Sokak Köpekleri İçin Kimi Aramalıyız?

Sokakta yaralı veya güçten düşmüş bir köpekle karşılaşan vatandaşlar, hayvanın durumuna kendi imkanlarıyla müdahale etmek yerine öncelikle bulunduğu belediyenin veteriner işleri birimi, çözüm merkezi veya hayvan bakımeviyle iletişime geçebiliyor. Büyükşehir belediyelerinin önemli bölümünde bu başvurular, belediyelerin çağrı merkezleri üzerinden ilgili ekiplere aktarılıyor.

Ancak 153 numarası Türkiye genelinde yalnızca hayvanlara hizmet veren, kapsamı her yerde aynı olan özel bir hat değil. Belediyelerin iletişim ve çözüm merkezi uygulamalarında hayvan ihbarlarının hangi birime aktarılacağı yerel hizmet sistemine göre değişebiliyor. Örneğin İstanbul'da ALO 153 üzerinden yaralı ve tedaviye muhtaç sokak hayvanları için ekip yönlendirilirken, Ankara'da Başkent 153 üzerinden yaralı sokak hayvanı ihbarı yapılabiliyor.

SOKAK KÖPEKLERİ İÇİN KİMİ ARAMALIYIZ?

Sokakta görülen köpeğin yaralı, hasta, güçten düşmüş veya acil veteriner müdahalesine ihtiyaç duyan bir durumda olması halinde ilk başvuru noktalarından biri, hayvanın bulunduğu yerdeki belediyenin veteriner işleri birimi veya hayvan bakımevi olabilir.

Birçok belediyede vatandaşın doğrudan veterinerlik biriminin telefonunu bulmasına gerek kalmadan çağrı merkezi üzerinden kayıt oluşturulabiliyor. İhbarın ardından ilgili belediye birimi olay yerine ekip yönlendirebiliyor.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi, yaralı bir sokak köpeği için ALO 153 Çözüm Merkezi'nin aranabileceğini ve olay yerinin adresi ile hayvanın yanında bulunan kişinin iletişim bilgilerinin verilmesi halinde nöbetçi ekiplerin müdahale ettiğini belirtiyor. Belediye ayrıca 153 üzerinden yapılan başvuruların ilgili birimlere yönlendirildiğini bildiriyor.

Ankara Büyükşehir Belediyesi'nde de Başkent 153 üzerinden yaralı sokak hayvanları ihbar edilebiliyor. Belediyenin E-Pati sistemi üzerinden vatandaşlar, yaptıkları ihbarın durumunu takip edebildiği gibi kedi ve köpekler için çeşitli veterinerlik ve sahiplendirme hizmetlerine de ulaşabiliyor.

Dolayısıyla "sokak köpeği için 153 aranır mı?" sorusunun yanıtı, belediyenin hizmet sistemine göre değişmekle birlikte, 153'ün hayvan ihbarlarını kabul ettiği büyükşehirlerde bu hat üzerinden başvuru yapılabiliyor.

İHBAR SIRASINDA HANGİ BİLGİLER VERİLMELİ?

Ekiplerin hayvana daha hızlı ulaşabilmesi için ihbar sırasında mümkün olduğunca açık bilgi verilmesi önem taşıyor.

Vatandaşların şu bilgileri aktarması işlemin doğru birime yönlendirilmesini kolaylaştırıyor:

Hayvanın bulunduğu açık adres veya konum
Köpeğin yaralı, hasta, güçten düşmüş veya tehlike oluşturan durumda olup olmadığı
Yaralanmanın görülebilen nedeni, örneğin trafik kazası
Hayvanın hareket edip edemediği
Yaklaşılabiliyorsa genel durumu ve görünür yaraları
İhbarı yapan kişinin iletişim bilgileri
Hayvanın bulunduğu yerin ekipler açısından kolay tarif edilebilmesi

İstanbul Büyükşehir Belediyesi de yaralı hayvan ihbarlarında özellikle olay yeri adresinin ve hayvanın yanında bulunan kişinin iletişim bilgilerinin paylaşılmasını istiyor.

Hayvanın fotoğrafı veya konum bilgisi paylaşılabiliyorsa, belediyenin ilgili dijital başvuru kanallarının buna imkan tanıması halinde bu bilgiler de ekibin olay yerini tespit etmesine yardımcı olabilir.

153 HANGİ HAYVANLARA BAKIYOR?

153'ün hangi hayvanlara ilişkin ihbarları kabul ettiği belediyeden belediyeye değişiyor. Bu nedenle "153 sadece köpeklerle ilgilenir" veya "153 bütün hayvan vakalarına bakar" şeklinde Türkiye geneli için tek bir kural bulunmuyor.

Belediyelerin resmi hizmetlerinde kedi ve köpekler başta olmak üzere sahipsiz hayvanlara yönelik veterinerlik, rehabilitasyon, kısırlaştırma, tedavi, bakımevi ve sahiplendirme hizmetleri görülüyor.

