1981 yılı, Büyük Atatürk’ün doğumunun 100. Yılının idrak edildiği yıldı. Doğal olarak devletimizin üst kademelerinde, bu yılın, Ata’ya layık bir biçimde kutlanması için çalışmalar yapıldı. Kültür Bakanlığımız, yıl içinde Atatürk ile ilgili bir dizi kitaplar yayımladı.
Kimi bankalarımız, kurum ve kuruluşlarımız ise, Atatürk’ün büyüklüğünü ve dehasını ortaya koyan eserler yayımladılar. Bunların başında Türkiye İş Bankası vardı.
Gerek Ata’nın doğumunun 100. Yıldönümü, gerekse zaman içerisinde yayımlanmış olan Atatürk kitaplarıyla ilgili yayımlanan yazılarımdan bir kısmını, özetleyerek burada yayımlıyorum:
ATATÜRK VE HALKÇILIK
Bilindiği gibi yüce Atatürk’ün temel görüşleri, altı ana bölümde toplanmaktadır. Bunlar: Halkçılık, Devletçilik, Milliyetçilik, Lâiklik, Devrimcilik ve Cumhuriyetçiliktir.
Tüm dünyada Atatürk Yılı olarak kutlanmış olan 1981 yılında, ülkemizde ciddi, seviyeli ve yararlı eserler yayımlanmıştır. Bu yayınların, daha çok Türkiye İş Bankasından gelmiş olması ilginçtir ve bu ulusal bankamız ne denli kutlansa yeridir. Zira bu banka, kurucusu Atatürk’ü, gerçek yönleriyle ortaya koyan eserlerin yayınını sağlamakta, aynı zamanda büyük kültür hizmeti yapmaktadır.
Türkiye İş Bankasının Kültür Yayınlarından birisi de “Atatürk ve Halkçılık” adlı kitaptır.
Prof.Dr.Cahit Tanyol’un kaleme almış olduğu eser, dokuz ana bölümden oluşmaktadır. Bu bölümler şu başlıklar halinde verilmektedir:
Düşünce ve uygulama
Atatürk için ölçü
Atatürk’ün kişiliği
Milli Hakimiyet ve Atatürk
Atatürk ve harf devrimi
Atatürk ve öğretmen
Mitos- Halkın Mustafa Kemal’i
Atatürk devrimleri ve Ziya Gökalp
Atatürk’te halkçılık ve lâiklik.
Ayrıca, konuyla ilgili belgeler, ad dizini, konu dizini, yanlış-doğru cetveli ve eserin başındaki konunun açıklanması, kitabın değerini arttırmaktadır…
ATATÜRK VE İKTİSAT
İş Bankası tarafından yayımlanan kitaplardan birisi de “Atatürk ve İktisat “ adlı eserdir. Prof.Yüksel Ülken’in kaleme aldığı bu önemli kitap için yazar şöyle demektedir:
Bu kitabı Atatürk’ün iktisadi kişiliğini ortaya koyabilmek amacıyla hazırladık. Ancak, Atatürk dönemindeki uygulamaları ayrıntılı biçimde ele almak yerine Atatürk’ün iktisadi düşüncesini ve bunun ürünü olarak uygulamaya konulan iktisadi kalkınma modelini bir bütün içinde incelemeyi tercih ettik. Böylece ve ancak böyle bir tercihle Atatürk düşüncesini son olarak, Şinasi Özdenoğlu’nun da belirttiği gibi, çağdaş olmadığını ortaya koyabilmenin mümkün olabileceğini düşündük.
Ülken’in kitabı üç bölümden oluşmaktadır: Birinci bölümde Atatürk’ün iktisadi düşüncesinin temel unsurları saptanmakta ve Atatürk döneminin uygulamaları genel çizgileriyle belirtilmektedir. İktisadi kalkınmanın birer aracı sayılması gereken iktisadi sistemler, nasıl bir gelişim ve eğilim göstermiştir? Günümüzde ulaştıkları aşama nedir? İktisadi sistemlerin çağdaş görünümlerini belirtmek için yapılan tahliller, eserin ikinci bölümünü oluşturmaktadır. Eserin üçüncü bölümünde ise, ilk iki bölümün sağladığı bilgi ve verilerle toplu bir yorum ve değerlendirme yapılmış, karşılaştırmaya dayanan bir değer yargısı ortaya konulmuştur.
KURTULUŞ SAVAŞINDA TÜRK BASINI
Türkiye İş bankası kültür yayınlarının 230. su Atatürk’ün doğumunun 100. Yıldönümü dizisinin 8. si olan Kurtuluş Savaşında Türk Basını eser, orijinal belgelerden oluşmakta ve konusunun ilk ve tek yayını olma özelliği taşımaktadır. Bu eser ile kurtuluş savaşı döneminde Türkiye’nin dış ilişkilerinde meydana gelen gelişmelerin, ulusların kamuoylarında ne biçimde değerlendirildiği, Türk basınına yansıdığı oranda ortaya konurken bunun iç basındaki tepkileri de saptanmaktadır.
Eserin 1. Bölümünde itilaf devletlerinin paylaşım amaçları ile bu yoldaki girişimleri ve gelişmeler ele alınmış; 2. Bölümde paylaşım amaçlarının saptanması için oluşturulan uluslararası kongrelerin çalışmaları sırasındaki haber ve yorumlara değinilmiştir. 3. Bölümde ise, Sevr koşullarının Ankara hükümeti ve Anadolu basınınca karşılanması incelenmiş; 4. Bölümde de ulusal direnişin etkinliğinin Türkiye’de ve uluslararası gelişmelerdeki yeri açıklanmıştır.
