İrfan Ünver Nasrattınoğlu

Doğumunun 100.Yılında Millî Kütüphanemizin Efsane Başkanı Müjgân Cunbur

İrfan Ünver Nasrattınoğlu

Kütüphane, Kütüphanecilik, özellikle de Milli Kütüphane denilince, aklıma gelen ilk isim, Müjgân Cunbur’dur. Aslında o, salt kütüphaneci değil, gerçek bir kültür uzmanı, özellikle de halk bilim uzmanı ve bilgini idi. Tüm önemli özelliklerinin yanısıra, gerçek bir Türk hanımefendisi olan bu müstesna insan, 25 Eylül 2013 yılında Ankara’da vefat etti ve cenazesi Ankara'daki Cebeci Asri Mezarlığı'na defnedildi.

Tam adı Fatma Müjgân Cunbur  olan değerli bilgin, 12 Ocak 1926, tarihinde, yani tam 100 yıl önce, İstanbul’da Dünyaya geldi. Türk kütüphaneci ve edebiyat araştırmacısı olan Cunbur, bazı kitap ve yazılarında "Müjde Nasiboğlu" ve "Salim Şehidoğlu" mahlaslarını kullandı. Genel olarak Türk Edebiyatı ve kültürü konularında yaptığı inceleme ve bibliyografya çalışmalarıyla tanındı ve üne ulaştı.

Müjgân Hanım, İlk öğrenimine 1933'te Ankara Dumlupınar İlkokulunda başladı ve aynı okuldan mezun oldu. İstanbul Karagümrük Ortaokulunda başladığı orta tahsilini, Ankara II. Ortaokulda bitiren Cunbur, 1945'te Ankara Kız Lisesinden mezun oldu. 

1948 yılında Ankara Üniversitesi DTCF (Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi) Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünde Yüksek Öğrenimi tamamlayan, 1952 yılında da Edebiyat Doktoru ünvanını alan Cunbur, ayrıca 1947-1948 yıllarında, yüksek öğrenimi sırasında, Adnan Ötüken'in DTCF Fakültesinde açtığı Kütüphanecilik Kursu'na devam etti. 1952'de girdiği imtihanı kazanarak, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Kütüphanesinde yazma eserlerin musannifliği görevinde çalışmaya başlayan Cunbur, 1954'te Millî Kütüphane kütüphaneciliğine atandı. 

1959-1960 yılları arasında Millî Kütüphane Müdür Vekilliği yaptı. Millî Kütüphanenin kurucusu Adnan Ötüken'in Batı Almanya'daki Kültür Ataşeliğinden ayrılıp yurda dönmesi üzerine istifa ederek uzman olarak çalıştığı eski görevine geri döndü. 

Adnan Ötüken'in Kültür Bakanlığı Müsteşarı olarak atanması üzerine 1965 yılında bu kez Millî Kütüphane Genel Müdürü olan Cunbur, Millî Kütüphaneyi görevlerine uygun bir binaya kavuşturmak için arsa sağlanması, bir proje hazırlanması ve inşaata başlanması için çaba harcadı ve 1973 yılında binanın temeli atıldı. 

Dr.Müjgân Cunbur, 1978'de Kültür Bakanlığı Müşavirliğine tayin edildi. Kendisine Türkiye Kütüphanelerindeki Yazma Eserlerin Kataloglarının Hazırlanması Projesi'nde Anadolu'daki yazma eserlerin sorumluluğu görevi verildi. Bir ekibin başında yazma eserlerin kataloglarını hazırlamak üzere Amasya ve Antalya'daki kütüphanelerde çalıştı. 

1980 yılında Millî Kütüphane binasının inşaatının bitirilmesi için Bakanlık Müşaviri kadrosunda Millî Kütüphane Müdür Vekilliğine atandı. 

1982'de biten kütüphane binası inşaatının bitirilmesinden bir yıl sonra buraya tam olarak yerleşildi. 1984'te Millî Kütüphane Başkanı olarak görev unvanı değişen Cunbur, kütüphanedeki ilk bilgisayar donanımını kurdu. 

1986 yılında kütüphaneden emekliye ayrılan Dr.Cunbur, aynı zamanda 1960-1982 yılları arasında Ankara Üniversitesi DTCF Kütüphanecilik Bölümünde çeşitli dersler verdi.

Müjgân Cunbur'un yazı hayatı 1948'de Kırşehir gazetesinde Üç Kırşehirli Dost başlıklı yazısı ile başladı. Az sayıda yazdığı şiirleri Atatürk Yolu ve Türk Kadını gibi dergilerde yayımlandı. 

