Türk Halk Kültürüne Hizmet Ödülü Sahibi Başkan Burhanettin Çoban (Ekonomi-Kültür-Eğitim Yanyana)

Cumhuriyetimizin kuruluşundan önce de sonra da, Afyonkarahisar’ımızda birçok belediye başkanları gelip geçmişlerdir. Bunlardan kimileri iz bırakmış ve yıllar sonra da adları anılmaya devam etmiş; kimileri de görev sürelerini tamamladıktan sonra, unutulup gitmişlerdir. Örneğin benim yaşımda olanlar, Hüseyin Tiryakioğlu’nu unutmamışlardır; çünkü Afyonkarahisar merkezinin dizaynı, mimari değerleri onun zamanında yapılmıştır.
Afyonkarahisar’da iz bırakan ve gelecekte de adından söz ettirecek olan bir belediye başkanımız da Burhanettin Çoban’dır…
Ben ekonomiden anlamam, bu konuda anladığım tek şey, emekli maaşımın satın alma gücünün güncel durumudur! Ama kültür, sanat, edebiyat ve halk kültürü, yani folklor ilgi ve meşgale alanımın içindedir. Bu yüzden, yarım yüzyılı aşan süre içerisinde, benim kentimde belediye başkanlığı yapan zevatın, ilgi alanım içindeki konulara nasıl baktıkları ve ne yaptıklarını her zaman gözlemleyip değerlendirmeye çalışmışımdır…
1981 yılından itibaren bu yıla kadar, 1955 yılında Ord.Prof.Dr.Mehmed Fuad Köprülü ile dönemin akademisyenleri tarafından kurulmuş olan Halk Kültürü Araştırmaları Kurumu’nun genel başkanlığını yaptım. Aynı yıl, başlattığımız Türk Halk Kültürüne Hizmet Ödülü’nü, 2016 yılında Burhanettin Çoban’a verirken, Ankara’da Türk Tarih Kurumu salonundaki ödül töreninde de açıkladığım gibi, daha çok onun halk kültürümüze yaptığı son derece önemli katkıları, ödül gerekçesi olarak ortaya koymuştum. Kurumumuzun yayımladığı bültende, Çoban’a neden ödül verildiğinin gerekçesi şöyle idi:
BURHANETTİN ÇOBAN
(AFYONKARAHİSAR BELEDİYE BAŞKANI)
“… Burhanettin Çoban, başkanlık görevine başladıktan sonra, eğitim-öğretime destek amacı ile seferberlik başlattı. Başta ilk ve orta öğretim okulu öğrencileri olmak üzere tüm kesimlerin eğitim-öğretim çalışmalarında kullanılmak üzere şehir merkezinin 9 ayrı noktasına “Bilgi Evi” yapıldı. Bilgi Evlerinde, 2010 yılından itibaren binlerce öğrenci eğitim- öğretimden faydalandı. Bu evlerde sosyal ve kültürel faaliyetlerin yanı sıra uzman ustalar nezaretinde mesleki eğitim ve el sanatları kursları açıldı. Boş zamanlarını değerlendirmek ve kişisel ekonomilerine katkıda bulunmak isteyen yaklaşık 5.000 kursiyer el sanatları kurslarına katıldı.
Afyonkarahisar Belediyesi, 6 Mayıslarda, Geleneksel Hıdrellez Bahar Şenlikleri, geleneksel hale gelmiş olan uçurtma şenliği, Hıdırlık Yaz Akşamları gibi düzenlemelerle halkın birlik ve beraberlik duygularının gelişmesine katkıda bulunmaktadır.
26-30 Ağustos Zafer Haftalarında ise, kutlamalar, uluslararası boyutta düzenlenmekte ve bu düzenlemelerde, halk oyunları şölenleri, halk müziği konserleri gibi, halk kültürümüze yönelik etkinlikler yer almaktadır..
Bu konuda ciddi çalışmalar yapan belediye, “Musiki Eğitim Merkezi” ni kurmuş olup, bu merkezde TSM, THM ve Türk Tasavvuf Müziği kursları düzenlenmektedir.
Ayrıca yöresel halk oyunlarının araştırılması, uygulanması ve yaygınlaştırılması amacıyla bir de halk oyunları topluluğu kurulmuştur.
Afyonkarahisar Belediyesi’nin kurmuş olduğu kültür-sanat merkezlerinden birisi de, “Belediye Şehir Tiyatrosu”dur.
