Bir Kütüphane, 1.418 Eser: İşte Dikkat Çeken Rakamlar
Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığından yapılan açıklamaya göre, 1957 yılında vefat eden Yörükzâde Ahmed Fevzi Özdemir'in Haseniyye Medresesi için bir araya getirdiği kitaplar, ailesinin bağışıyla koruma altına alındı. Koleksiyonda 136 yazma ve 1.282 basılı eser bulunuyor.
Yörükzâde Ahmed Fevzi Özdemir’in kitapların dil dağılımında Arapça eserler ilk sırada yer alıyor. Koleksiyondaki eserlerin 973’ü Arapça, 429’u Türkçe, 16’sı ise Farsça olarak kayıtlara geçti. Bu rakamlar, kitaplığın yüzde 68,6’sının Arapça eserlerden oluştuğunu ortaya koyuyor.
KENDİ EL YAZISIYLA KALEME ALDIĞI RİSALELER DE VAR
Yazma eserler arasında koleksiyonun sahibi Yörükzâde Ahmed Fevzi Efendi’nin kendi el yazısıyla hazırladığı altı küçük risale de bulunuyor. Nüshalar incelendiğinde Birgivî, İbnü’l-Arabî, Molla Fenârî, Gazzâlî, Kadı Beyzâvî ve Molla Câmî gibi farklı ilim alanlarında eserler kaleme almış önemli isimlerin çalışmalarına rastlanıyor.
Koleksiyonun konu başlıkları da Yörükzâde’nin ilmi birikimi ve tasavvufi yönü hakkında önemli ipuçları veriyor. Eserlerin 208’i fıkıh ve fıkıh usulü, 195’i Arap dili ve edebiyatı, 149’u tasavvuf, 127’si mantık ve felsefe, 123’ü hadis alanında bulunuyor.
Bunların yanı sıra 109 eser İslam ahlakı ve adabına, 107 eser tefsire, 96 eser akaid ve kelama ayrılmış durumda. Koleksiyonda ayrıca diğer ilim dallarından 93, dil ve edebiyattan 81, Kur’an ilimlerinden 51, İslam tarihi ve siyerden 46, coğrafya ve tarihten 33 eser yer alıyor
BİRÇOK ÖNEMLİ ÂLİMİN ESERİ BULUNUYOR
Kütüphanede en fazla eseri bulunan müellifler arasında Ahmed Ziyâeddin Gümüşhânevî ve Mehmed Zihni Efendi 12’şer eserle ilk sırayı paylaşıyor. Bu isimleri 11 eserle Ali el-Kârî takip ediyor.
İmam Gazzâlî, İsâmüddin İsferâyînî ve Abdülvehhab Şa‘rânî’nin yedişer; Abdülhakim Siyelkûtî, Ebû Sa‘id Hâdîmî ve Sa‘deddin Taftâzânî’nin ise altışar eseri koleksiyonda bulunuyor.
EN ESKİ NÜSHA 1491 TARİHLİ
Yazma eserlerin 68’inde çoğaltılma tarihine ilişkin kayıtlar yer alıyor. Bu nüshaların 24’ü 18’inci, 15’i 17’nci, 15’i 19’uncu, 7’si 20’nci, 5’i 16’ncı ve biri 15’inci yüzyıla tarihleniyor.
Koleksiyonun bilinen en eski tarihli nüshası ise 894/1491 yılına ait. Mevlânâzâde tarafından kaleme alınan Şerhu Hidâyeti’l-Hikme adlı eser, kütüphanenin tarihî değerini ortaya koyan önemli nüshalar arasında yer alıyor.
İSTANBUL’DAN MEKKE’YE UZANAN İSTİNSAH KAYITLARI
Eserlerdeki çoğaltılma kayıtları, kitapların İstanbul, Edirne, Kayseri ve Mekke gibi farklı şehirlerde istinsah edildiğini gösteriyor. İstanbul’da hazırlanan bazı nüshaların ise Ayasofya ve Süleymaniye medreselerinde çoğaltıldığı anlaşılıyor.
Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı, koleksiyonun oluşturulduğu dönem ve şartlar dikkate alındığında hem eser sayısı hem de içerik bakımından önemli bir zenginliğe sahip olduğuna dikkat çekiyor. Haseniyye Medresesi için oluşturulan kütüphanenin, Yörükzâde Ahmed Fevzi Efendi’nin tasavvufi kimliği ve ilmi yönü sayesinde sıradan bir medrese kitaplığının ötesinde bir niteliğe kavuştuğu değerlendiriliyor.
Bakmadan Geçme