Örneğin İstanbul Büyükşehir Belediyesi, ALO 153 üzerinden yaralı, sakat veya aç durumdaki sokak hayvanlarının bildirilmesini kabul ediyor. Belediyenin hizmetlerinde kedi ve köpeklerin yanı sıra kuşlara yönelik besleme çalışmaları da yer alıyor.

Ankara Büyükşehir Belediyesi'nin E-Pati sisteminde ise yaralı hayvan ihbarının yanı sıra sahipsiz kedi ve köpekler için kısırlaştırma, tedavi, kayıt ve sahiplendirme hizmetleri bulunuyor.

Bu nedenle 153 aranırken, hayvanın türünün, durumunun ve bulunduğu yerin açık biçimde belirtilmesi gerekiyor. Belediyenin hizmet kapsamına girmeyen bir vaka söz konusuysa çağrı merkezi başvuruyu başka bir kuruma yönlendirebiliyor.

112 NE ZAMAN ARANMALI?

Sokak hayvanlarıyla ilgili rutin işlemler esas olarak yerel yönetimlerin sorumluluğunda bulunuyor. Ancak olayın insan hayatını veya kamu güvenliğini doğrudan tehdit eden acil bir duruma dönüşmesi halinde 112 Acil Çağrı Merkezi aranabiliyor.

112'nin resmi bilgilendirmesinde sahipsiz sokak hayvanlarına ilişkin işlemlerin belediyeler ve il özel idareleri tarafından yürütüldüğü, ancak acil durumlarda çağrı merkezinin ilgili birimlere yönlendirme yapabildiği belirtiliyor.

Ayrıca İçişleri Bakanlığı'nın 2026'da hizmete sunduğu HAYAT 112 uygulamasında yaralı veya sokaklarda tehlike oluşturabilecek sahipsiz hayvanların bildirilmesine yönelik bir ihbar modülü bulunuyor. Sistem üzerinden konum, fotoğraf ve video gibi bilgiler de aktarılabiliyor.

Burada önemli ayrım, rutin hayvan hizmeti ile acil güvenlik vakasının birbirinden ayrılması. Örneğin yalnızca kısırlaştırma, sahiplendirme veya bakımevi hakkında bilgi almak için belediyenin veterinerlik hizmetleri ya da iletişim merkezi kullanılabilirken, insanlara yönelik devam eden bir saldırı veya ciddi güvenlik riski gibi acil durumlarda 112 aranması gerekiyor.

BELEDİYELERİN SOKAK HAYVANLARI KONUSUNDA SORUMLULUĞU NE?

Sahipsiz hayvanlara ilişkin belediyelerin görevleri, 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nda yapılan değişikliklerin ardından yayımlanan Hayvanların Korunmasına Dair Uygulama Yönetmeliği ile ayrıntılandırıldı.

Tarım ve Orman Bakanlığının açıklamasına göre düzenleme, sahipsiz hayvanların toplanması, bakımevlerine götürülmesi, rehabilitasyonu, bakımevlerinde barındırılması ve sahiplendirilmesi süreçlerine ilişkin görevleri belirliyor. Yerel yönetimler, sahipsiz veya güçten düşmüş hayvanların bakımevlerine getirilmesi, kayıt altına alınması, rehabilite edilmesi ve uygun hayvanların sahiplendirilmesi gibi işlemlerden sorumlu tutuluyor.

Yönetmeliğe göre yerel yönetimler bünyesinde sahipsiz veya güçten düşmüş hayvanların toplanması için ekip oluşturulması, ekiplerin ehil kişilerden oluşması ve sorumlu veteriner hekim tarafından eğitimden geçirilmesi gerekiyor. Toplanan hayvanların zarar görmeyecek şekilde bakımevlerine nakledilmesi de düzenlemede yer alan yükümlülükler arasında bulunuyor.

Bakımevine getirilen hayvanların ise sağlık açısından muayene edilmesi, kayıt altına alınması ve gerekli rehabilitasyon işlemlerinin gerçekleştirilmesi öngörülüyor. Sahiplendirilmeye uygun hayvanların gerekli tıbbi müdahaleler tamamlandıktan sonra sahiplendirilmesi de yönetmelikte düzenleniyor.

SOKAK KÖPEĞİ İHBARINDA EKİP GELENE KADAR NE YAPILMALI?

Yaralı veya korkmuş bir köpek, özellikle ağrı ve stres nedeniyle normalden farklı davranabilir. Bu nedenle vatandaşların hayvana zorla yaklaşması, yakalamaya çalışması veya kendi imkanlarıyla başka bir yere götürmesi yerine ilgili ekiplerin yönlendirmesini beklemesi daha güvenli bir yöntem olarak öne çıkıyor.

Hayvanın bulunduğu yer trafik açısından riskliyse, vatandaşların kendilerini de tehlikeye atacak şekilde yola çıkmaması gerekiyor. İhbar sırasında konumun mümkün olduğunca net verilmesi, ekibin müdahale sürecini kolaylaştırıyor.

Antalya Büyükşehir Belediyesi de yaralı veya hastalanan sahipsiz sokak hayvanları için hayvan ambulansı ve hayvan kontrol ekipleriyle müdahale gerçekleştiriyor. Belediye, acil ihbarlar için 7 gün 24 saat hizmet verdiğini ve ihbarları geliş sırasına göre değerlendirdiğini bildiriyor.

