görev aldım.Kurtuluş dizisinin çekimleri Ağustos 1991'de başladı ve 1994’te tamamlandı. Çekimlerde gerçek mekânların kullanılmasına özen gösterildi. 6 bölümlük olarak çekilen filmin yönetmenliğini Ziya Öztan ve senaryosunu değerli yazarlarımızdan Turgut Özakman tarafından yazıldı. Kendilerinin mekân çalışmalarımıza da büyük katkısı oldu. Bu çekimlere 350 sanatçı, 2000 asker, mahallindeki çekimler ve ihtiyaç duyulan figürasyon için de 15.000 civarında vatandaşımız ve 150 adet atlarıyla Uşak cirit ekibinin katılımı oldu. Montaj, seslendirme dâhil olmak üzere çekimlerin bütün safhalarında görev aldım. Kocatepe: Çekim mekânlarından ve hazırlıklardan bahseder misiniz?İsmail Özdilek: Çekimler, İstanbul’daki saraylar ve tarihi mekânlar,İzmir Kordon Boyunu gösteren setler ise Tuzla’da yeniden inşa edildi.Ankara Ulus Meydanı ve TBMM Binası, 22 gece 22 gündüz devam eden Sakarya Savaşı Polatlı ve bölgesindeki savaş alanı, Büyük Taarruz Afyon Kocatepe de ve sahneler savaşın geçtiği gerçek mekânlarda çekildi. Önemli rollerini Rutkay Aziz, Mahmut Cevher, Savaş Dinçel, Ayda Aksel, Müşfik Kenter, Alev Sezer, Haluk Kurtoğlu, Mehmet Aslantuğ gibi oyuncular paylaşmıştı.Kocatepe: Filmin çekim hazırlığı süreçlerinde neler yaşandı?İsmail Özdilek: O dönemdeki çekimler için kıyafetler, silah, teçhizat, prodüksiyon, figürasyon, dönem savaş malzemeleri ve mekânların yapımı için gerekli malzemelerin büyük bölümü Eskişehir Anadolu Üniversitesinde yapıldı. Bu hazırlıklar 1,5 yıllık süreyi aldı.Yine aynı yıllara ait 5 otomobil, 5 kamyon, 5 uçak, 5000 adet kıyafet ve kağnılar dâhil olmak üzere çok detaylar çalışıldı. 6 bölümlük Kurtuluş dizisi için 37 milyar 600 milyon TL harcandı ve dönemin en pahalı prodüksiyonu oldu. Dizideki yönetmenimiz Ziya Öztan hocam, yönetmen yardımcıları ve yapımda çalışan tüm arkadaşlarımın hepsi bana destek oldular. Kendilerini selam ve saygıyla anıyorum. Böyle büyük bir prodüksiyonda görev almam benim için de büyük bir şanstı. Bu proje şahsıma sektörde 10 yıl çalışmış arkadaşlarımın tecrübesini kazandırdı.12 Ağustos 1991 tarihinde çekimleri başlayan filmin bazı bölümleri İngiltere ve Rusya’da çekildi. Silahlı Kuvvetler, bu çekimlere için 12 subay, 15 astsubay,4 doktor ve komando birliklerinden 2000 asker ile katıldı.Başlarında subayları olan 45 kişilik takım seviyesinde teşkilatları hazırladım. Her bir takıma makyaj ve bıyık takımı için bir kızımız çalıştı.Çekimlerin her safhasında askerlerimiz yanımızda idi.Yunan ve Türk askeri için kıyafet ve teçhizatlar verilirdi. Yönetmenimiz Ziya Öztan ile müşterek çalıştım. Çekimdeki senaryoya göre karargâh çalışmaları, taarruz, topçu atışları, süvari hücumları, mevzilerdeki çalışmaların tümü tarafımdan provalar yapılarak çekimleri yapardık. Kocatepe: Afyonkarahisar çekimlerini anlatır mısınız?İsmail Özdilek: Türk Ordusu 26 Ağustos 1922’de Büyük Taarruz’da Kocatepe’de nasıl tertiplendi ise aynı düzeni aldık. Gecenin sessizliğinde cepheye giden atlar, askerlerimiz, toplarımız ve malzemeler çaput bezlerine sarılarak sessizliği bozmadan cepheye taşındılar.Atatürk ve heyeti Kocatepe gözetleme yerine geldiler. Askerlerimiz çok heyecanlı idiler. Sabah aydınlanırken topçu atışları yapıldı. Taarruzda engelleri aşan komandolarımızı durdurmakta zorlandım. Ben de, 23’üncü Tümen Komutanı Yarbay Derviş olarak Atatürk’ün (Rutkay Aziz) yanında Büyük Taarruz’a katıldım. Aynı cephede Yunanlıların kaçmalarını da filme aldık. Askerlerimizin banyo ihtiyacı Afyon’daki hamamlarda karşılandı. Hemşerilerim de bazıları Yunan Afyon’a geldi, diye söylenmişler.Polatlı Sakarya Anıtında Biz burada Yunan’a mezar kazdıkCan verdik Türkiye Cumhuriyeti yaşasın diyeAl kanla Sakarya tarihi yazdıkSiz vatan ettik hediye, diye yazar. Kocatepe: 2000 yılında emekli oluncaya kadar film yaptınız mı?İsmail Özdilek: Evet, 2000 yılında emekli oluncaya kadar TRT destekli Silahlı Kuvvetlerimize 12 adet değişik belgesel, tanıtım filmleri yaptım.Kültür Bakanlığı komutanlıktan izin alarak Burçin Oraloğlu ile beraber tiyatroda Savaş ve Barış’ı sahneye koyduk.Bir kez daha vurgulamak isterim: 6 bölümlük TRT Kurtuluş Dizisi filmimi internetten izlemenizi ve çocuklarınıza, torunlarınıza bir değil, birkaç defa izletmenizi isterim.Ayrıca, Anıtkabir Sinevizyon Merkezi için yaptığım Güneşin Adı Atatürk adlı filmim ulusal kanallarda ve yurt dışında izlenmekte ve İngilizcesi de The Name Of The Sun olarak internetten izleyebilirsiniz. Kocatepe: Emeklilikten sonra ne yaptınız?İsmail Özdilek: Emeklilikten sonra Film Yönetmenler Derneğine ( FİLM-YÖN) davet ettiler ve 34 yıldır da üyesiyim ve yönetiminde de bulundum. 2013 yılında dünyanın 2nci büyük sinema merkezi olan Boolywood ile Oscar Ödüllü sanatçı Anıl Kapoor ve çok ünlü sanatçıların katılımı ile ülkemizde çekilen RACE2 filminde koordinatör olarak görev aldım.Hoolywood ve Bollywood tanıdıktan sonra İstanbul da dünyanın 3’üncü sinema merkezi olacak Istanwood projemi kitap olarak hazırlayıp ilgili makamlara verdim.