Çeşitli süreli yayınlarda yayımlanmış olan makalelerinin yanısıra  kitap bütünlüğünde yayımlanmış olan eserleri şunlardır:

 

1. Türk Kadın Yazarlar Bibliyografyası (1955), 

2. Yunus Emre'de Namaz (1956), 

3. Ali Kuşçu Bibliyografyası (1974), 

4. Türk Kadınının Şiiri (1970), 

5 .Karacaoğlan-Hayatı ve Şiirleri (1972) 

6. Anadolu’nun Sahipleri

7. Atatürk Ve Milli Kültür

8. Anadolu’nun Bütünleşmesinde Ahmet Yesevi’nin Rolü

 

Dr.Cunbur’un, 1959 yılında yayımlanan  "Batıya Kaçırılan Kitaplarımız" başlıklı makalesi Türkiye'den Avrupa'ya kaçırılan  yazma eserlerin kaçırılış hikâyelerini anlatmakta oluşu çok büyük ilgi görmüştür. 

Öte yandan Merhum Prof.Dr.Tuncer Gülensoy’un, hazırladığı ve 2010 yılında Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü tarafından basılmış olan “Müjgân Cunbur Armağanı” adlı kitabın da değerli bilginin gerektiği biçimde tanınmasına katkı sunduğunu belirtmek isterim.

Dr. Müjgân Cunbur, 1955 yılında kurulmuş olan Halk Kültürü Araştırmaları Kurumu’nun Üyesi olduğunu kaydetmek isterim. 

Kısaca HAKAK olarak tanımladığımız bu Kurumun Başkanlığını yaptığım dönemde, Dr.Müjgân Cunbur’un, Türk Halk Kültürüne yapmış olduğu katkılardan dolayı, 1988 yılında düzenlenen törenle kendisine, “Türk Halk Kültürüne Hizmet Ödülü verilmiştir. 

HAKAK’ın tüm etkinliklerine katılan değerli bilginle birlikte, Yurdumuzun çeşitli kentlerinde düzenlenen bilimsel etkinliklerde de birlikte yer almış olduğumuzu da kıvançla vurgulamak isterim.

Örneğin, Dr.Cunbur HAKAK’nun şu etkinliklerinde bildiriler sunmuştur;

7-9 Mayıs 1985 tarihinde Valilikle Birlikte Eskişehir’de düzenlediğimiz II.Uluslararası Türk Halk Edebiyatı Semineri’nde “Eski Bir Mecmu’a-i Eş’ar’da Yunus Ve Baba Yusuf’tan Birkaç Deyiş” başlıklı bildiri sundu.

7-9 Mayıs 1987 tarihinde Eskişehir’de Valilikle birlikte düzenlediğimiz III.Uluslararası Türk Halk Edebiyatı Semineri’nde, “İki Veysel Karani Şiiri” başlıklı bildiri sundu.

11-13 Mayıs 1989 tarihinde Eskişehir’de Valilikle birlikte düzenlediğimiz  IV.Uluslararası Türk Halk Edebiyatı ve Yunus Emre Sempozyumu’nda, “Halk Şiirimizde Pınarbaşları” başlıklı bildiri sundu. 

14-16 Şubat 1991 tarihinde Valilikle birlikte Eskişehir’de düzenlediğimiz V.Uluslararası Türk Halk Edebiyatı Semineri ve Sevgi yılı Kongresi’nde, “Yunus Emre’nin Şiirlerinde Kuşlar” başlıklı bildiri sundu.

Ayrıca HAKAK’nun düzenlemiş olduğu konferanslar dizisinde Dr.Müjgân Cunbur şu konularda, konferanslar vermiştir:

* 20 Nisan 1973’de  “Karacaoğlan’da Etimoloji Unsurları”

* 23 Mart 1979’da  “Cönklerde Bir Gezinti”

 

 

Doğumunun 100.Yılında Millî Kütüphanemizin Efsane Başkanı Müjgân Cunbur

Dr.Müjgân Cunbur

 

Doğumunun 100.Yılında Millî Kütüphanemizin Efsane Başkanı Müjgân Cunbur

Doğumunun 100.Yılında Millî Kütüphanemizin Efsane Başkanı Müjgân Cunbur

Konya’daki bir toplantı sonrasında: Oturanlarda soldan ikinci  Ben (İÜN) Tam arkamdaki kadın Müjgân Cunbur. Onun solundaki kişi de o tarihteki Başbakan Prof.Dr.Sadi Irmak

Yazarın Diğer Yazıları