Balkan Türklüğünü Ayakta Tutanlardan Hukukçu Şair İskender Muzbeg Şefikoğlu
İrfan Ünver Nasrattınoğlu
Balkan seyahatlerimde tanıdığım, tanıdıkça daha çok sevdiğim dostlarımdan Şefikoğlu İskender Muzbeg, özellikle Kosova Türkleri’nin bayraktarlarından birisidir.
Hukukçu ve şair-yazar olan İskender Muzbeg, 19 Aralık 1947 tarihinde Kosova'nın tarihi Prizren kentinde dünyaya geldi. İlk ve orta okulu burada bitirdikten sonra öğretmen okuluna devam etti. Priştine Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun oldu.
1969 yılında yayına başlayan “Tan Gazetesi”nin kurucuları arasında yer aldı ve eğitim, kültür ve sanat sayfalarını yönetti.
Prizren Belediyesi'nde hazine avukatı, Belediye Meclis Yürütme Konseyi üyesi ve Prizren Adliyesinde hakim olarak çalıştı.
1999 Kosova savaşından sonra Kosova'daki Humanitarian Law Center adlı insan hakları kuruluşunun Prizren ofisinde avukat ve gözlemci olarak görev yaptı. Halen Prizren'de serbest avukat olarak çalışmaktadır.
İskender Muzbeg, Kosova'da hem halklar arası ilişkilerde hem de Türk aydınları arasında dengeli kişiliği ile dikkat çekti. Balkanlarda Türk dili ve kültürünün yaygınlaşmasına hizmet etti.
Kosovalı bir Türk aydını olarak, Balkanlarda ve Türkiye'de yayımlanan pek çok dergide şiir ve öykülerini yayınladı ve bölge dillerinden Türkçeye çeviriler yaptı. Kitap bütünlüğünde yayımlanan eserleri şunlardır:
1. Kaynak (Üsküp, 1972),
2. Yaşamak (Priştine, 1975),
3. Gerçek (Üsküp, 1983),
4. Taşa Türküler (Üsküp, 1987),
5. Güneş Isıt Beni (Priştine, 1996)
6. Türk Yazarlar Derneği (Prizren,1996)
7. Sülo (Priştine, 1998).
8. Sevil (Öyküler,Priştine, 1974)
9. Kosova Çağdaş Türk Şiiri Antolojisi,(Bayram İbrahim’le, Priştine, 1974).
10.Yanan Sevgiler (Tan Gaezetesinde Tefrika edildi, Roman, 1970)
11.Doğru Yol Derneği, 30.Yıl, (Prizren, 1981 ve 1988)
12.V-VI-VII.Sınıf Ders Kitapları (Priştine,1987)
Kosova'da Türk ilkokulları için ders kitapları da hazırlamış olan İskender Muzbeg’in Prizren’de faaliyette bulunan ve benim de “Onursal Başkanı” olduğum “Doğru Yol Kültür Güzel Sanatlar Derneği”nin çalışmalarına da büyük katkıları olmuştur.
Kosovalı şair, hikâyeci, çevirmen, hakim, avukat” sıfatlarıyla tanınan İskender Muzbeg 1951 yılında yayımlanan şu şiiriyle kamuoyunun büyük beğenilerine mazhar olmuştur:
“Biz her şeyi borçluyuz savaşa
borçluyuz ellilere
Kosova ovasında.
Dönüşümden bir resim
varoluştan bir anı
elliler arasında.
Ses soyutlandı,
dil emdi özsuyunu
özgür kara toprağın
ağrıya son verildi toplumun yarasında”
Iskender Muzbeg, kendisiyle yapılan bir söyleşide diyor ki;
“…Kosova’da Türk dilinde eğitimin yeniden gerçekleştirildiği 1951 yılından kısa bir süre sonra babam beni okula yazdırdı. Sekiz yaşındaydım. Babam ve ben birlikte Mustafa Baki Okulu’na gittik. Orada öğrenci kayıt işlerini Arnavutça okuyan öğrencilere ders veren Nik adında bir öğretmen yapıyordu. Babama şu soruyu sorduğunu hatırlıyorum: “Oğlunuzun hangi dilde okumasını istiyorsunuz?” Babam Osmanlı İmparatorluğu’nun son yıllarında Prizren Rüştiyesi’nde ana dili Türkçe okuyan, Rüştiye’yi bitirdikten sonra eğitimine ana dilinde devam etmek için Köprülü İdadisi’ne kaydını yaptıran ama Balkan Savaşları’nın patlak vermesi sebebiyle eğitimine devam edemeyen bu “yaşlı delikanlı” Nik öğretmene kısa ve net bir cevap verdi: “Türkçe.”
