13 Eylül 1921′ de kazanılan Sakarya Zaferi’nin hemen ardından, 14/15 Eylül gecesi, Batı Cephesi Kumandanı İsmet (İnönü) Paşa ile Genelkurmay Başkanı Fevzi (Çakmak) Paşa, Edirne ve Kozan Milletvekilleri sıfatıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na cepheden telgrafla şu önergeyi gönderdiler:
“Bizzat muharebe meydanındaki tedbiriyle muzafferiyetin amil ve müessiri olmuş Başkumandan Mustafa Kemal Paşa Hazretlerine Müşirlik (Mareşallık) rütbesi ile Gazilik ünvanı tevcihini teklif ve istirham ederiz. Büyük Millet Meclisi’nin bu teveccühünün milletimiz tarafından doğrudan doğruya bütün orduya müteveccih bir eser-i takdir ve taltif olacağı kanaaatinde bulunduğumuzu arz eyleriz.”
Sakarya Meydan Savaşının kazanılmasından sonra, 19 Eylül 1921 tarihinde, TBMM’since Başkomutan Mustafa Kemal ATATÜRK’e, “MAREŞAL” rütbesi ile “GAZİ” ünvanı verilmiştir.
İşte bu nedenle, 19 Eylül, “GAZİLER GÜNÜ” olarak kutlanmaktadır.
Gazi, vatanı, milleti, dini veya bağımsızlığı uğruna savaşa katılan ve sağ olarak dönen onurlu askere denir; gazilik ise bu fedakârlığı gösteren kişilere verilen onursal ve hukuki statüdür…
Gazi, savaş meydanında çarpışan ve şehit olmayı göze alıp sağ kalan kişidir…
Gazi, askerî anlamda kıdemli ve savaş deneyimi olan kimsedir…
Gazi, hukuki tanıma göre; ülkenin güvenliği için görev yaparken yaralanan veya malûl olan kamu görevlisidir.
Gazi, Türk toplumunda "şehit nurlanmış, gazi onurlanmış asker" olarak büyük bir saygı görür…
Gazilik, Dinî ve millî açıdan fedakârlığın, kahramanlığın simgesidir…Hukuken vazife malullüğünün özel bir türüdür…Savaş veya terörle mücadele sırasında yaralananlara devlet tarafından resmi haklar ve statü sağlar…Gazilik neferden komutana, hükümdara kadar savaşlara katılanların gururla taşıdığı bir şeref ünvanıdır…
Gazilik, Türk-İslam tarihinde sadece askeri bir ünvan değil, bir devletin kuruluş felsefesini ve toplumsal yapısını şekillendiren en temel mefkûrelerden biridir…
Gazilik, Alp-Erenlik ve Gâziyân-ı Rûm olmaktır. İslamiyet öncesindeki savaşçı, yiğit anlamına gelen "Alp" kavramı, İslamiyet'ten sonra dini bir boyut kazanarak "Gazi" kelimesiyle birleşmiştir.
Anadolu'nun yurt edinilmesinde ve Osmanlı Devleti'nin kuruluşunda "Gâziyân-ı Rûm" (Anadolu Gazileri) adı verilen askeri ve sosyal zümreler çok büyük rol oynamıştır.
Osmanlı Devleti'nin kurucuları olan Osman Gazi ve Orhan Gazi başta olmak üzere, hükümdarlar bu ünvanı en büyük şeref madalyası olarak taşımışlardır.
Modern Dönem ve Atatürk: Tarihteki bu güçlü gelenek, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) Sakarya Meydan Muhaberesi kazanıldıktan sonra, 19 Eylül 1921'de Başkomutan Mustafa Kemal Atatürk'e "Mareşal" rütbesi ile "Gazi" unvanını vermesiyle modern Türkiye Cumhuriyeti'nin de en yüksek onur simgelerinden biri haline gelmiştir.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı, hemşehrimiz Mahinur Özdemir Göktaş’ın büyük çabalarıyla, Gaziler ile, şehit yakınlarına çok önemli ve değerli olanaklar sağlanmıştır. İçinde bulunduğumuz ayın birinci günü yürürlüğe giren yeni yasaya göre sağlanan olanaklar şunlardır:
*SGK tarafından şehitlerin hak sahipleri ve gazilere aylık bağlanıyor.
