'Teknolojiyi Takip Yetmiyor Tasarlamak Ve Yön Vermek Gerekiyor'

Afyon Kocatepe Üniversitesi’nin (AKÜ) ev sahipliğinde, Türk Mühendisler Derneği Afyonkarahisar İl Temsilciliği tarafından düzenlenen yapay zekanın mühendislik alanındaki gelişmeleri konu alan “Yapay Zeka ve Mühendislik” paneli, Teknoloji Fakültesi’nde yer alan İbrahim Küçükkurt Konferans Salonu’nda gerçekleşti. Panele, Afyonkarahisar Vali Yardımcısı Özlem Kılıçtürk, AKÜ Teknoloji Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ayhan Erol, AKÜ Mühendislik Fakültesi Dekanı Prof. Dr. İsmail Zorluer, Türk Mühendisler Derneği Genel Başkanı Yaşar Yekebağcı, Türk Mühendisler Derneği Afyonkarahisar İl Temsilcisi Tolga Şahiner, Afyonkarahisar Ülkü Ocakları Afyonkarahisar İl Başkanı Mesut Çetinkaya, sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri, öğretim görevlileri ve öğrenciler katıldı. Saygı duruşu ve İstiklal Marşı’nın okunmasıyla başlayan panelin açış konuşmasını Türk Mühendisler Derneği Afyonkarahisar İl Temsilcisi Tolga Şahiner gerçekleştirdi. Şahiner konuşmasında, gelişen teknoloji ile birlikte mühendisliğin teknik becerilerle sınırlı olmadığını vurgulayarak, stratejik düşünme, dijital okuryazarlık ve disiplinler arası iş birliği olduğunu belirtti. “GENÇ MÜHENDİSLERİMİZİ TEŞVİK ETMEK BİZLERİN SORUMLULUĞUDUR”Türk Mühendisleri Derneği Afyonkarahisar İl Temsilcisi Tolga Şahiner, “Mühendislik modern dünyanın temelini oluşturan en stratejik meslek alanlarından bir tanesi. Bugün dünyada yaşanan dijital dönüşüm, sürdürülebilirlik arayışları, şehirleşme ve enerji ihtiyaçları gibi küresel gelişmeler, mühendisliği her zamankinden daha çok ön plana çıkarmaktadır. Her yıl ülkemizde 30 bini aşkın mühendis mezun olmakta. Bu genç mezunlarımızın mesleki yolculuklarında yalnız kalmamalarını sağlamak, onları tecrübeyle buluşturmak, yenilikçe düşünmeye teşvik etmek bizlerin ortak sorumluluğudur.” ifadelerini kullandı. “YAPAY ZEKA MÜHENDİSLİĞİN DİSİPLİNLERİNİ DÖNÜŞTÜREN PARADİGMADIR”Dünya genelinde mühendisliğin veri bilimi, yapay zeka, biyoteknoloji, ileri üretim teknolojileri ile yeniden şekillendiğini belirten Şahiner, yapay zekanın mühendisliğin tüm paradigmalarını değiştirdiğini kaydetti. Şahiner, “Bugün dünya genelinde mühendislik, veri bilimi, yapay zeka, biyoteknoloji, sürdürülebilir enerji ve ileri üretim teknolojileriyle yeniden şekilleniyor. Çin akıllı şehir projeleriyle dünya gündeminde Almanya Endüstri 4.0 vizyonu küresel standartlar haline getirdi. Japonya ve Güney Kore robotik mühendislikte öncü ülkeler haline geldi. Amerika Birleşik Devletleri kuantum teknolojiler ve mühendislik alanlarında liderliğini sürdürüyor. Peki biz mühendisler bu hızlı dönüşüm karşısında neler yapıyoruz? Yanıt çok açık. Takip etmek yetmiyor. Artık tasarlamak ve yön vermek gerekiyor. Bu bağlamda yapay zeka yalnızca bir teknoloji değil, mühendisliğin tüm disiplinlerini dönüştüren bir paradigma haline gelmiştir. Bugün sadece inşaat, bilgisayar mühendisliğinin değil, inşaat mühendisliği, akıllı altyapı sistemleri, elektrik-elektronik mühendisliği, otonom sistemler, makine mühendisliği, üretimde robotik destekli otomasyon, tarım, sağlık, ulaşım ve enerji gibi alanlarda yapay zeka destekli çözümlerle yeniden şekilleniyor. Bu yeni çağda artık sadece üretmek değil, insan odaklı, etik değerlere dayalı, çevresel ve toplumsal etkileri gözeten mühendislik anlayışı öne çıkıyor.” dedi. “MÜHENDİSLİK MESLEK KANUNU ERTELENEMEZ İHTİYAÇTIR”Türk Mühendisler Derneği Afyonkarahisar İl Temsilcisi Tolga Şahiner, “Endüstri 5.0 kavramıyla birlikte