Otoyollarda 130 Km/S Hız Sınırı Tarih Mi Oluyor? Yeni Sınır Gündemde

Avrupa'da otoyollarda uygulanan hız sınırlarının düşürülmesine yönelik öneri, 100 kilometre/saatlik yeni bir üst limit tartışmasını gündeme taşıdı. Avusturyalı Günther Fehlinger-Jahn'ın Avrupa genelinde otoyollar ve ana yollarda azami hızın 100 kilometre/saat olarak uygulanması yönündeki çağrısı, özellikle 120 ve 130 kilometre/saatlik sınırların bulunduğu ülkelerde tartışılıyor.

Fehlinger-Jahn, mart ayında yayımladığı önerisinde 100 kilometre/saatlik ortak hız sınırının trafik güvenliğini artırabileceğini, yakıt tüketimini ve petrol bağımlılığını azaltabileceğini savundu. Ancak söz konusu çağrı, şu aşamada Avrupa Birliği'nin resmi mevzuat teklifi niteliği taşımıyor.

AVRUPA'DA 100 KM/S SINIRI GÜNDEMDE

Avrupa Komisyonunun hız sınırlarına ilişkin mevcut bilgilerinde, otoyollardaki genel limitlerin ülkeden ülkeye değiştiği ve AB ülkelerinin büyük bölümünde 120 veya 130 kilometre/saatlik sınırların uygulandığı belirtiliyor. Almanya'da genel bir otoyol üst sınırı bulunmazken, 130 kilometre/saat tavsiye edilen hız olarak kabul ediliyor. Hollanda'da ise bazı otoyol kesimlerinde hava kirliliği ve gürültüyü azaltmak amacıyla daha düşük hız sınırları uygulanıyor.

Dolayısıyla gündemdeki 100 kilometre/saat önerisinin hayata geçmesi halinde, birçok Avrupa ülkesindeki mevcut uygulamanın önemli ölçüde değişmesi gerekecek. Bununla birlikte, hız limitlerinin belirlenmesi konusunda üye ülkelerin yetkisi devam ediyor.

Avrupa Komisyonunun güncel değerlendirmesinde de genel hız sınırı çerçevesinin ulusal hükümetlerin sorumluluğunda olduğu, belirli yol kesimlerindeki limitlerin ise ilgili ulusal veya yerel makamlar tarafından belirlenebildiği ifade ediliyor.

ÖNERİNİN GEREKÇESİ: GÜVENLİK VE YAKIT TÜKETİMİ

100 kilometre/saat önerisini gündeme getiren Fehlinger-Jahn, daha düşük hızın trafik kazalarının ve ağır sonuçlarının azaltılmasına, yakıt tüketiminin düşürülmesine ve fosil yakıtlara bağımlılığın azaltılmasına katkı sağlayacağını savunuyor. Öneride ayrıca yüksek hızlarda artan yakıt tüketimine ve enerji bağımlılığına dikkat çekiliyor.

Ancak önerinin yakıt tasarrufu üzerindeki etkisine ilişkin farklı değerlendirmeler de bulunuyor. Avusturya Otomobil, Motosiklet ve Turizm Kulübü (ÖAMTC), otoyollarda hız sınırının 130'dan 100 kilometre/saat'e indirilmesinin ülke genelindeki toplam yakıt tüketiminde sağlayacağı tasarrufun sınırlı kalacağını bildirdi.

ÖAMTC'nin Nisan ayında yayımladığı değerlendirmeye göre, ideal koşullarda tek bir aracın otoyol yolculuğunda 130 yerine 100 kilometre/saat hızla seyretmesi yakıt tüketimini önemli ölçüde azaltabiliyor. Ancak tüm araçların toplam kullanımına bakıldığında, hız sınırının düşürülmesinin Avusturya'nın genel yakıt tüketiminde en fazla yaklaşık yüzde 3'lük bir azalma sağlayabileceği hesaplanıyor.