*Şehit yakınları ve gazilere yılda bir kez ek ödeme yapılıyor.
*Kamu görevlisiyken şehit veya gazi olanların hak sahiplerine emeklilik ikramiyesi ödeniyor.
*Şehit kamu personelinin varislerine ölüm yardımı yapılıyor. Şehit yakınları ve gazilere Ramazan/Kurban bayramlarında SGK tarafından bayram ikramiyesi ödeniyor.
*Başkasının yardımına ihtiyaç duyan malullere 2,5 asgari ücret tutarında bakım ücreti sağlanıyor. (Meclis’ten geçen düzenleme ile bu tutara yüzde 25 artış yapılarak 2,5 asgari ücrete yükseltildi.)
*Şehit ve gazilere aktif görevdeymiş gibi derece ve kademe ilerlemesi uygulanarak aylıkları yükseltiliyor.
*TSK Mehmetçik Vakfı tarafından çeşitli yardımlar sağlanıyor.
*OYAK tarafından görevdeki daimî ve geçici üyelerin vefatı halinde kanuni mirasçılarına ölüm yardımı, belirli şartlarda ise maluliyet yardımı yapılıyor.
*TSK Dayanışma Vakfı tarafından üye ve yakınlarına sosyal ve ekonomik destekler sağlanıyor.
*Şehit yakınlarına iki, gazilere ise bir istihdam hakkı sağlanıyor. Gaziler, gazilik nedeniyle aldıkları aylıkların yanı sıra çalışmalarından kaynaklanan aylıklarını da alabiliyor.
*Belirli prim/süreyi dolduran gazilere erken emeklilik ve ikinci bir emekli aylığı alabilme hakkı tanınıyor.
Konut ve fatura ile vergi avantajları
*Şehit hak sahipleri ve gazilere bir konutla sınırlı olmak üzere faizsiz konut kredisi imkânı sağlanıyor. Şehitlerin öncelikle dul eşine, belirli şartlarda çocuklarına, bunların bulunmaması halinde ise anne veya babasına kredi imkânı sunuluyor.
*Faizsiz konut kredisi kullanılarak alınan konutların hak sahipleri adına tescilinde tapu harcı alınmıyor.
*Şehitlerin dul ve yetimleri ile gazilere, brüt 200 metrekareyi geçmeyen tek mesken için emlak vergisi muafiyeti sağlanıyor.
*Engellilik oranı yüzde 90 ve üzerinde olan malul gaziler ile özel tertibatlı araç kullanması gereken gaziler, araç alımında 10 yılda bir, şehitlerin hak sahiplerine bir defaya mahsus ÖTV muafiyeti uygulanıyor.
*Şehitlerin dul ve yetim aylığı bağlanan yakınları ile gazilerin ikamet ettikleri konutlarda, elektrik ücretinde yüzde 40 ve su ücreti ile evsel doğal gaz tüketimlerinde yüzde 50 indirim uygulanıyor.
*Kamu görevlisi iken terörle mücadele kapsamında şehit olanların dul ve yetimleri ile gazilere, belirlenen şartlar kapsamında 10 yıl süreyle kira yardımı yapılabiliyor.
Sağlık imkanları
*Şehitlerin bakmakla yükümlü olduğu kişiler ile gaziler ve bakmakla yükümlü oldukları kişilerden sağlık hizmetlerinde katılım payı alınmıyor.
*Poliklinik hizmetlerinde ve Merkezi Hekim Randevu Sistemi'nde (MHRS) öncelikli randevu veriliyor.
*Gazilerin ortez, protez ve diğer araç gereçleri, SGK tarafından katılım payı alınmaksızın karşılanıyor.
Eğitim ve öğrenim hakları
*Şehit ve gazi çocuklarına yılda bir kez toplu eğitim ve öğretim yardımı yapılıyor.
*Şehitlerin eş ve çocukları ile gazilerin kendileri, eş ve çocukları yükseköğrenimde, ikinci öğretim ve açıköğretim dahil olmak üzere katkı payı ve öğrenim ücretlerinden muaf tutuluyor.
