IBAN'ını Başkasına Verenler Dikkat: Yeni Düzenleme Ne Getiriyor?

Son dönemde dolandırıcılık soruşturmalarında başkasına ait para transferlerinin gerçekleştirilmesi amacıyla banka hesaplarının kullandırılması nedeniyle adli süreç yaşayan kişilere ilişkin düzenleme yeniden gündeme geldi.

Kamuoyunda “IBAN mağdurları düzenlemesi” olarak adlandırılan hüküm, Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun kapsamında TBMM Genel Kurulunda kabul edildi.

TBMM’nin ilgili düzenlemeye ilişkin açıklamasına göre, dolandırıcılık veya nitelikli dolandırıcılık suçuna iştirak eden kişinin eyleminin, banka hesabı, ödeme aracı ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgi ve araçların başkasına verilmesiyle sınırlı kalması halinde verilecek cezada yarı oranında indirim yapılması öngörülüyor.

DÜZENLEME YALNIZCA IBAN NUMARASINI KAPSAMIYOR

Kamuoyunda “IBAN düzenlemesi” şeklinde anılsa da kabul edilen hükmün kapsamı yalnızca IBAN numarasının paylaşılmasından ibaret değil.

Düzenlemede banka veya kredi kartı gibi ödeme araçlarının yanı sıra banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcısı ve kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdindeki hesapların kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgi veya araçların başkasına verilmesi de yer alıyor. Bu nedenle hangi kişilerin düzenlemeden yararlanabileceği, her dosyanın kendi delilleri ve mahkeme kararında kabul edilen fiilleri üzerinden değerlendirilecek.

CEZA İNDİRİMİ İÇİN KATKININ SINIRI ÖNEM TAŞIYOR

Düzenlemenin merkezinde, kişinin dolandırıcılık eylemine yaptığı katkının kapsamı bulunuyor. Hesabını başkasına kullandırdığı iddia edilen kişinin dolandırıcılık faaliyetinin planlanması, mağdurlarla iletişim kurulması, para transferlerinin gerçekleştirilmesi veya suçtan elde edilen paranın aktarılması gibi başka eylemlerde bulunup bulunmadığı, somut olayın değerlendirilmesinde önem taşıyor. Dolayısıyla hesabı bir başkası tarafından kullanılan herkesin otomatik olarak düzenleme kapsamında değerlendirilmesi söz konusu değil. Mahkeme, kişinin suça iştirakinin yalnızca hesap veya ödeme aracının kullandırılmasıyla sınırlı olup olmadığını inceleyecek.

12. YARGI PAKETİ TBMM'DE KABUL EDİLD

Düzenlemenin yer aldığı 12. Yargı Paketi, TBMM Genel Kurulunda 16 Temmuz 2026'da kabul edildi. TBMM tarafından yapılan açıklamada, “IBAN mağdurları” olarak nitelendirilen kişilere yönelik hükmün kanun teklifine komisyon aşamasında eklendiği belirtildi.

Öte yandan, kanunun yürürlüğe girmesi bakımından Resmi Gazete'de yayımlanması ve kanunda öngörülen yürürlük hükümlerinin dikkate alınması gerekiyor. Bu nedenle TBMM'de kabul edilmesi ile hükümlerin fiilen uygulanmaya başlaması aynı aşama olarak değerlendirilmiyor. Güncel hukuk değerlendirmelerinde de özellikle TCK'nin 158. maddesine eklenen hüküm açısından yürürlük tarihinin ayrıca takip edilmesi gerektiğine dikkat çekiliyor.

DOLANDIRICILIK SORUŞTURMALARINDA BANKA HESAPLARI MERCEK ALTINDA

Banka hesaplarının suç örgütleri tarafından kullanılmasına ilişkin soruşturmalar da devam ediyor. İçişleri Bakanlığınca 2 Temmuz 2026'da yapılan açıklamada, 23 ilde nitelikli dolandırıcılık ve suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama suçlarına yönelik son bir ayda 45 operasyon düzenlendiği, operasyonlarda 307 şüphelinin yakalandığı bildirildi. Açıklamada, şüphelilerin banka hesaplarında toplam 5 milyar 388 milyon liralık işlem hacmi tespit edildiği belirtildi. Adalet Bakanı Akın Gürlek de 22 Haziran 2026'da Mardin merkezli 7 ilde düzenlenen yasa dışı bahis operasyonunda, para nakline aracılık ettiği ve sahte ilanlarla vatandaşları mağdur ettiği değerlendirilen 49 şüpheli hakkında adli işlem başlatıldığını açıkladı. Bu operasyonlar, banka hesaplarının dolandırıcılık ve yasa dışı bahis faaliyetlerinde kullanılmasının adli makamların takibindeki başlıklardan biri olduğunu ortaya koyuyor.

UZMANLARDAN IBAN TRANSFERLERİNDE DİKKAT UYARISI

Finansal işlemlerde de hesap bilgilerinin doğrulanması önem taşıyor. Türkiye'nin Finansal Okuryazarlık Platformu, banka hesaplarına yapılan para transferlerinde IBAN bilgilerinin kullanılabildiğini, FAST sistemi sayesinde farklı banka hesaplarına 7 gün 24 saat ve saniyeler içerisinde para transferi yapılabildiğini belirtiyor.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının 2025 Faaliyet Raporu'nda da FAST sisteminin 7 gün 24 saat hizmet verdiği ve ödemelerin saniyeler içerisinde tamamlandığı bilgisi yer alıyor. Rapora göre, Kolay Adresleme Sistemi sayesinde IBAN bilgisi yerine telefon numarası, kimlik numarası, e-posta adresi, pasaport numarası veya vergi kimlik numarası gibi bilgiler kullanılarak da transfer yapılabiliyor.

Yetkililer ise doğrulanmamış hesaplara para gönderilmemesi konusunda vatandaşları uyarıyor. İletişim Başkanlığının Kurban Bayramı öncesinde yaptığı bilgilendirmede, sosyal medya üzerinden satış yapan, piyasa değerinin çok altında ilan veren, acele ödeme isteyen veya doğrulanmamış IBAN bilgileriyle işlem yapılmasını talep eden hesaplara karşı dikkatli olunması gerektiği bildirildi.

HESABINI KULLANDIRANLAR AÇISINDAN YENİ DÜZENLEME NE GETİRİYOR?

Yeni düzenleme, dolandırıcılık suçuna katkısı yalnızca hesabın, ödeme aracının veya bunların kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgi ve araçların başkasına verilmesiyle sınırlı kalan kişiler bakımından özel bir ceza indirimi öngörüyor. Bununla birlikte düzenleme, dolandırıcılık suçundan yargılanan veya hüküm giyen herkes için otomatik bir ceza indirimi ya da af anlamına gelmiyor. Kişinin somut olayda hangi eylemleri gerçekleştirdiği ve suçla bağlantısının kapsamı yargı mercilerince değerlendirilecek. Banka hesaplarının üçüncü kişiler tarafından kullanılmasına ilişkin soruşturmaların sürmesi, bir yandan suç gelirlerinin finansal sistem üzerinden aktarılmasının önlenmesini, diğer yandan hesabını kullandırdığı gerekçesiyle soruşturma veya kovuşturma geçiren kişilerin hukuki durumlarının birbirinden ayrılmasını gündemde tutuyor. Böylece IBAN üzerinden yapılan para transferleri, dolandırıcılıkla mücadele, banka hesabı kullandırma ve ceza hukuku bakımından gündemdeki önemini korurken, yeni düzenlemenin uygulamadaki sonuçları yürürlük süreci ve yargı kararlarıyla şekillenecek.