İrfan Ünver Nasrattınoğlu

Anadolu'nun Kalbi Afyonkarahisar

İrfan Ünver Nasrattınoğlu

Anamın, babamın ve tüm sülalemin doğup, yaşayıp son yolculuklarını yaptıkları benim kentime “Anadolu’nun Kalbi” demem belki yadırganabilir, ama Devletimizin en önemli makamı olan İçişleri Bakanlığımız, Afyonkarahisar’ımız için Anadolu’nun Kalbi tanımlaması yaparsa, biz bundan büyük onur ve mutluluk duyarız.

            Önceki Valimiz Sayın Kübra Güran Yiğitbaşı’nın girişimi ve önceki İçişleri Bakanımız Sayın Ali Yerlikaya’nın desteğiyle hazırlanıp, Valilik tarafından geçen yılın sonlarında yayınlanan “Anadolu’nun Kalbi Afyonkarahisar” adlı kitap, nihayet son Afyonkarahisar seyahatimde elime geçti.

            Kocatepe Üniversitesi Rektörü Prof.Dr. Mehmet Karakaş ve Üniversitenin yedi Öğretim Üyesinin denetiminde ve altı uzmanın yönetiminde hazırlanmış olan kitapta Afyonkarahisar’ın çok yönlü ele alındığı görülmektedir.

            Hemen belirteyim ki, kitaptaki bütün bilgiler, şu kadın yazarlar tarafından kaleme alınmıştır:

            1. Zeynep K. Atay: Gökyüzünde Bir Balkon (Kale)

            2. Müfide Zeynep : Gizemli Gece Yürüyüşü Kocatepe Zafer Yolculuğu

            3. Elif Çelik: Afyon: İsim, Şehir, Bitki

            4. Elif Çelik: Afyon Üçlüsü: Kaymak, Lokum, Sucuk

            5. Esranur Duran: Afyonkarahisar Camileri

            6. Sevda Kızılca Erol: Afyonkarahisar’da Tarihi Çarşılar, Hanlar, Bedestenler

            7. Fatma Matur: Afyonkarahisar Müzeleri

            8. Akife Taş: Evlerin Baş Tacı Mutfak

            9. Duygu Ünal: Bir Adet Şifalı Su Seansu Alabilir miyim?

            10. Büşra Nur Özkan: Afyonkarahisar Ayazini Metropolisi: Tarihin Birbirine Sarıldığı Yer

            11. Emine Kılıkçıkaran: Karahisar-ı Sahip Afyonkarahisar Mevlevîhanesi

            12. Kübra Doğan: Üç Anne Bir Evlat: Afyonkarahisar

            13. Hediye Süeda Şahin: Köpük Köpük Bir Şifa: Geçmişten Günümüze Karahisar Maden Suyu…

            14. Sevda Kızılca Erol: Nesnelerin Sessiz Öyküsü: Afyonkarahisar El Sanatları

            15. Gülsüm Çelik: Afyon’da Milyon Yıllık Bekleyişin Sonu: Mermer

            16. Emine Kılıkçıkaran: Sultan Divani Hazretleri

17. Esranur Duran: Destine Hatun

18. Hediye Süeda Şahin: Adımlarda Yaşayan Tarih:Afyonkarahisar’ın Kültür Yolları

19. Sümeyra Dönmez: Afyonkarahisar’ın Manevi İzleri

20. Sema Sak: Afyonkarahisar Ve Yarenlik

21. Ayşenur Okan Şengel: Efsanelerden Deyimlere: Kral Midas

22. Aygül Bakkaloğlu: Afyonkarahisar’ın Senematografik Ruhu

Bu son bölümde, Afyonkarahisar’ın, Türk sinemasındaki yeri anlatılmakta örnekler verilmektedir. Ayrıca Türk sinema tarihine adlarını altın harflerle yazdırmış olan sanatçı hemşehrilerimizin adları da zikredilmektedir. Örneğin çocukluk ve ilkokul arkadaşım Merhum Yücel Çakmaklı, Filiz Akın, Aykut Oray, Nurgül Yeşilçay bunlar arasındadır.

 

Görüleceği gibi, "Anadolu'nun Kalbi Afyonkarahisar", 17 kadın yazarın kaleminden çıkan, şehrin tarihi, kültürel, sanatsal ve turistik değerlerini 22 bağımsız yazı içerisinde anlatan kapsamlı bir eserdir. Afyonkarahisar Valiliği ve Kocatepe Üniversitesi işbirliğiyle hazırlanan kitap, şehrin kimliğini "marka stratejisi" kapsamında yeniden konumlandıran, edebi yönü güçlü bir hafıza çalışmasıdır. Kitapta kaleden camilere, hanlardan kaplıcalara, el sanatlarından mutfak kültürüne yer verildiği görülmektedir.

            Böylesine iddialı bir kitabın eleştirilebilecek yönleri vardır. Kimi konuların eksik yazılmış olması doğaldır. Hazırlık aşamasında yararlanılan kaynakların adlarının dahi verilmemiş olması da eleştiri konusu yapılabilir. Ama ben tüm bunları bir yana bırakarak, Valiliğimizi böyle bir kitabı yayımlamış olmasından dolayı kutluyor ve teşekkür ediyorum.

            Ben kitapla ilgili bu tanıtma yazımda kitapta yer alan sunuş yazılarını da bir belge olması bakımından buraya almak istiyorum.