insan-makine işbirliği daha ileri boyutlara taşıyan bireysel ihtiyaçları merkeze alan çözümler geliştiriyoruz. Mühendisliğin sınırları sadece teknik beceriler değil, aynı zamanda stratejik düşünme, dijital okuryazarlık ve disiplinler arası iş birliği belirliyor. Bu dönüşüm sürecinde meslektaşlarımızın karşılaştığı yapısal sorunlar da göz ardı edilmemeli. Yetki tanımlarımızda belirsizlikler bulunmakta. Mesleki yeterlilik sistemlerinde eksiklik bulunmakta. Düşük ücret politikaları ve istihdam güvencesizliği gibi konular mühendislik mesleğinin sürdürülebilirliğini tehdit etmektedir. Bu noktada mühendislik mesleğini daha sağlıklı bir zemine oturtacak bir mühendislik meslek kanunu gerekliliği artık ertelenemez bir ihtiyaçtır. Bu düzenleme sadece meslek mensuplarını değil ülkemizin teknolojik kapasitesini doğrudan etkileyecek bir adım olacaktır. Değerli katılımcılar, bugün burada yapay zekanın mühendislik meslek disiplinleri üzerindeki etkilerini konuşacağız. Ancak bu sadece bir teknik tartışma değil, geleceğin nasıl şekilleneceğine dair bir vizyon paylaşımıdır.” ifadelerini kullandı. ŞAHİNER’DEN REKTÖR’E TEŞEKKÜRŞahiner şu ifadelerle sözlerini tamamladı:“Bizlere ev sahipliği yapan Rektörümüz Prof. Dr. Mehmet Karakaş Bey, Mühendislik Fakültemizin kıymetli dekanları ve akademisyenlerine, panelimize katkı sunacak olan Prof. Dr. Şeref Sağıroğlu, Doç. Dr. Murat Karakuş ve Ahmet Haşim Yurttakal hocalarımıza, Türk Mühendisler Derneği Genel Başkanımız Yaşar Yekebağcı Bey'e, panelimize katkı sunan Halil Alimoğlu Bey'e, Panelimize vakit ayırarak katılma nezaketinde bulunan çok değerli misafirlerimize ve basın mensuplarımıza, kıymetli öğrencilerimize ayrı ayrı teşekkür ediyorum. Umarım bu panel genç mühendislerimizin bir ilham kaynağı olur. Sektörümüz için yenilikçi fikirlerin yeşereceği bir zemin yaratmaya vesile olur. Herkese dinlemelerinden dolayı teşekkür ediyorum.” “MÜHENDİSLİK MESLEĞİNİ HAK ETTİĞİ YERE TAŞIYACAĞIZ”Türk Mühendisleri Derneği Genel Başkanı Yaşar Yekebağcı ise, Türk Mühendisleri Derneği’nin 1,5 yıldır faaliyette bulunduğunu belirterek mühendislik mesleğini dünya standartlarına taşımak için çalışmalar yaptığını kaydetti. Yekebağcı, “Afyon’da sanayinin, tarımın güzide şehrimizde böyle bir organizasyon yapmaktan çok büyük bir mutluluk duyduğumu belirtmek isterim. Afyon Temsilcisi arkadaşımız çok güzel Türk Mühendisleri Derneği olarak bizim hedeflerimizi burada çözmeye çalıştı. Yaklaşık 1 buçuk yıldır faaliyette bulunan bir derneğiz. Amacımız, mühendislik mesleğini hak ettiği yere taşımak, bugüne kadar ihmal edilen mühendislik mesleğini yeniden saygınlığını kazandırmak, onlara hem özlük haklarında, hem mesleki gelişimiyle dünya standartlarında bir seviyeye taşımak en büyük hedefimiz. Bu konuda çalışmalar yapıyoruz.” ifadelerini kullandı. “MÜHENDİSLİĞİ İYİ NOKTALARA GETİRMEK İÇİN ÇALIŞIYORUZ”Geçmişte mühendislik mesleğinin ihmal edildiğini dile getiren Yekebağcı, yaptıkları çalışmalarla daha iyi noktalara taşıyacaklarını belirtti. Yekebağcı, “Bizim Ankara'da yaptığımız çalışmalarda büyük sivil toplum kuruluşlarıyla, meslek odalarıyla, sendikalarla bir araya geldik ve mühendislik mesleğini tekrar nasıl iyi bir noktaya taşırız, onunla ilgili çalışmalar yaptık. Bunu da ortak bir çalışma olarak bugünkü Cumhur İttifakı'na, hem AK Parti tarafına hem Milliyetçi Hareket Partisi tarafına çalışmamızı sunduk. Amacımız, mühendisleri gerçekten hak ettikleri noktaya taşımaktır. Bu bizim derneğimizin temel hedeflerinden bir tanesi. Bugüne kadar maalesef mühendislik mesleği ihmal edildi. İnşallah