Bağımsız Türk Cumhuriyetleri ve hatta Dünyanın neresinde yaşıyorlarsa yaşasınlar, bütün Türkler bizim kardeşlerimizdir. Bunun bilincinde olan, bugünkü Türkiye Cumhuriyeti’ni yönetenler, kardeş Türk halklarının birbirlerine daha yakın olmalarını temin edebilmek için peşpeşe uluslararası etkinlikler düzenlenmekte, resmi anlaşmalar imzalanmaktadır. Bu gümleden olarak, geçtiğimiz ayın sonunda Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan ile, Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Takayev, Ankara’da biraraya geldiler, çok önemli ve iki Türk Cumhuriyetini birbirlerine daha da yaklaştıracak anlaşmaların imzalanmasını sağladılar.
Cumhurbaşkanları, anlaşmaların imzalanmasından sonra yaptıkları açıklamalarda şunları söylediler:
“…Daha fazla miktarlarda kazak petrolünün ülkemiz üzerinde dünya pazarlarına ulaştırılmasının yollarını ele aldık. İpekyolu'nun günümüzdeki karşılığı olan. Hazar geçişli orta koridorun kullanımı ve geliştirilmesi hususunda yapabileceklerimizi istişare ettik. Askeri ve savunma sanayi iş birliğimizi daha ileriye taşıyacak somut projeleri görüştük. Güvenlik işbirliği ve FETÖ başta olmak üzere terör örgütleriyle mücadele konuları da gündem başlıklarımız arasında yer aldı. Ülkemizi ziyaret eden Kazak turist sayısı her geçen yıl artıyor. Ülkemizden de Kazakistan'a yönelik bir teveccüh olduğunu görüyoruz. Kazakistan Türk vatandaşlarına vize muafiyet süresini 90 güne çıkardı. Bu karardan dolayı değerli kardeşim Tokayev'e teşekkür ediyorum…” Diyen Cumhurbaşkanımız konuşmasını şöyle sürdürdü:
“…Eğitim ve kültür konuları her zaman olduğu gibi yine gündemimizdeydi. İlk kapsamlı ortak projemiz olan Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk Kazak Üniversitesi 30 yılı aşkın süredir yüz binden fazla mezun verdi. Şimdi de sayın Tokayev sayesinde Türkiye Maarif Vakfı’nın iki okul açacağının müjdesini buradan vermek istiyorum. Ayrıca Gazi Üniversitesi’nde Güney Kazakistan Pedagoji Üniversite’sinde de bir şube açacak. Bu sene Kazakistan'ın milli şairi Kazak halkının büyük dâhisi mütefekkir Abay Kunanbayev'in 180'inci doğum yıldönümü. İsmini Kazak kardeşlerimizle birlikte tüm Türk dünyasının kalbine derin saygıyla yazdıran o büyük şairi bu vesileyle rahmetle yad ediyorum. (Abay Kunanbayev’le ilgili bir yazıyı, önümüzdeki günlerde, gazetemiz okurlarına sunacağım.)
Sayın R.T.Erdoğan konuşmasının sonunda; Doğu Akdeniz'den Türkistan'ın en ücra köşelerine uzanan coğrafyamızda dilde fikirde işte birlik şiarıyla hareket ediyoruz. Gerek ikili ilişkiler gerek aile meclisimiz olan Türk Devletleri Teşkilatı bünyesinde Türk dünyasının güçlenmesi için birlikte çalışıyoruz. Kazakistan'ın teşkilatımızın 2026' daki gayri resmi zirvesine ev sahipliği yapacak olmasında memnuniyet duydum, dedi.
Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev'in açıklamasından öne çıkanlar da şöyle özetklenebilir:
“Türkiye, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın başkanlığında Türkiye’nin altın asrını tarihi başarılarla kanıtlamaktadır. Yeni çağda emin adımlarla yürümektedir. Erdoğan’ın uluslararası alanda dengeli, bilgeli siyaseti sayesinde Türkiye dünyada etkili ve değerli bir saygınlığa sahip devlete dönüştü. Bunun temelinde Türk halkının bilgisi, bilgeliği, gücü yatmaktadır. Kazak vatandaşları Cumhurbaşkanı Erdoğan’a ve Tüm Türkiye’ye hürmet etmektedir. Başarılarınıza her daim sevinmekteyiz. Maksadımız halklarımızın işbirliğinin güçlenmesi, başarılarının artmasıdır. Zor dönemde ortak hedefe ulaşmak için güçlerimizi birleştirmemiz önemlidir. İki ülkenin işbirliği genişletilmiş stratejik partnerliğe ulaştı. Bugün Stratejik İşbirliği Konseyinin 5’inci oturumunu gerçekleştirdik. Karşılıklı etkileşimi, büyük ivme verecek ana istikametleri değerlendirdik, çeşitli alanlardaki bağlantıları canlandıracak hükümetler arası önemli belgeleri imzaladık.