***
Sekiz yıllık ilkokulu ve beş yıllık Öğretmen Okulu’nu Prizren’de anadilinde bitirmiş olan Muzbeg, Priştine Hukuk Fakültesi’nden de mezun olduktan sonra, bitirip Priştine ve Prizren’de çeşitli görevlerde bulundu.
Öğretmen Okulu’nda iken tanıdığı öğretmen Yumniyye Şimşek’le 1974 yılında evlenmiş olan Muzbeg, Esin, Belge ve Bengi’nin babası, Ece, Neim, Uygar ve Uras’ın dedesidir. İskender Beyin oğlu Esin Muzbeg, Ankara Üniversitesi’nde öğrenim yaparken zaman zaman bana uğrar, söyleşirdik…
Öğretmen Okulunun son sınıfındayken hukuk okumayı tercih ettim ve başardım. Hayat beni neden sonra gazeteciliğe, daha sonra da hukuk işlerine sevk etmiş oldu. Prizren’de Hazine Avukatı ve Belediye Meclis Yürütme Konseyi Üyesi olarak görev yaptım.
***
Türkiye’de de tanınmış olan İskender Muzbeg, ülkemizdeki birçok kamu kuruluşları, dernek ve vakıfların, kültürel düzenlemelerine davet edilmiş, bilimsel sempozyum ve kongrelerde sunduğu bildirileriyle hayli takdir toplamış ve Türkoloji Dünyasında tanınmıştır. Tabii bizim düzenlediğimiz ya da Düzenleme Kurullarında yer aldığımız etkinliklere de Muzbeg’i davet ettik.Bizim çağrımızla katıldığı toplantılar ve sunduğu bildirilerden bazıları şunlardır:
*1987 yılında Eskişehir’de düzenlediğimiz III.Uluslararası Türk Halk Edebiyatı Seminerinde; “Yugoslavya’nın Prizren Kentinde Kullanılan Deyimlerimize Genel Bakış”
*1989 yılında Eskişehir’de düzenlediğimiz IV.Uluslararası Türk Halk Edebiyatı Ve Yunus Emre Semineri’nde; “Yugoslavya’da Yaşayan Türk Şairlerinin Şiirlerinde Deyimler”
*1990 ve 1991 yıllarında Adana Valiliği ile birlikte düzenlediğimiz Karacaoğlan etkinliklerine de davet ettiğimiz İskender Muzbeg, düzenlemelerde hem konuşmalar yapmış, hem de şiir şölenlerinde şiirlerini okumuştur.
*1993 yılında Mersin’in Anamur İlçesinde düzenlediğimiz “Uluslararası Anamur Turizm Ve Çevre Kurultayı”na katılan Muzbeg, hem bildiri sundu hem de düzenlenen Şiir Şöleninde şiirlerini okudu.
* 1995 Dünya Hoşgörü. Manas Ve Abay Yılı”na Kurum olarak VII.Uluslararası Türk Halk Edebiyatı Semineri’ni, Kırıkkale’de yaptık. O yıllarda yeni yeni oluşmaya başlayan, Türk Dünyası kavramına katkıda bulunmak amacıyla, seminerle birlikte, “I.Uluslararası Türk Dünyası Kurultayı”nı gerçekleştirdik. Bu etkinlikte İskender Muzbeg, “Yugoslavya’da Gerçekleştirilen Türkçe Eğitim ve Öğretim Sürecinde Türk Halk Edebiyatının Yeri” başlıklı bildiri sundu.
Anamur’da yönettiğim şiir şöleninde İskender Muzbeg şiirini okurken