bundan sonra biz de bunu daha iyi noktalara taşıyacağız.” dedi. “MAYIS AYINDA KAZAKİSTAN’DA MÜHENDİSLİK ZİRVESİ YAPACAĞIZ”Dernek çalışmalarının Türkiye olarak sınırlı olmadığını kaydeden Türk Mühendisler Derneği Genel Başkanı Yaşar Yekebağcı, Türk Dünyası ile de ortak çalışmalar yürütüldüğünü ifade etti. Yekebağcı, “Sadece Türkiye'de kalmıyoruz, biz aynı zamanda Türk Dünyası’nda da etkinlikler yapmak için çalışmalar yapıyoruz. Mayıs ayı içerisinde Kazakistan'da bir Türk Dünyası Uluslararası Mühendislik Zirvesi yapacağız. Orada da inşallah mühendislerimizin, Türk mühendislerinin projelerini tanıtacağız. Onları duyuracağız. Türk Dünyası’ndaki mühendisleri bir araya getirecek bir temel atacağız. Bu ikincisi bizim yapacağımız zirve. Birincisini Ankara'da yapmıştık Türk Dünyası ülkelerinin katılımıyla. İnşallah bunu daha genişleterek de devam etmek istiyoruz. Amacımız mühendislerimizin her alanda hem mesleki anlamda hem özlük hakları anlamında daha ileri noktaya taşımak.” ifadelerini kullandı. “TÜRKİYE, MÜHENDİSLER OLMADAN KALKINAMAZ”Mühendisler olmadan Türkiye’de kalkınma olmayacağını belirten Yekebağcı, şu ifadelerle sözlerini tamamladı:“Bugün eğer Türkiye'de bir kalkınma olacaksa sanayide, bilimde, tarımda, teknolojide mühendisler olmadan olmaz. Her türlü mühendislerimizin bu çalışmalarını, katkılarını destekleyeceğiz. Mühendislerimizi en iyi noktaya taşımak için büyük bir gayret ve çalışma içerisinde olduğumuzu burada bir kez daha söylemek istiyorum. Afyon Kocatepe Üniversitesi’ne bu etkinlikte bize ev sahipliği yaptığı için çok teşekkür ediyorum. Panelimizin hayırlara vesile olmasını diliyorum. Hepinizi saygıyla selamlıyorum.” “2 MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ OLAN AFYON ÇOK ŞANSLI” Panelde konuşan AKÜ Teknoloji Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ayhan Erol ise, Afyonkarahisar’ın 2 tane mühendis yetiştiren fakülteye sahip olması dolayısıyla şanslı olduğunu belirterek, “Afyonkarahisar çok şanslı. Neden? İki tane mühendis yetiştiren fakülteye sahip. Ve bu fakültelerin çalışmalarına, yapılan hizmetlerine baktığımızda da gönül rahatlığıyla şunu ifade edebilirim ki üniversitemizin lokomotif fakültelerinde bütün yarışmalarda kesinlikle mühendislik fakültesi ve teknoloji fakültesi öğrencileri hocaları rol almakta. TÜBİTAK projelerinde başarılı bir şekilde yine görev almaktadır. Yine birçok projelerde üniversitemizin BAP projelerinde, TEKNOFEST yarışmalarında, Hocalarımızın yapmış oldukları çalışmalara yapılan bilimsel atıflarda daha sayamadığım birçok alanda, sportif, kültürel, sosyal bütün alanlarda her ne kadar mühendis arkadaşlarımız her kademede yer almaktalar.” ifadelerini kullandı. “YAPAY ZEKA MÜFRADATA EKLENİYOR”Yapay zekanın mühendislik alanlarında etkin ve doğru kullanımının önemli olduğunu belirten AKÜ Mühendislik Fakültesi Dekanı Prof. Dr. İsmail Zorluer, “Yapay zeka aynı zamanda insan zekasını takip etmeye çalışan bir sistem. Veriyi hızlı bir şekilde analiz ederek kısa süre içinde bizlere doğru ve uygun analizler yaparak bize etkin ve doğru bilgileri sunan bir sistem olarak karşımıza çıkıyor. Sağlıktan eğitime, sanayiden tarıma, ekonomiden uzay çalışmalarına kadar birçok alanda yapay zeka karşımıza çıkıyor. Mühendislikte ise projelerin tasarım süreçlerinden, üretim aşamalarına, bakım ve onarı faaliyetlerinden, veri analizlerine kadar pek çok alanda sunduğu çözümlerle mühendislik uygulamalarına daha verimli ve etkili bir çözüm sunuyor. Böyle bir sistem olarak karşımızda çıkmış durumda. Bu noktadan bakıldığında mühendislik