*Yükseköğretim kurumlarında lisansüstü programlar dahil özel ve ilave kontenjanlar tahsis ediliyor.
*ÖSYM sınavlarında başvuru, hizmet ve yerleştirme ücretleri alınmıyor.
*Özel okullardaki yüzde 3'lük kontenjan kapsamında ücretsiz eğitim, yemek, pansiyon, vb. hizmetler sağlanıyor.
*Şehit ve gazi çocukları Kredi ve Yurtlar Kurumu burs, yurt ve öğrenim kredilerinden öncelikli yararlanıyor. Devlet yurtlarında kalanlardan yurt ücreti ve depozito alınmıyor.
*Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmi okullarda da şehit ve gazi çocuklarına yatılılık, bursluluk, sosyal yardımlar ve okul pansiyonlarından ayrılan kontenjan dahilinde öncelik tanınıyor.
Ulaşım ve sosyal yaşam destekleri
*Şehitlerin anne, baba, eş ve 25 yaşını doldurmamış çocukları ile gazilerin kendileri, anne, baba, eş ve 25 yaşını doldurmamış çocukları; şehir içi toplu taşıma ile demiryolları ve denizyollarının şehiriçi ve şehirlerarası hatlarında ücretsiz seyahat edebiliyor.
*Kamu kurum ve kuruluşlarına ait misafirhane ve sosyal tesislerde, kurum personeline uygulanan ücret tarifesi uygulanıyor.
*Şehit dul ve yetimleri ile gaziler ve refakatindeki anne, baba, eş ve çocukları, Kültür ve Turizm Bakanlığına ait müze ve ören yerlerine ücretsiz girebiliyor.
*Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğünce sezon boyunca şehit dul ve yetimleri ile gazilere ücretsiz oyun izleme imkânı sağlanıyor.
*Kamu konutlarından yararlanma sürecinde gaziler ile şehit yakınlarının her biri için ek puan uygulanıyor.
Memuriyet ve askerlik ile diğer özel haklar
*Şehit ve gazi olanların bir kardeşine askerlik muafiyeti uygulanıyor.
*Terörle mücadelede yaralanan veya engelli hale gelen kamu personeli, siviller ve yükümlüler ile bazı yakınları, askerlik hizmetini yapmak istemeleri halinde ikametlerine yakın birlik, kurum veya karargahlara dağıtılabiliyor.
*Terörle mücadele kapsamında şehit ve gazi olanların devlet memuru olan yakınlarına için kurum içi yer değiştirmelerde öncelik tanınıyor.
*Öğretmen olan bazı şehit ve gazi yakınları için zorunlu çalışma yükümlülüğünden muafiyet ve yer değiştirme konusunda da kolaylıklar sağlanıyor.
*18 Mart Şehitler Günü'nde şehit yakınları, 19 Eylül Gaziler Günü'nde ise malul gaziler ve eşleri idari izinli sayılıyor.
*Ateşli silahlar için taşıma/bulundurma izninde resim, vergi ve harç muafiyeti sağlanıyor.
Askeri personel sınavlarında puanlara yüzde 10 ekleme yapılabiliyor ve toplam kontenjanın yüzde 5'i tahsis ediliyor.
*Polis Akademisi, PMYO ve POMEM girişlerinde kontenjan ve puan avantajı sağlanıyor.
*Türk milleti adına gurur kaynağı olan malullere ve şehitlerin mirasçılarına C.Başkanı kararı ve tevcihiyle Devlet Övünç Madalyası verilebiliyor.
*Belirli derecelere sahip veya derece ilerlemesiyle yükselen şehitlerin hak sahipleri ile gazilere hususi damgalı pasaport veriliyor.
Şehitlerimize bir kez daha Allah’tan Rahmet dilerken, Gazilerimizi de bu anlamlı ve özel günlerinde yürekten kutluyor ve onlara sağlıklı ve mutlu bir hayat temenni ediyorum.
Afyonkarahisar Şehit Aileleri ve Gaziler Derneği Başkanı İsmail Kumartaşlı ile