Kurtuluş Savaşında Türk Basını adlı eser incelendiğinde görülecektir ki, o dönem basını, Atatürk ve arkadaşlarının daima yanında olmuş ve ulusal direnişi destekleyerek büyük yararlar sağlamıştır.
KEMALİZM ÜZERİNE
Kenan Akçay’ın, BeCe yayınları arasında çıkan “Kemalizm Üzerine” adlı eseri Ord. Prof. Dr. Hıfzı Veldet Velidedeoğlu’nun önsözü ile yayımlanan eserde, Ali Gevgilili, Ahmet Köklügiller, Bahri Savcı, Celil Gürkan, Ceyhun Atuf Kansu, Cihat Akçakayalıoğlu, Emre Kongar vb. gibi ünlü-ünsüz 52 yazarın makaleleri nden oluşmaktadır.
Bu makalelerde, yüce önderin, çeşitli konulardaki görüş ve düşünceleri anlatılmaktadır.
MUSTAFA KEMAL’İN YANINDA İKİ LİBYALI LİDER
Atatürk’ün askerlik hayatının bir kısmı, Kuzey Afrika’da, Libya’nın Bingazi ve Derne bölgelerinde geçmiştir.
Atatürk ve Türkiye Cumhuriyeti tarihinin bazı komutanlarının Libya’nın savunması için Libyalı mücahitlerle birlikte kahramanca savaştıkları gerçeğini, Libyalı aydınlar bugün de hatırlamakta ve anlatıp yayımlamaktadır. Nitekim bugüne kadar İtalyan kaynaklarına dayanarak hazırlanan tarih kitaplarının, Türk tarihi kaynaklarına göre hazırlanması için Libya’nın lideri Muammer Kaddafi, Libya Araştırmaları Merkezine talimat vermiştir.
Mustafa Kemal, Libya’da cephe komutanı olarak savaşırken, yanında yer alan mücahitler arasında Ahmet Şerif ve Süleyman Baruni de bulunmaktadır. İşte bu iki kahraman mücahit ve Atatürk’le ilişkileri konusu, Dr.Orhan Koloğlu’nun eserinin konusu olmuştur.
“Mustafa Kemal’in Yanında İki Libyalı Lider” adlı eser, Libya Arap Halk Sosyalist Cemahiriye’sinin Ankara Halk Bürosu Kültür Merkezi yayını olarak kısa bir süre önce neşredilmiştir. Üç bölümden oluşan eserin birinci bölümünde, I.Dünya Savaşı sırasında Libya’nın durumunu ortaya koymaktadır. Mütareke dönemini içine alan II. Bölümde İtalyanların Libya’da yaptıkları mezalim ile birlikte, Türk ve Arap dünyasındaki fikir karmaşası da işlenmektedir. Eserin III.Bölümü ise, Türk milli mücadelesine katılan Libyalılar ve katkıları anlatılmaktadır. Kitabın sonunda ise, konularla ilgili fotoğraf ve belgelere yer verilmiştir.
ATATÜRK VE ÇAĞDAŞ MÜZECİLİĞİMİZ
Afyonkarahisar İl Kültür Müdürlüğü görevini büyük başarılarla yapmış olan Merhum Musa Seyirci, bir yandan, geri kalmış olan Afyonkarahisar’ın kültürel alanda kalkınması için çaba harcarken, öte yandan makaleler ve kitaplar yayımlamak suretiyle, genel kültür çalışmalarına katkıda bulunmuştu.
Musa Seyirci, coşkuyla kutladığımız, Yüce Atatürk’ün doğumunun 100.yıldönümü içerisinde yapılmayan bir işi başarmış; “Atatürk ve Çağdaş Müzeciliğimiz” adlı değerli bir eser yayımlamıştır.
Bu eserde müzecilik tarihimiz, Atatürk’ün müzeye verdiği önem ve Afyonkarahisar’da bu konuda yapılan çalışmalar anlatılmaktadır.
ATATÜRK HAKKINDA HATIRALAR VE BELGELER
Yüce Atatürk’ün doğumunun 100.yılına adanan kitaplardan birisi de, manevi kızı Afet İnan’ın hazırlamış olduğu “Atatürk Hakkında Hatıralar ve Belgeler” adlı eserdir.
Türkiye İş Bankası kültür yayınlarını arasında çıkan kitabın müellifi Prof.Dr.Afet İnan, Atatürk’ün uzun yıllar yanında bulunmuş olup, onu en iyi tanıyan kişidir. Bu itibarla onun hazırladığı kitaptaki hatıralar da belgeler de çok önemlidir.
MUSTAFA KEMAL DESTANI
Mustafa Kemal Atatürk, yirminci yüzyılın en büyük dâhisidir. O gerçek bir lider ve bir destandır. Bundandır, kimi yazarların ve şairlerin onun için “Destan Atatürk”, “Tek Adam”, “Bozkurt” gibi tanımlamalar yapmaları…
Elimizde Söke’den şair Talat Avcı’nın “Mustafa Kemal Destanı” adlı eseri bulunuyor. Bu Söke’den gelen ikinci Atatürk kitabıdır. Zira yaşamını Söke’de sürdüren değerli dostumuz Abdülkadir Güler’in de bir Atatürk kitabı vardır.
Avcı bu eserinde Mustafa Kemal’in hayatı çevresinde gelişen olayları ve milli mücadeleyi destanlaştırmıştır. Bu mücadelede Hasan Tahsin vardır, Erzurum vardır ve daha sonraki gelişmeler vardır…
…Atatürkçü öğretmenler Türkiye Cumhuriyeti’nin en büyük güvencesedir…Kemalist öğretmen Talat Avcı’yı bu eserinden dolayı kutluyoruz…