Türkiye, ticari, ekonomik, yatırım alalındaki partnerlerimizden biridir. Bu anlamda karşılıklı ürün değişimi meselesine özel önem verdik. İki ülke arasında geçen yıl ticaret hacmi 5 milyar dolar oldu. Önümüzdeki dönemde ticari hacmi arttıracağız, yatırımlar uzak döneme dayalı partnerliğimizin bir kefili. Türkiye önde gelen yatırımcılardan biri, ülkede 400 bine yakın Türk işletmeler çalışmaktadır. Değeri 6 milyar olacak şekilde bir takım enerji, tarım, turizm gibi önemli alanlarda projeleri hayata geçiriyoruz.
Kazakistan’ın Türkiye’ye yaptığı ticaret hacmi 2 milyar doları aştı. Türk yatırımcılarını desteklemeye hazırız. Biz açık ve güvenilir partner olarak Türk yatırımcılarını desteklemeye hazırız. Avrupa ve Çin arasındaki karayolu taşıma yükünün yaklaşık yüzde 75-80’i Kazakistan üzerinden geçiyor. Orta Koridorunu geliştirmenin manası büyüktür. Bu iki ülkenin ortak inisiyatifidir…”
İki Cumhurbaşkanının karar altına aldıkları ve yürürlüğe girmiş olan anlaşmalar şunlardır:
1. "Türk Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) ile NC Kazmunaygaz JSC Arasında İşbirliği Anlaşması".
2. "Orta Koridor Demiryolu Güzergahı Üzerinden Yük Taşımacılığı için İş Birliği ve İş Geliştirme Anlaşması"
3. "Türkiye Cumhuriyeti Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ile Kazakistan Cumhuriyeti Mali Piyasa Düzenleme ve Geliştirme Ajansı Arasında Mutabakat Zaptı"
4. Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı ile Kazakistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Merkezi İletişim Servisi Arasında Medya ve Enformasyon Alanında İş Birliğine İlişkin Mutabakat Zaptı"
5. "Türkiye Cumhuriyeti Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile Kazakistan Cumhuriyeti Ulaştırma Bakanlığı Arasında Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Alanında İşbirliğine İlişkin Mutabakat Zaptı"
6. "Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Bakanlığı ile Kazakistan Cumhuriyeti Sanayi ve İnşaat Bakanlığı Arasında Serbest/Özel Ekonomik Bölgeler Alanında İşbirliğine İlişkin Niyet Beyanı"
7. "Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Bakanlığı ile Kazakistan Cumhuriyeti Ticaret ve Entegrasyon Bakanlığı Arasında Ticari ve Ekonomik İlişkilerin Geliştirilmesine İlişkin Mutabakat Zaptı"
8. "Türkiye Cumhuriyeti Sanayi Ve Teknoloji Bakanlığı ile Kazakistan Cumhuriyeti Dijital Kalkınma, İnovasyon ve Havacılık Sanayii Bakanlığı Arasında Yapay Zeka, İnovasyon ve Uzay Faaliyetleri Alanlarında İşbirliğine İlişkin Mutabakat Zaptı"
9 "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Bilim ve Teknoloji Alanında İşbirliği Uygulama Protokolü"
10. "Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu ile Kazakistan Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı Tıbbi ve İlaç Kontrol Komitesi'nin 'Ulusal İlaç ve Tıbbi Cihaz Uzmanlık Merkezi' Ekonomik Yönetim Hakkına Sahip Cumhuriyet Devlet İşletmesi Arasında Mutabakat ve İşbirliği Zaptı"
11. "Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığına Bağlı Kuruluş Olan Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı ile Kazakistan Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığına Bağlı Olan Salidat Kairbekova Sağlık Geliştirme Ulusal Araştırma Merkezi Arasında İş Birliği Mutabakat Zaptı"
12. Türkiye Maarif Vakfı ile İbray Altınsarin Milli Eğitim Akademisi arasında "Kazakistan Cumhuriyetinde Eğitim Faaliyetlerinin Başlatılmasına Dair Mutabakat Zaptı"
13. "Türkiye Cumhuriyeti Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Kazakistan Cumhuriyeti Enerji Bakanlığı Arasında Enerji Alanında İşbirliğine İlişkin Mutabakat Zaptı"
14. "Türkiye Cumhuriyeti Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Kazakistan Cumhuriyeti Sanayi ve İnşaat Bakanlığı Arasında Madencilik Alanında İşbirliğinin Geliştirilmesine İlişkin Mutabakat Zaptı"
15. "Türkiye Cumhuriyeti Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Kazakistan Cumhuriyeti Sanayi ve İnşaat Bakanlığı Arasında Şehircilik Alanında İşbirliğine İlişkin Mutabakat Zaptı"
16. "Türkiye Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı ile Kazakistan Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı Arasında Adalet Alanında İş Birliği Mutabakat Zaptı"
17. "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Lübnan'daki BM Geçici Gücü Misyonu (UNIFIL) Kapsamındaki İşbirliğine İlişkin Teknik Anlaşma"