Belediye tarafından restore edilen “Tarihi Taş Medrese”de Afyonkarahisar’ın geleneksel el sanatları, uzman ustalar tarafından yaşatılmaya devam ediyor. Burada oluşturulan atelyelerde, mesleki eğitim kurslarında el sanatlarımızın yeni nesillere aktarılması için çok önemli faaliyet yapılmaktadır. Boş zamanlarını değerlendirmek isteyenler bu Taş Medrese’de, çini, seramik, ebru, hüsnü hat, boynuz tarak, bıçak, kitre bebek, yemeni çarık, deri aksesuar, tablo ve ahşap tespih el sanatları kurslarına katılmaktadır.
Afyonkarahisar Belediyesi, Afyonkarahisar tarihinin envanterini ortaya çıkarmak ve gelecek nesillere ışık tutmak amacıyla “Kent Müzesi” kurma hazırlıklarını sürdürmektedir. Beş bin yıllık tarihi geçmişe sahip Afyonkarahisar’da kurulmakta olan bu müzede kentin geçmişi anlatılacaktır. Tarihi Çavuşbaş mahallesinde kurulacak müzede kentin yerleşimi, gelişimi, gelenek ve görenekleri tanıtılacaktır.
Afyonkarahisar Belediyesi, halk kültürünün önemli değerlerinden olan mahalle fırınlarının da yaşatılması çabası içerisindedir. Eski fırınların restorasyonu yanısıra, yeni fırınlar da inşaa edilmiştir.
Anadolu’nun çok eski bir yerleşim merkezi olan Afyonkarahisar’daki tarihi “Kadınlar Pazarı”,“Kasaplar Çarşısı”, kentin her yerinde bulunan tarihi çeşmeler; geleneksel mimari örneklerinin, geleceğe aktarılması amacıyla, sokaklar düzenlenmekte, meskenler restore edilmektedir.
Burhanettin Çoban’ın yönetimindeki Afyonkarahisar Belediyesinin, kültür alanındaki en önemli hamlesi, 15 bin metrekarelik araziye yapılacak olan Kültür Merkezi’dir. Burada 525 kişilik bir salon, sosyal tesisler, modern bir tiyatro salonu ve Konservatuar binası bulunacaktır. Tesisin etrafında ise kafeterya ve sergi alanları oluşturulacak; yapılacak termal tesislerde geleneksel Türk Hamamı olacaktır.
Afyonkarahisar Belediyesi, 7 kez, (2018 yılında 8.ncisi de düzenlenen) “Afyonkarahisar Araştırmaları Sempozyumu” düzenlemiş olup, bu sempozyumlarda sunulan bildiriler, kitap bütünlüğünde yayımlanarak, bu ilimizle ilgili bilimsel çalışma yapacak olanlara önemli bir kaynak hazırlanmıştır. Sunulan bildirilerin çoğunluğu, halk kültürü konularını içermektedir.
Belediye Kültür yayınları da yapmaktadır. “Taşpınar” ve “Beldemiz” adlı süreli iki derginin yanısıra, kitap bütünlüğünde yayınlar da bulunmaktadır. Bunlardan bazıları şunlardır:
………………”
Ödül töreninde, Burhanettin Çoban’ın belediye başkanlığı döneminde yapılan kitap yayınlarına yer verilmişti ama, bunlar eksikti. Zira Çoban’ın başkanlık görevine başladığı 2009 yılından, 31 Mart 2019 tarihine kadar Afyonkarahisar Belediyesi tarafından 49 kitap yayımlanmıştı, ki bugüne değin, hiçbir Belediye Başkanı bu kadar çok kitap yayımlamamıştır. Bu yönüyle de Başkan Çoban, ne kadar övülse ve takdir edilse de azdır…
İşte kütüphanemize kazandırılmış olan kitaplardan bazıları:
1-Hasan Özpınar –Dünden Bugüne Afyonkarahisar, 2013
2-Ömer Kalafat – Sevda Diye Bir Şey Yok, 2014
3-Mehmet Güneş – Çanakkale’de Şehit Olan Afyonkarahisarlılar, 2014
4-Mehmet Ünal Taşpınar – Afyon’da Soba Başı, 2014
5-Şaban Korkmaz – Gönül Deryasından Esintiler, 2014
6-Ahmet Semih Tulay – Çoban Kültürü Cilt I ve II Sözlük, 2014
7-Mevlüt Üyümez-Fevzi KAYA- Afyonkarahisar Çeşmeleri, 2015
8-Ümmiye Talay EKEN- Afyon Basın Tarihi, 2015
