Din Bilgini-Milletvekili – Kıvancımız -Hemşehrimiz Prof. Kamil Miras (Doğumunun 150. Yıldönümünde Anarken)

Millî Mücadeleden sonra, Cumhuriyetimizin kuruluş aşamasında, Atatürk’ün yanında yer alarak, Yüce dinimiz İslâmiyetin çağın gereklerine göre gelişimine büyük katkılarda bulunan hemşehrimiz Prof. Kamil Miras’ı Kocatepe okurlarının tamamı, veya ilimizde yaşayan bütün hemşehrilerimiz, hatta tüm yurttaşlarımız biliyor, tanıyorlar mı?...

Ben bu soruya “evet” diyebilecek kişilerin parmakla sayılacak kadar az olduğu kanısındayım. Oysa Kâmil Miras, herkesin bilmesi gereken bir Türk büyüğü, bir bilgin, bir büyük din ve Devlet adamıdır…

Büyük bilgin Kâmil Miras, 1874 yılında Miraszâde Müderris Ahmet Efendi’nin oğlu olarak 1874 yılında Afyonkarahisar’da doğdu. İlk tahsilini memleketinde yaptıktan sonra İstanbul’a gitmiş, İstanbul Üniversitesi’nin Ulûm-i Aliye-i Dîniyye Bölümünden mezun olmuştur. Bayezid Camiinde ders oku­tuyor iken, II. Meşrutiyetin ilânını müteakip yapılan seçimlerde, Afyonkarahisar Mebusu olmuş ve Osmanlı Mebusan Meclisi’nde ilimizi temsil etmiştir.

Bir din bilgini olarak, bu alanda hizmetler yapmakta iken, Atatürk’ün çağrısı ile, Afyonkarahisar Mebusu seçilmiş ve TBMM’ne gir­miştir.

İkinci TBMM’nin açılışında Kuran’dan ayet okuyup, dua eden Kamil Miras, Ankara’nın başkent oluşu ile ilgili kanun tekli­fine de ilk imzayı koyanlardandır.

 

Kamil Miras

Prof. Miras, bir dönem Mebus­luk yaptıktan sonra bir daha aday olmayıp, dini ve ilmi çalışma­lara yönelmiştir.

26 Haziran 1940 tarihinde Diyanet işleri Başkan­lığı müşavirliğine atanan Miras, bu görevde üç yıl bulunduktan sonra, 24 Nisan 1943 tarihinde emekliye ayrılmıştır.

Prof.Miras, 30 Nisan 1957 tarihinde İstanbul’da vefat etmiş ve orada defnedilmiştir.

Kur’an-ı Kerim’in Türkçeye tercüme ve tefsir edilmesi fikrini ilk kez ortaya koyan Prof. Miras’tır. Nitekim Mebusluğu döne­minde Meclise verdiği bir kanun teklifi kabul edilmiş ve oybirliğiy­le alınan bu karar gereğince Elmalılı Hamdi Yazır tarafından “Hak Dini Kur’an dili” adıyla hazırlanan dokuz ciltlik tefsir Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından yayımlanmıştır. Bunun yanı sıra Buhâri tercümesi de TBMM tarafından kabul edilmiş, bu muhteşem eserin ilk üç cildi Ahmet Naim, dokuz cildi ise Kâmil Miras tara­fından tercüme edilerek basılmıştır.

Arapça ve Farsçayı çok iyi bilen Miras, ülkemizin yetiştirdiği en büyük muhaddislerden biridir. Beyzavî, Hâzin, Medârik, İbn-i Abbas gibi ünlü eserlerle, Ahkâmu’t Kur’ân’ı yayına hazırlamış, anılan eserlerden başka şu eserler de onun imzasını taşımaktadır.

1. Din-i İslâm Tarihi’nin Emevi ve Abbasi devirlerine ait kısmı

2. Tarih-i İlm-i Fıkıh

3. Kur’an ve Tefsir Tarihi

4. Ahlâk-ı Ser’iyye

5. Kur’an’ın Cem’i

6. İlm-i Kelâm Tarihine Ait Tetkikler

Miras Hoca’nın yayımlanan kitapları arasında; Miras (1927), Çedikçi Süleyman Çelebi Ruhundan İlhamlar (1949), Miras ve Güneşin Ölümü (1951) adlı şiir kitaplarıyla bazı nesir yazıları ve tercüme eserleri de vardır.

Kamil Miras'm Talât, Emin ve Sedat adında üç erkek çocuğu dünyaya geldi. Bunlardan Talât Miras uzun yıllar Dışişleri Bakan­lığı bünyesinde Büyükelçilik görevlerinde bulundu.

