Prof. Dr. Eroğlu: Eber Gölü'nü Koruduk, Korumaya Devam Ediyoruz

Cumhurbaşkanı Irak Özel Temsilcisi, 60’ıncı Hükümet Çevre ve Orman Bakanı, 61’inci, 62’nci, 63’üncü, 64’üncü ve 65’inci Hükümet Orman ve Su İşleri Bakanı Prof. Dr. Veysel Eroğlu, Afyonkarahisar’ın önde gelen sulak alanları arasında olan Eber Gölü hakkında yaptıkları hizmetleri tek tek anlattı.

Prof. Dr. Eroğlu, “Eber Gölü, sahip olduğu zengin ekosistem özellikleriyle canlıların, bitki ve kuşların yuvasıdır. Göl aynı zamanda uluslararası öneme haiz sulak alan özelliği de taşımaktadır. Akarçay Havzasında bulunan göl, 150 kilometrekareyi bulan bir alana sahiptir. Bölgenin en önemli ekolojik zenginliklerinden biri olan ve ülkemizin en büyük 12. gölü olan Eber Gölünün tabii güzelliğini korumak ve gelecek nesillere taşımak için DSİ Genel Müdürlüğüm ve Bakanlık vazifelerim boyunca mümkün olan tedbirleri aldık ve tatbik ettik. Hazırladığımız Eber Gölü Eylem Planı ile madde madde gölü koruyacak adımları belirledik ve her bir maddeyi kararlılıkla uygulamaya koyduk Atık Sulardan Eber Gölünü Koruduk. AK Parti Hükümetlerinden önce Akarçay Havzasındaki bütün atıksular Eber Gölüne dökülüyordu. Bilhassa Afyonkarahisar Merkez ve civarı evsel ve sanayi atıksuları, gölde büyük bir kirliliğe sebep oluyor ve canlı hayatı için tehlike arz ediyordu. 2012 yılında Afyonkarahisar İleri Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisini inşa ettik. Ülkemizin de ileri teknolojiye sahip tesislerinden biri olan bu tesiste Afyonkarahisar’ın atıksuları arıtılmaktadır.” Dedi.

Prof. Dr. Eroğlu, açıklamasına şöyle devam etti:

“Eber Gölünü Katı Atıklar Yani Çöplerden koruduk. 2005 yılında kurduğumuz Entegre Katı Atık Bertaraf Tesisi ile Afyonkarahisar Merkez Belediyesi dâhil olmak üzere 60 Belediye ve Afyonkarahisar İl Özel İdaresine bağlı köylerin katı atıklarının bertarafı, geri kazanımı ve enerji üretimi konularında hizmet verilmektedir. Katı atıkların bertarafı ile de Eber Gölünün kirliliği önlenmiştir. Hastane yani Tıbbi Atıklardan Koruduk. Daha önce hastane atıkları, Akarçay aracılığı ile Eber Gölüne atılırdı. Biz hastane atıklarını ayrı toplamaya başladık ve modern bir tesiste bertaraf ettik. Hatta burada bir süre komşu illerin atıkları da bertaraf edildi. Akarçay’ı Muhteşem Bir Şekilde Islah Ettik. Afyonkarahisar Merkez Kokarçay’ın ıslahı bir destandır. 1940’lı yıllarda burasının ıslahı için proje yapılmış ancak Kokarçay’ı ıslah maliyeti Afyonu başka bir yere taşımaktan daha maliyetli olacağı düşüncesiyle vazgeçilmiş, ta ki Veysel Eroğlu’nun bakanlığına kadar burası bataklık idi etrafındaki bazı konutlar değersiz olduğu için satılmazdı. Afyon sevdalısı olarak Kokarçay olarak tabir edilen Akarçay’ı çok muhteşem bir şekilde ıslah ettik. Akarçay civarında yeni bir şehir kuruldu, muhteşem yeşil alanlar kazandırıldı. Ayrıca bu bölgeden Eber Gölüne gelen kirliliği kestik.”

Cumhurbaşkanı Irak Özel Temsilcisi Prof. Dr. Veysel Eroğlu, “Dereleri Islah Edip Köprüler Kurduk. Afyonkarahisar genelinde 236 dere ıslahı ve 1501 köprü inşa ettik. Bu ıslah çalışmaları sayesinde Eber Gölünü besleyen çok sayıda dere, ıslah edilmiş ve gölün kirliliği önemli ölçüde giderilmiştir.  Türkiye’de Bir İlki Gerçekleştirdik. Atıksular İleri Arıtmadan Sonra Sulamada Kullanıldı. Afyonkarahisar İleri Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisine inşa ettiğimiz ilave tesislerle arıtılan atıksular, sulamada kullanılmaya başlanmıştır. Toplam 9.050 dekarlık arazi, atıksuların arıtılmasından kazanılan sularla sulanmaya başlanmıştır. Bu proje hem ilimiz hem de ülkemiz için örnek bir proje olmuştur. Selevir Barajı Sulamasını Modern Sulamaya Dönüştürdük. Selevir Barajından vahşi sulama ile araziler sulanmaktaydı. Selevir Sulaması Yenileme işini hayata geçirdik. Böylece 87.600 dekar arazi modern kapalı sulama sistemleriyle sulanmaya başlanmıştır. Bu proje sayesinde çok önemli bir su tasarrufu sağlanmıştır. Seyitler Sulamasını Modern Sulamaya Dönüştürdük. Seyitler Sulama tesisini de yenilenmek suretiyle 31.150 dekar arazi modern kapalı sulama sistemiyle sulanmaya başlanmıştır. Bu tesis bir taraftan su tasarrufu sağlarken diğer taraftan çiftçilerimizin ektiği ürünlerde artış sağlamıştır” ifadelerine yer verdi.

