Doğumunun 85. yıldönümünde YÜCEL ÇAKMAKLI

Türk sinemasındaki Millî Sinema akımının öncüsü olan Yücel Çakmaklı Rahmetli Şükrü Küçükkurt ile benim, Cumhuriyet İlkokulu’ndan arkadaşımızdır. Birkaç gün önce bir kanalda, onun “Memleketim” adlı filmini bir kez daha seyrettikten sonra, onunla ilgili bu yazıyı kaleme almak istedim.
Yücel 1937 yılında, Bolvadin’li bir ailenin çocuğu olarak, Afyonkarahisar’da dünyaya geldi. 7 yaşındayken 4 kardeşiyle birlikte yetim kaldı. İlkokula başlarken, Çocuk Esirgeme Kurumuna bağlı bir yurda yerleştirilen Çakmaklı, 1955’te Afyon Lisesinden mezun oldu. Lise yıllarında harçlığını çıkarmak üzere yer gösterici olarak sinemada çalışırken, mesleğe ilk adımını attı.
Yaz aylarında imamlık yapan dedesine yardım eden Yücel, o günlerde yaptığı bir açıklamada, şöyle demişti:
“Dedem o zaman 75-80 yaşlarındaydı. Ona yardım etmek için müezzinlik yapardım. Ramazanlarda, ikindi namazından sonra akşama kadar vaaz programı vardı.. Orada dedem kıssalar anlatırdı. Ondan çok etkilendim. Kur’an-ı Kerimden, Mesnevi’den dini kıssaları, halk hikayesi anlatma geleneğine benzer bir üslûpla aktarır, kıssadan hisse verirdi. Dedemden etkilenişimi en iyi ‘Kuruluş’ dizisinde yansıttım. Hikâyenin anlatımını vesile ederek mesaj vermeyi ondan öğrendim. Eserlerimdeki milli muhtevayı da büyük ölçüde dedemden aldım.”
Yücel ilk ve orta öğrenimini şehrimizde yaptıktan sonra, İstanbul Üniversitesi Gazetecilik Enstitüsü’nde yüksek öğrenime başladı. 1959 yılında, mezuniyetini müteakip askerlik görevini yaptı. Terhisini müteakip, Yeni İstanbul gazetesinde işe girdi.
Gazeteciliğin yanısıra Erman Film Stüdyoları’nda Osman Seden ve Orhan Aksoy gibi ünlü yönetmenlerin yardımcısı olarak peşpeşe elli kadar filmde görev aldı.
İlk yönetmenlik deneyimi olan “Kâbe Yolları” isimli belgesel filmi çektikten sonra 1969 senesinde Elif Film Şirketi’ni kurdu.
1975-90 yılları arasında TRT projelerine devam eden Yücel, 30-70 dakika arasında süren kısa televizyon filmleri de çekti.
1970’li yıllar Türk-İslâm gelenek ve göreneklerinin askıya alındığı, ahlaksızlığın ayyuka çıktığı filmlerin piyasaya sürüldüğü yıllardı. İslâmî değerlere dayalı sinema anlayışı da o yıllarda gündeme gelmişti. İşte tam o dönemde Yücel inanç ve değerler sistemimize uygun filmler yapmayı kafasına koymuştu…Onun yapacağı filmlerde yabancı kültürlerin sömürgeci politikalarına da dikkat çekilecekti.
Yücel Çakmaklı, Türkan Şoray, Hülya Koçyiğit, Filiz Akın, Ediz Hun ve Orhan Gencebay gibi Yeşilçam yıldızlarına rol verdiği Çile, Oğlum Osman, Diriliş, Kızım Ayşe, Memleketim gibi, melodram sineması içinde değerlendirilebilecek filmlerinde kumarın, alkolün, batı kültürünün ya da burjuva yaşamının yozlaştırdığı, kurtuluşu millî ve dinî değerlerde arayan kişilerin öykülerini anlattı.
Türkiye Büyük Millet Meclisi, 2008 yılında Yücel Çakmaklı’yı üstün hizmet madalyası ile ödüllendirdi. Aynı yıl Kültür Bakanlığımız da sinemadaki 50 yıllık hizmetleri dolayısıyla Yücel’e Emek Ödülü verdi.
Yücel Çakmaklı, 9 Temmuz 2009 tarihinde geçirdiği kalp krizinden sonra, kalp kapakçığı ve by-pass ameliyatı oldu. Daha sonra yoğun bakıma alındı ve 23 Ağustos 2009 tarihinde İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi’nde hayatını kaybetti.
Merhum hemşehrimizin imzasını taşıyan, zaman zaman TV kanallarında da gösterilmekte olan filmlerin bir listesini sunarak, ona bir kez daha Allah’tan Rahmet diliyorum.
1. Emir Sultan 1997
2. Son Türbedar 1996
3. Kanayan Yara – Bosna Mavi Karanlık 1994
4. Kanayan Bosna 1993
5. Bişr-i Hafi / Bir Zamanlar Sarhoştu 1992
6. Mümin ile Kafir 1992
7. Kurdoğlu / Osmanlı Bedel İster 1991
8. Minyeli Abdullah -2 1990
9. Minyeli Abdullah 1989
10. Sahibini Arayan Madalya 1989
11. Kuruluş “Osmancık” 1987
12. Aliş ile Zeynep 1984
13. Küçük Ağa 1983
14. Hacı Arif Bey 1982
15. IV. Murat 1980
16. Denizin Kanı 1978
17. Bağrıyanık Ömer ile Güzel Zeynep 1978
18. Oynaş 1977
19. Öyle bir Özleyiş ki
20. Çok Sesli Bir Ölüm 1977
21. Çözülme 1977
22. Bir Adam Yaratmak 1977
23. Diriliş 1974
24. Garip Kuş 1974
25. Kızım Ayşe 1974
26. Memleketim 1974
27. Ben Doğarken Ölmüşüm 1973
28. Oğlum Osman 1973
29. Çile 1972
30. Zehra 1972
31. Birleşen Yollar 1970
32. Gençlik Köprüsü 1975
33. Sınıfta Şenlik Var 1975
34. Dokuzuncu Hariciye Koğuşu 1985
35. Cumbadan Rumbaya 2005
36. Dinle Neyden 2008