Hemşehrimiz olan bu büyük âlim için ne kadar övgü dolu sözler yazılsa azdır…Çağrımız üzerine Afyonkarahisar Araştırmaları Sempozyumu için şehrimize gelen İlâhiyatçı Prof.Dr.Nesimi Yazıcı, Kamil Miras için bakın ne diyor:

“Prof. Kâmil Miras, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e intikâl eden ve her iki dönemde de bu vatana, bu millete ve yüce dinimize önemli hizmetlerde bulunan bir  büyük  şahsiyet,  eserler  vermiş bir  din  âlimimizdir. Onun hayatının  en  büyük  bölümü okumak ve  okutmakla  geçmiştir.  Doğum yeri Afyon’daki ilk ve orta öğreniminden sonra, gerek medrese ve gerekse üniversite tahsilini İstanbul’da tamamlamıştır. Bâyezid Cami-i Şerifi Dersiâmlığıyla başladığı öğreticiliği bir ömür boyunca, dönemin en önemli medreselerinde üst düzey müderrislik ve üniversitede profesörlüğün de ilavesiyle devam etmiştir. Bu öğretim kurumlarında Tefsir, Hadis, Fıkıh, Kelâm, Mantık, Ahlâk, İslâm Tarihi ve Dinler Tarihi gibi hemen bütün önemli İslâm ilimlerini ders olarak okutmuştur. Şüphesiz binlerce öğrenci ve değişik düzeylerdeki ilim taliplerini içine alan onun bu faaliyetinin boyutlarını,  maddî ölçülerle belirleme  imkânımız  bulunmamaktadır. Onun  takdir ve taltifi,  her  şeyde  olduğu  gibi Yüce  Yaratıcı’ya aittir.

Prof. Kâmil Miras, ilmî çalışmaları yanında birçok açıdan pek değerli sayılabilecek siyasî faaliyetlerin de sahibidir. Nitekim üçü Osmanlı Meclis-i Mebusânı’nda, biri de Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde olmak üzere dört defa doğum yeri Afyon’un temsilciliğini yapmıştır. O bu siyasî çalışmaları sırasında, ilimle olan ilişkisini hiç kesmemiş, bu durumun bir neticesi olarak da çok sayıda eser ortaya koymuştur. Çizilen bu resim, Kâmil Miras’ın iyi tanınan bir şahsiyet olduğunu düşünmemizi gerektirmekteyse de, gerçek bundan çok uzaktır. Bize hizmet eden niceleri gibi, o da kalın bir unutulmuşluk perdesi altında kalmış, ismi ve ismiyle birlikte söylenebilecek birkaç güzel cümle, bunlara eşlik eden bir iki maddî taltif unsurundan başka ondan bize bir şey kalmamış, daha doğrusu ne kaldığı merak da edilmemiştir. Kâmil Miras, sanki adresi belirlenmemiş  bir  mektup  haline  gelmiştir.”
Ne kadar acı değil mi?...

Merhum, aynı zamanda şairdi. Bursa’daki Yeşil Camiin için­deki şadırvanda olan şu mısralar O’nundur:

“Ey Müslüman! Şu şadırvan, sanma sâde bir çağlayan

Tanrı’mızın rahmeti bu, su değildir ondan coşan

Köşelerinden fışkıran, hüzme bir nurdan direk

Gönülleri hoş etmede dökülürken süzülerek. ”

Mehmet Sarlık, Afyonkarahisar Belediyesi Kültür Müdürlüğü görevini yaparken, dönemin Belediye Başkanlarını ikna ederek, bizim de naçiz katkılarımızla birlikte, Belediye olarak tam sekiz kez “Afyonkarahisar Araştırmaları Sempozyumu” düzenledi. Bu sempozyumların, 29-30 Eylül 1995 tarihlerinde düzenlenen dördüncüsünde, Hemşehrimiz Merhum Niyazi İplikçioğlu “Afyon’un Yetiştirdiği Büyük Din Bilgini Profesör Kamil Miras’ın Hayatı ve Eserleri”, 13-14 Nisan 2000 tarihlerinde düzenlenen beşincisinde de Prof.Dr.Nesimi Yazıcı “Osmanlı’dan Cumhuriyete Bir Afyonlu Prof.Dr.Kâmil Miras” başlıklı bildiriler sunmuşlar ve bu bildiriler, Afyon Belediyesi Yayınları arasında, literatüre kazandırılmıştır.

Kamil Miras Hoca ile ilgili, internette de, haber yazılar ve makaleler vardır.

Peki, Afyonkarahisar’ımızda doğup, yaşantısı içerisinde üne ulaşan değerli hemşehrimizi anma ve eserlerini yaşatma konusunda hemşehrileri ne yapıyorlar?...