eğitiminde yapay zekaya yer verilmesi ve mühendislik uygulamalarında etkin ve doğru kullanılması önem arz ediyor. Bu amaçla müfredatlarımıza yapay zekanın konusunun eklenmesi, çalışmaları da bir taraftan başlamış bulunuyor.” dedi. ÜRETKEN YAPAY ZEKAYapay Zeka ve Mühendislik panelinin açılış sunumu yapan Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölüm Başkanı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şeref Sağıroğlu, “Yapay Zeka Çağının Fırsatları ve Tehditleri” başlıklı sunumunu yaptı. Yapay zekanın insanın düşünme, anlama, kavrama, iletişim kurma, yorumlama ve öğrenme yapılarını anlayarak benzerlerini ortaya çıkaracak yeni yaklaşımların bilgisayar yardımıyla geliştirilmesi ve insanlığın hizmetine sunulması olduğunu ifade eden Sağıroğlu, “Üretken yapay zeka ise ön eğitimli modeller ile yazı, görüntü, video, müzik ve kod ve daha fazlası gibi içerikler üreten geniş dil modellerini kapsamaktadır.” diye konuştu. “YAPAY ZEKA, MÜHENDİSLİĞİN HER ALANINA DOĞRUDAN ETKİ EDEN YAPI TAŞI”Ankara Üniversitesi Yazılım Mühendisliği Bölüm Başkanı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Murat Karakuş ise “Yazılım Mühendisliğinde Yapay Zeka Kullanımı” temalı sunumu gerçekleştirdi. Yazılım mühendisliği ile yapay zekanın ilişkisinden bahseden Karakuş, şunları ifade etti:“Yapay zeka, hayatımızı ciddi manada değiştiren bir süreç. Yapay zeka teknolojisi araştırma alanı olmaktan çıkmış durumda. Mühendisliğin her alanına doğrudan etki eden yapı taşı durumuna gelmiş durumda. Yapay zeka birçok disiplini etkilemiş durumda. Bunlardan bazılarını olumlu anlamda belirsizlik ve hatta çekince durumu oluşturarak etkilemiş durumda. Yazılım mühendisliği ile ilişkisi çok daha karmaşık durumda. Yazılım mühendisliğinde, sistematik olarak yazılım geliştirme süreçlerini mühendislik bakış açısıyla anlatıyoruz. Bu elbette sadece kod yazmaktan ibaret değil. Yapay zeka ise en temelinde makinelerin insanlar gibi düşünebilme yetenekleri kazandırılmasına yönelik süreçleri, modelleri, algoritmaları temsil eden bir süreç Yapay zeka, yazılım mühendisliği için birçok süreci dönüştürmüş durumda; kodun otomatik olarak yazılmasından tutun, kod içerisindeki hataların tespit edilmesinden ve yahut kodu canlıya aldığınızda hataların tespit edilmesine kadar birçok süreci etkileyen bir durum söz konusudur. Yapay zeka destekli kod geliştirme süreçleri ve test ile hata ayıklama süreçleri gibi etkileşimli taraflar var.” “ÜRETKEN YAPAY ZEKA, ÖZGÜN BİR İÇERİK ÜRETİR”AKÜ Bilgisayar Mühendisliği Bilgisayar Yazılımı Anabilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Ahmet Haşim Yurttakal “Üretken Yapay Zeka İçin Prompt Mühendisliği” konulu sunumunda üretken yapay zekanın prompt mühendisliğinde kullanım alanlarını anlattı. Yurttakal, şunları ifade etti:“Yapay öğrenmede input datamız var. Bunlar ses ve görüntü verisi olabilir. Bu verilerde bir model geliştiriyoruz. Bu model üzerinde eğitiyoruz. Eğittikten sonra bunu teste tabi tutuyoruz. Eğitim ve test süresi sürekli tekrar eden bir döngü içerisinde devam ediyor. Optimum noktaya geldiğimizde bu modeli kullanmaya geçiyoruz. Ben buna geleneksel yapay zeka diyorum. Günümüzde ise üretken yapay zeka modelleri çıkmış durumda. Üretken yapay zeka, özgün bir içerik üretir. Mevcut verilerden yola çıkarak aynı verilere karar vermesi değil, gerçek bir insan gibi içerik üretmesine biz üretken yapay zeka diyoruz. GPT dediğimiz de ise kelime anlamı üretken olmasıdır. Ön eğitimli olması ve dönüştürücüler yer almasıdır. Birçok içerik toplanan eğitilmiş datalar vardır.”