9-Şükrü ÖZAY- Afyonkarahisar Düğün Adetleri, 2015
10-Hatice YILMAZ- Afyonkarahisar’da Ekoturizm, 2015
11-Mehmet SARI- Askeri Muhammed, 2015
12-Turan AKKOYUN- Afyonkarahisar Basın Tarihi, 2016
13-İbrahim YÜKSEL- Amoriumlu Ezop, 2016
14-İbrahim YÜKSEL- Masumiyet Çağının Çocukları, 2016
15-Mehmet Behiç GÖRKTAN-Koca Behçet, 2016
16-Kamil SARITAŞ-Mısri Sultan, 2016
17-Ömer KALAFAT-Bir Kalpte İki, 2016
18-Özgür ÇOBAN- Özgürce Şiirler,2016
19-Muharrem GÜNAY-Namaz ve Namazı İkame Etmek, 2017
20-Hasan Hilmi ÖZDEMİR- Bir Allah Dostu Yörükzade Ahmet Fevzi Efendi,2017
21-Ahmet Semih TULAY- Afyonkarahisar Kültür Sözlüğü, 2017
22-Lokman SOLMAZ-Afyon Mevlevihanesi Şeyhi Ali Celaleddin Çelebi,2017
23-İrfan Ünver Nasrattınoğlu İşte Hayatım- 2017
24-Mehmet Behiç GÖRKTAN-Karahisar Masalları, 2018
25-Servet YAŞAR-Emirdağlı Gurbetçi Bir Ozan Fakı Edeer, 2018
26-Necla ŞAHİN-Unutulmamayı Dilerim (Şiir), 2018
27- Mehmet Behiç GÖRKTAN-Dünkü Afyonkarahisar Osman Çizmeciler, 2018
28-İbrahim YÜKSEL-Adanalı Ziya ve Evrak-ı Hazan, 2018
29-Veli CENGİZ-Mutlu Kalınız, 2018
30-Muharrem GÜNAY -Mümin Nasıl Olmalı, 2018
31-Ülkü KÜÇÜKKURT-Naile Rengin OYMAN-Afyonkarahisar’da Keçe Üretimi,2018
32-Çağhan ADAR ile Yunus Emre UĞUR-Hislerden Seslere Süleyman Raif Somer, 2018
33-Uğur TÜRKMEN- Afyonkarahisar Sanat ve Müzik Ansiklopedisi (6 Cilt), 2019-
34-Yıldırım AKTAŞ- Afyonkarahisarlı Bestekar Şahin Türkeşsiz, 2019
35-Fevzi KAYA- Gedik Ahmet Paşa Külliyesi, 2019-
Öte yandan, 1985 yılında yayımlanmaya başlanan “Beldemiz Dergisi”nin yayını sürdürülmüş ve bu güzel ve önemli dergi 75. Sayıya ulaşmıştır. Keza yayını 1999 yılında başlayan “Taşpınar Dergisi” de bu dönemde aralıksız yayımlanmıştır.
***
Benim inancım odur ki, kültür ve kültürel kalkınma da, ekonomik kalkınmanın yanısıra hayata geçirilmelidir.
Burhanettin Çoban, 1962 yılında Afyonkarahisar’da doğdu. Benim de mezun olduğum Cumhuriyet İlkokulu’nu bitirdikten sonra, orta öğrenimini İmam Hatip Lisesi Orta Okulu ve Meteoroloji Teknik Lisesi’nde yaptı. Daha sonra da Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden mezun oldu.
Parasız yatılı öğrenci olarak Meteoroloji lisesinde okuduğundan dolayı mezun olduğu 1980 yılında İzmir Çiğli Havaalanına meteoroloji teknisyeni olarak atandı. 1985 yılında Hukuk Fakültesi’ni bitirince, memuriyetten istifa ederek ayrıldı.
1988 Yılından, Belediye Başkanı seçildiği 2009 yılına kadar Afyonkarahisar Merkezi’nde avukat olarak çalıştı. Siyasi hayata 1978 li yıllarda Milli Türk Talebe Birliği Ankara Orta Öğretim Komitesinde başladı. 1984 yılından sonra çeşitli siyasi partilerde yönetim kurulu üyeliği, merkez ilçe başkanlığı ve 10 yıl süreyle de Belediye Meclis Üyeliği yaptı. 2002 yılında 30 arkadaşı ile birlikte AK Parti Afyonkarahisar İl teşkilatının kuruluşunda yer aldı. Aynı yıl, partinin İl Başkanı seçildi. 01.12.2008 tarihinde bu görevinden istifa etti ve 29 Mart 2009 tarihinde yapılan Mahalli İdareler Seçimlerinde Afyonkarahisar Belediye Başkanlığına seçildi. 2014 yılında tekrar seçilen Çoban bu görevi 31 Mart 2019 tarihine kadar sürdürdükten sonra yapılan yerel seçimde, bu kez İl Genel Meclisi Başkanlığına seçilmiş olup, 2024 yılına kadar bu görevi sürdürmüştür.
Afyonkarahisar, ülke ve millet sevdalısı olan, Burhanettin Çoban evli olup, üç çocuk babasıdır.