Eber Gölü’nü ihya etmek için birçok projeye imza attıklarını hatırlatan Prof. Dr. Eroğlu, “Havzadaki Yeraltı Sulamalarını Modern Kapalı Sulamaya Dönüştürdük. Bakanlığım döneminde yeraltı sulama sistemleri için de çok önemli bir projeyi hayata geçirdik. İl Özel İdaresine 100 milyon TL ödenek aktararak yeraltı sulamalarının modern kapalı sisteme çevrilmesini sağladık. Aktardığımız 100 milyon TL’nin 76 milyon TL’si kullanılarak vahşi yeraltı sulama sistemleri, modern kapalı sistemlere çevrilmiştir. Bu da su tasarrufunda çok önemli bir adım olmuştur. Çay Barajını İnşa Ederek Su Tasarrufu Sağladık. Çay ve Bolvadin ilçelerimizde özellikle içmesuyu temini noktasında sıkıntılar vardı. Yeraltı suları kullanıyordu. Uzun etüt ve planlama çalışmalarından sonra bölgeye kazandırdığımız Çay Barajı ile bu iki ilçemize ve civar bazı yerleşim yerlerine Sultandağlarının menba suyunu getirdik. 

Çay Barajı ile birlikte inşa ettiğimiz içmesuyu isale ve içmesuyu arıtma tesisleri ile daha önceki şebekelerdeki kayıp ve kaçaklar ortadan kaldırılarak çok önemli bir su tasarrufu sağlanmıştır. Ayrıca baraj ile 18.550 dekar arazi modern kapalı sulama tesisleriyle sulanmaya başlanmıştır.

11- Eber Gölünü Koruma Altına Aldık Eber Sarısını Nuhun Gemisine İşledik. Eber Gölü, ülkemizin önemli sulak alanlarından ve aynı zamanda uluslararası öneme haiz sulak alan olması sebebiyle biyolojik çeşitlilik koruma altına alınmıştır. Bakanlığım döneminde Nuh’un Gemisi Ulusal Biyolojik Çeşitlilik Envanter Programını devreye aldık. Bu programa ilk olarak endemik yani sadece bu bölgede olan Eber Sarısı bizzat tarafımca veri tabanına girilmiştir. Eber Sarısının ve diğer endemik bitkilerin kopartılmasının ciddi bir cezası bulunmaktadır” dedi.

Prof. Dr. Eroğlu, açıklamasına şöyle devam etti:

“Akarçay Havzasında bulunan Eber Gölünü kurtarmak için hazırladığımız Eylem Planındaki bu 11 maddeyi eksiksiz olarak devreye aldık. Ayrıca bu maddelerin haricinde havzada 43 baraj ve 31 gölet inşa ettik. Takriben 1 milyon 30 bin dekara araziyi sulamaya açtık. Yapmış olduğumuz bu muazzam yatırımlar sayesinde ilimizin su kaynaklarını optimum şekilde kullanırken tabii zenginliğimiz olan Eber Gölünü de koruduk. Malum olduğu üzere 2024 ve 2025 yıllarında küresel iklim değişikliği ve ülkemizde  genelde 7 yılda bir tekrarlanan kuraklık sebebiyle büyük bir kuraklık yaşandı. Şayet bu çalışmalar yapılmamış olsaydı özellikle bu kurak dönemde göl tamamen kurumaya yüz tutacaktı. 2021 yılında kurulan ve Başkanlığını yürüttüğüm TBMM İklim Değişikliği Araştırma Komisyonumuz, teknik saha inceleme programı kapsamında Eber Gölüne de bir inceleme programı düzenlemiştir. 

Komisyon üyelerimiz ve uzmanlar, Eber Gölünde yapılan çalışmaları yerinde görmüş, gölün korunması, sürdürülebilirliğin sağlanması ve kirliliğinin önlenmesi hususunda atılan adımları takdir ederek hazırlanan raporda yer vermiştir. Eber Gölü, ilimiz, bölgemiz ve ülkemizin önemli bir tabii zenginliğidir. Göl aynı zamanda oluşturduğu iklimle Sultandağı’nın dünyaca meşhur kirazlarının yetişmesinde de önemli bir katkı sağlamaktadır. Çok sayıda bitki ve canlıya ev sahipliği yapmakta olan Eber Gölü, küresel ısınma ve iklim değişikliğinden zaman zaman etkilenmekte olup duruma göre gölde yeni tedbirler alınarak çalışmalar yapılmaktadır. Son günlerde alınan yağışlarla göl daha iyi bir duruma gelecektir. Eber Gölünü hazırladığımız eylem planı ile koruduk, bundan sonra da güzel bir şekilde korunacağına olan inancım tamdır.”