AVUSTURYALILARIN ÇOĞUNLUĞU 130 KM/S'NİN KORUNMASINI İSTİYOR

Avusturya'da hız sınırının düşürülmesi tartışması kamuoyu araştırmalarına da yansıdı. ÖAMTC'nin Spectra tarafından gerçekleştirilen temsili araştırmasına göre, katılımcıların yüzde 68'i otoyollarda mevcut 130 kilometre/saatlik hız sınırının uygun olduğunu düşünüyor.

Araştırmada yüzde 19'luk kesim daha yüksek hız sınırını tercih ederken, yüzde 11'lik kesim daha düşük hızdan yana görüş bildirdi. 100 kilometre/saatlik özel öneriye ilişkin soruda ise katılımcıların yaklaşık üçte biri bu fikri olumlu karşıladı.

TÜRKİYE'DE 130 KM/S UYGULAMASI DEVAM EDİYOR

Avrupa'daki tartışma Türkiye açısından da yakından takip ediliyor. Ancak mevcut durumda Türkiye'de otomobiller için otoyol hız sınırının 100 kilometre/saat'e indirildiğine ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmuyor.

Emniyet Genel Müdürlüğünün Trafik Başkanlığı verilerine göre otomobiller için bazı otoyollarda azami hız 130 kilometre/saat, bazı otoyollarda ise 140 kilometre/saat olarak uygulanıyor. 130 kilometre/saatlik sınır Edirne-İstanbul, İstanbul-Ankara, Niğde-Mersin-Şanlıurfa, Tarsus-Şanlıurfa ve Çeşme-İzmir-Aydın otoyollarını kapsarken, Kuzey Marmara, Malkara-Çanakkale, Gebze-İzmir, Menemen-Çandarlı ve Ankara-Niğde otoyollarında otomobiller için sınır 140 kilometre/saat olarak uygulanıyor.

Bu nedenle Avrupa'da gündeme gelen 100 kilometre/saatlik önerinin Türkiye'de doğrudan yürürlüğe girmiş yeni bir hız sınırı olarak değerlendirilmemesi gerekiyor.

AB GENELİNDE TEK HIZ SINIRI BULUNMUYOR

Avrupa Birliği ülkelerinde otoyol hız sınırlarının tek bir rakama bağlanmış olmaması, ülkelerin yol ve trafik koşullarına göre farklı uygulamalar yapmasına imkan sağlıyor.

Avrupa Komisyonunun verilerine göre otoyollarda genel hız sınırı çoğunlukla 120 veya 130 kilometre/saat seviyesinde bulunuyor. Bunun yanında bazı ülkelerde hava koşulları, trafik yoğunluğu, çevresel etkiler veya yol güvenliği gerekçeleriyle belirli kesimlerde daha düşük limitler uygulanabiliyor.

Avusturya'da da otomobiller için otoyollardaki genel azami hız 130 kilometre/saat. Ülkenin otoyol işletmecisi ASFINAG, güvenlik veya çevresel nedenlerle bazı kesimlerde 100 veya 80 kilometre/saat gibi daha düşük limitlerin uygulanabildiğini belirtiyor.

100 KM/S ÖNERİSİ HENÜZ KARAR DEĞİL

Avrupa otoyollarında 100 kilometre/saatlik ortak hız sınırı önerisi, güvenlik, yakıt tüketimi ve enerji bağımlılığı başlıkları üzerinden tartışılmaya devam ediyor. Ancak mevcut durumda Avrupa Birliği tarafından kabul edilmiş, üye ülkelere 100 kilometre/saatlik genel otoyol hız sınırı getiren bir karar bulunmuyor.

Türkiye'de ise otomobiller için mevcut 130 ve 140 kilometre/saatlik otoyol hız sınırları yürürlükte. Dolayısıyla “130 km/s hız sınırı tarih oluyor” ifadesi şu aşamada Türkiye'de yürürlüğe girmiş bir değişikliği değil, Avrupa'da ortaya atılan yeni bir hız sınırı önerisini ifade ediyor.