SAHİPSİZ KÖPEK GÖRÜLDÜĞÜNDE HER ZAMAN EKİP ÇAĞRILIR MI?

Her sokak köpeği görüldüğünde otomatik olarak acil ekip çağrılması gerekmiyor. Hayvanın yaralı, hasta, güçten düşmüş olması, bulunduğu ortamda ciddi risk oluşturması veya müdahale gerektiren başka bir durumun bulunması ihbarın niteliğini belirliyor.

Mevzuatta sahipsiz veya güçten düşmüş hayvanların toplanmasına ilişkin usuller bulunuyor. Yönetmelik, hayvanların eziyet edilmeden toplanmasını ve nakil sırasında zarar görmemesi için gerekli önlemlerin alınmasını öngörüyor.

Öte yandan sahipsiz hayvanlarla ilgili güncel düzenlemeler, özellikle sahipsiz köpeklerin toplanması, bakımevlerinde rehabilite edilmesi, barındırılması ve sahiplendirilmesi süreçlerine ilişkin yerel yönetimlerin sorumluluklarını ayrıntılı biçimde belirliyor.

153, 112 VE BELEDİYE VETERİNER HİZMETLERİ ARASINDAKİ FARK

Vatandaşların hangi durumda hangi kuruma ulaşacağı konusunda temel ayrım şöyle özetlenebilir:

153: Belediyenin çözüm veya iletişim merkezi olarak hizmet veriyorsa, yaralı, hasta veya sahipsiz hayvanlara ilişkin ihbarlar ilgili veterinerlik birimine aktarılabilir. Ancak 153'ün hayvan hizmetlerinin kapsamı belediyeye göre değişebilir.

Belediye veteriner işleri ve hayvan bakımevleri: Sahipsiz hayvanların tedavisi, rehabilitasyonu, kısırlaştırılması, bakımı ve sahiplendirilmesi gibi yerel hizmetlerin yürütüldüğü temel birimlerdir.

112: İnsan hayatı veya kamu güvenliği açısından acil ve hayati tehlike oluşturan durumlarda kullanılması gereken acil çağrı sistemidir. 2026 itibarıyla HAYAT 112 üzerinden yaralı veya tehlike oluşturabilecek sahipsiz hayvanlar için de bildirim yapılabilmektedir.

HAYVAN İHBARLARINDA EN ÖNEMLİ BİLGİ: DOĞRU KONUM

Sokak hayvanlarıyla ilgili başvurularda ekiplerin vakaya ulaşabilmesi için en kritik bilgilerden biri konum. Özellikle kırsal alan, boş arazi, yol kenarı, park veya geniş bir site gibi adres tarifinin zor olduğu yerlerde vatandaşın mümkün olduğunca açık konum paylaşması önem taşıyor.

İstanbul'da ALO 153'e yapılan başvurularda olay yerinin adresinin bildirilmesi istenirken, Ankara'da Başkent 153 üzerinden yapılan ihbarlar E-Pati sistemiyle takip edilebiliyor. 112'nin yeni dijital sisteminde de konum ve görsel gönderme imkanları bulunuyor.

Bu nedenle ihbar sırasında yalnızca "sokakta yaralı köpek var" demek yerine, mahalle, cadde, sokak, bina numarası, yakınındaki bilinen bir nokta ve mümkünse konum bilgisinin paylaşılması ekiplerin doğru yere yönlendirilmesine katkı sağlıyor.

SONUÇ: SOKAK KÖPEĞİ İÇİN HANGİ NUMARA ARANMALI?

Sokakta yaralı, hasta veya güçten düşmüş bir köpek görüldüğünde öncelikle bulunulan belediyenin veterinerlik hizmetleri, hayvan bakımevi veya belediye çağrı merkezi üzerinden ihbar oluşturulması gerekiyor. Belediyenin hayvan hizmetleri 153 üzerinden yürütülüyorsa başvuru bu hat aracılığıyla ilgili birime aktarılabiliyor.

Ancak 153'ün Türkiye'nin her yerinde hayvanlar için aynı kapsamda çalışan özel bir numara olmadığı unutulmamalı. Hangi hayvan vakalarının kabul edildiği ve ekiplerin nasıl yönlendirildiği belediyelerin kendi hizmet organizasyonuna göre değişiyor.

İnsan hayatını veya kamu güvenliğini doğrudan tehdit eden acil olaylarda ise 112 Acil Çağrı Merkezi kullanılabiliyor. Güncel sistemde sahipsiz ve tehlike oluşturabilecek hayvanlar da 112 üzerinden bildirilebiliyor.

Mevzuat açısından ise sahipsiz ve güçten düşmüş hayvanların toplanması, bakımevlerine götürülmesi, rehabilitasyonu ve uygun hayvanların sahiplendirilmesi konusunda yerel yönetimlere önemli görevler düşüyor. Vatandaşın yapacağı en doğru ihbar ise hayvanın türünü, durumunu ve konumunu mümkün olduğunca açık şekilde ilgili birime aktarmak olarak öne çıkıyor.