At, tarih boyunca Türk Milletinin kültürel, sosyal ve ekonomik hayatının tüm aşamalarında önemli bir yer tutmuştur. Eskiden beri Türkler ata binmede gayet ustalaşmış ve at üstünde savaşırlarken büyük başarılar elde etmişlerdir. Günümüzde ise at ile olan bu bağ çeşitli atlı spor dalları ve yarışları ile varlığını devam ettirmektedir.
Afyonkarahisar'da 26-30 Ağustos Zafer Haftası etkinlikleri kapsamında düzenlenen Rahvan Binicilik Zafer Kupası yarışları bunlardan birisidir. Afyonkarahisar Belediyesi Atlı Spor Tesislerinde yapılan yarışlar izleyiciler tarafından ilgi ve heyecanla takip edilmiş ve yarışların sonunda ödüller sahiplerini bulmuştur.
Eski yıllarda da Afyonkarahisar’da at yarışlarının yapıldığını ve aynen günümüzdeki gibi yine heyecan ve ilgiyle takip edildiğini biliyoruz. Zira 1906 yılında Afyonkarahisar’da düzenlenen at yarışlarını o dönemin gazetelerinden olan ve İstanbul’da Fransızca olarak basılan Stamboul Gazetesi sütunlarına taşıyarak haber olarak yayınlamıştı.1
Bu yarışlarda Afyonkarahisar’ın tanınmış simalarından olan Yüzbaşı (Bayatlı) Arif Bey (1875-1920) de hem yarışlara ödül koymuş, hem de yarışmıştır. Arif Bey o tarihte Afyonkarahisar Redif Fırkasında Yüzbaşı olarak görev yapmaktadır.2
Arif Bey 1917 senesinde Kaymakamlığa (Yarbay) terfi etmiş ve o tarihten sonra Kaymakam (Bayatlı) Arif Bey olarak bilinir olmuştur.
Afyonkarahisar’da Bayatlı Arif Beyin Katıldığı At Yarışları
Afyonkarahisar’da düzenlenen ve Bayatlı Arif Beyinde katıldığı at yarışlarına ilişkin bir haber 11 Nisan 1906 tarihli Stamboul Gazetesinde yayınlanmıştır. Gazetenin muhabirinin 9 Nisan 1906 tarihinde Afyonkarahisar’dan gönderdiği “Afyonkarahisar’da At Yarışları” başlıklı haberde şunlar yazıyordu:
“Avrupa'nın büyük şehirlerinde olduğu gibi Afyon'da da spor baharla birlikte başlıyor. Bu güzel sezon burada 8 Nisan'da çevredeki uçsuz bucaksız ovalarda at yarışlarıyla açıldı.
Üç atın katıldığı ilk yarışta, şehrin ileri gelenlerinden Yüzbaşı Arif bey tarafından kazanana verilecek ödül henüz bir yaşında olan bir Arap tayı idi. Bu yarışı, ödülü ortaya koyan Arif Bey kazandı. Dolayısıyla ödül olarak ortaya koyduğu güzel tay yine kendisinde kaldı.
Yine üç atın koştuğu ikinci yarışmada, yine aynı ileri gelen tarafından konulan ödül ise Feleli köyü (Bugünkü Kocaöz köyü) sakini Demirci Ali tarafından kazanıldı.
Yapılan yarışlar, büyük bir engelli yarış gününde Auteuil'de ya da Derbi gününde Chantilly'de olduğu kadar zarif değildi, ama yine de eğlence konusunda bizler için çok takdire şayandı.
Umarız bu tür spor şenlikleri bizi taşra hayatının monotonluğundan uzaklaştırmaya devam eder.”
Muhabirin haberinde bahsettiği ve Afyonkarahisar’da yapılan yarışları kıyasladığı Paris’in hemen merkezindeki Auteuil ve yine Paris’in kuzeyindeki Chantilly bugün dahi Fransa’nın çok önemli at yarışlarının hala yapılmaya devam ettiği yerlerdir.
Aynı gazete 5 Eylül 1906 tarihli başka bir haberinde, Karahisar-ı Sahip’te 1 Eylül Cumartesi günü bir at yarışı düzenlendiğini ve ayın 21’inde Bursa’da da at yarışları düzenleneceğini bildiriyordu.3
Gazete haberlerinden Afyonkarahisar’ın birçok at yarışına ev sahipliği yaptığını, bir asker olan Bayatlı Arif Beyin atlara ve at yarışlarına meraklı bir kişi olduğunu öğreniyoruz. Umarız bundan sonraki yıllarda Afyonkarahisar gerek atlı sporlarda ve gerekse yarış atı yetiştiriciliğinde önemli bir merkez haline gelir.
Yararlanılan Kaynaklar:
1“Notes D’Afion Karahissar, Des courses de chevaux à Afion-Carahissar”, Stamboul Gazetesi, 11 Avril 1906, Mercredi, s.2
2Arif Bey, 29 Nisan 1894’de girdiği Harp Okulundan 28 Ocak 1896’da, 1311-c.P.27 sicil numarasıyla mezun olur. 28 Ocak 1896’da mülâzım-ı sâni (teğmen), 10 Ocak 1898’de birinci mülâzım (üsteğmen), 19 Mart 1902’de yüzbaşı, 18 Temmuz 1908’de kolağası (kıdemli yüzbaşı), 12 Nisan 1914’de binbaşı ve 1 Mart 1917 yılında kaymakamlığa (yarbaylığa) terfi eder. Birinci mülâzım ve yüzbaşı olarak Afyonkarahisar Redif Fırkasında görev yapar. (Şükrü Türkmen, “Afyonkarahisar Havalisi Kuva-yı Milliye Kumandanı Kaymakam (Bayatlı) Arif Bey”, Taşpınar Dergisi, Haziran 2022, Sayı:26, S.44-53
3“Course de chevaux”, Stamboul, 5 Septembre 1906, Mercredi, s.2