Bakın Ali Yerlikaya:

“Medeniyetlerin kesişme noktasında yer alan Afyonkarahisar, Anadolu'nun köklü tarihini ve zengin kültürünü barındıran nadide şehirlerimizdendir. Bu kadim şehir; imparatorlukların mirasına varis, Milli Mücadele döneminde üstlendiği rolle Cumhuriyetimizin kuruluşuna öncülük etmiştir. Her köşesinde ayrı bir hikâye, her sokağında geçmişten bugüne uzanan derin izler vardır. 

17 farklı kadın yazarımız tarafından dokunmuş satırları ve özgün anlatımlarıyla 22 bölümden oluşan Anadolu'nun Kalbi Afyonkarahisar adlı bu güzel eser, okuyucuyu adeta bir yolculuğa çıkarıyor. Kalesinden camilerine, çarşılarından hanlarına, müzelerinden gastronomisine, el sanatlarından efsanelerine kadar şehrin tüm zenginliklerini nakış gibi işliyor. Afyonkarahisar'ı anlatmakla yetinmeyip, şehrin eşsiz ruhunu hissettiriyor. 

Afyonkarahisar Valiliğimiz, Kocatepe Üniversitemiz ve değerli kadın yazarlarımızın katkılarıyla hazırlanan kitabın okuyucuyla buluşmasında emeği geçen her- kese can-ı gönülden teşekkür ediyorum. Bu eserin, okuyucuyu şehrin her köşesini merakla keşfetmeye davet edeceğine inanıyorum”

Vali Doç.Dr.Kübra Güran Yiğitbaşı:

“Her şehrin bir dili, bir sesi ve bir hikayesi vardır. Anadolu'nun kalbinde yer alan Afyonkarahisar'ımızın dilinin kadim, sesinin derin ve hikayesinin de ne kadar köklü olduğunu anlatabilmede, bu eser önemli katkılar sağlamakla birlikte şehrimizin tanıtımında da önemli rol oynayacaktır. 

Hanımefendilerin kalemlerinin zarafetinden süzülen bu eserde yer alan 22 bölüm sadece bir anlatı değil aynı zamanda ‘Gelin, bu gizemli şehri yeniden keşfedin’ diyen zarif birer davet.... 

Gör bu şehri, Hitit'den Frig Uygarlığı'na, Selçuklu'dan Osmanlı'ya köklü medeniyetlere ev sahipliğiyle, Kocatepe'de taçlanan Milli Mücadele ruhuyla her taşı ve her sokağında sizlere neler anlatır. 

Dokun, yeraltından kaynayarak çıkan şifalı termal sularına, Bedesten, Taşhan ve çarşılarındaki el emeğiyle şekillenen bakıra, keçesine, ipeğe, mermere ve zamanın ruhuna. 

Tat ve kokla, bir yanda haşhaşın aromasıyla lezzete davet eden çörekleri, maden suyunu, kaymakla taçlanan tatlıları, lokumları ve diğer yanda UNESCO tescilli gastronomisiyle nice eşsiz tatlarını. 

Dinle, heybetli kalesinin eteğinde esen rüzgarında, çarşılarının uğultusunda ve Ulucami, Mevlevihane ile türbelerinin sessizliğinde Afyonkarahisar sana neler anlatıyor... 

Kadın yazarlarımızın Afyonkarahisar'ı ziyaret ettiklerinde şehrimizin kalesinden, haşhaş tarlalarına, kaymağından destanlarına, türbelerinden çarşılarına uzanan şehir ile kurmuş oldukları bağlardan doğan bu denemeler, hem bilgi hem de duyguyla örülmüş olup geçmişle geleceği de edebi bir köprüde buluşturmuştur. Bu metinlerin her biri Afyonkarahisar'ın ruhuna kadın yüreğinin inceliğiyle ayna tutmaktadır. 

Kültürel mirasımızı koruma ve yaşatma yolunda kıymetli bir adım olan bu çalışmada emeği geçen tüm yazarlarımızı, editörlerimizi ve kültürün izini süren herkesi gönülden tebrik ediyorum. Eserin eğitimden sanata, tarihten sinemaya kadar birçok alanda ilham verici olacağına inanıyor; Afyonkarahisar'ın hikayesini daha çok yüreğe taşımasını temenni ediyorum.”

Arka kapaktaki imzasız yazı

“Afyonkarahisar... Tarihin göğsüne kazınmış kadim bir isim, Anadolu'nun kalbinde çarpan vakur bir şehir. 

Bu kitap, 17 farklı kadın kalemin sesiyle; haşhaş kokulu tarlalardan türbelerin sessizliğine, kaya mezarlarından kaymak tezgâhlarına, Mevlevi semalardan kervansaray gölgelerine uzanan 22 ayrı bölümle şehrin derinliklerine bir yolculuk sunuyor. 

Her hikâye, Afyonkarahisar'ın tarihî, kültürel ve manevi dokusunu yaşayan bir karakter gibi anlatıyor. 

Bazen bir çarşının taşlarında, bazen bir kalenin gölgesinde, bazen bir çocuğun gözlerinde, bazen bir türbenin duasında. 

Kadın bakışının duyarlılığıyla yoğrulmuş bu metinler, geçmişle bugünü, gelenekle hikâyeyi, bilgiyle sezgiyi bir araya getiriyor. 

Bu kitap yalnızca bir şehir anlatısı değil; aynı zamanda bir hafıza çalışması, bir kültürel miras belgesi ve edebî bir davettir. 

Anadolu'nun kalbi burada atıyor. 

Duy, oku, hisset...” 

Yazarın Diğer Yazıları