Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü UNESCO, 2021 yılı içerisinde anılmasını öngören kişiler arasında şu üç Türk büyüğüne yer verdi:
1. Yunus Emre
2. Hacı Bektaş Velî
3. Ahî Evran
Ayrıca, Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan, 30 Ocak 2021 tarihinde yayımladığı bir kararla içinde bulunduğumuz yılı, “Yunus Emre ve Türkçe Yılı” ilan etti.
Türkiye Büyük Millet Meclisi de 2020 yılının Aralık ayında aldığı bir kararla;
1. İstiklâl Marşımızın 12 Mart 1921 tarihinde kabul edilmiş olmasından dolayı, 2021 yılının “İstiklâl Marşı Yılı” olarak kutlanmasını;
2. I. ve II. İnönü savaşlarıyla, Sakarya Meydan Savaşının 100.Yıldönümü dolayısıyla, kutlamalar yapılmasını yasalaştırdı.
Bitmedi…
UNESCO listesinde bizi doğrudan ilgilendiren başka kararlar da vardır.
1. Farabi’nin doğunun 1150. Yıldönümü
2. Kırım Türk-Tatar yazar ve düşünür İsmail Gaspıralı (1851-1914) ‘nın doğumunun 170.yıldönümü
3. Gagauz-Türk tarihçi, yazar ve din adamı Mihail Çakır (1861-1938)’ın doğumunun 160.yıldönümü
4. Azerbaycan’ın dünyaca ünlü kompozitör müzik adamı Cihangir Cihangirov (1921-1992)’un doğumunun 100.yıldönümü
Kuşkusuz başta Kocatepe Üniversitemiz olmak üzere, çeşitli kurum ve kuruluşlarımızla yukarıda isimleri zikredilen sanat, kültür ve bilim adamlarımız için geniş kapsamlı toplantılar yapılacaktır.
Özellikle Yunus Emre’miz için uluslararası seviyede bir toplantının yapılması son derece önemlidir. Çünkü Yunus Emre, ülkemizin çeşitli kentlerinde sahiplenilmiştir.
Yunus Emre’nin 1241-1321 yıllarında yaşamış olduğu, bilimsel araştırmalar ile saptanmıştır. Fakat nerede doğduğu ve nerede vefat ettiğine dair çelişkili bilgiler vardır. Başka bir yazımda ayrıntılı bilgi vermek üzere şu kadarını söylemek isterim ki; Yunus Afyonkarahisar’ın Sandıklı ilçesinde yaşamış ve bu kentimizde vefat etmiştir. Mezarı da Sandıklı’dadır.
Eskişehir ve Karaman, Yunus Emre’ye en çok sahip çıkan ve adına çok yönlü etkinlikler yapılmakta olan iki şehrimizdir. Ama yapılan yayınlar Yunus’un mezarının bu iki şehrimizde olmadığını ortaya koymuştur.
Yunus’un mezarı (ya da makamının) Sandıklı olduğunun önemli kanıtlarından birisi, Yunus’un mezarının karşısında, onun hocası olan Taptuk Emre’nin de mezarının bulunmakta oluşudur.
2021 yılı içerisinde (ki daha 6 aylık bir süre vardır), gerek UNESCO, gerekse Cumhurbaşkanımızın direktifleri doğrultusunda, Afyonkarahisar olarak, uluslararası seviyede bir büyük etkinliğin hazırlıklarına hemen başlanmalıdır. Türkiye ve dünyanın çeşitli ülkelerinden davet edilecek uzman bilim adamları ve araştırmacıların katılımlarıyla, Afyonkarahisar Merkezde ve Sandıklı’da geniş kapsamlı bir faaliyetin gerçekleştirilmesi mümkündür…
Ölümünün 750.yıldönümünde Hacı Bektaş Velî (1209-1271) ve Doğumunun 850.yıldönümünde Ahi Evran Velî için de ayrı ayrı toplantılar yapılmalıdır.
Gaspıralı İsmail için bir anma toplantısı yapıldığında, Kırım Tatar kardeşlerimizi; Mihail Çakır’ı anarken, Gagauz kardeşlerimizi; Cihangir Cihangirov’u anarken de Azerbaycanlı kardeşlerimizi anacağımız düşünülmelidir.
Keza Farabi asla ihmal edilmemeli ve üniversite çatısı altında ya da kültür müdürlüklerimizin himmetiyle bu büyük Türk bilgininin 1150. Doğum yıldönümü kutlanmalıdır. Farabi Türkistan’ın Farab şehrinde doğmuş, Buhara, Bağdat, Şam, Kahire, Harran ve Halep gibi zamanın önemli ilim merkezlerini dolaşmış; felsefe, matematik, mantık, siyaset bilimi ve musiki alanında eserler yazmıştır.
TBMM’nin kararı olan “Türkiye’de İstiklâl Marşı Yılı” ile İnönü ve Sakarya savaşlarının 100.Yıldönümleri hakkında birer günlük bilimsel sempozyumlar yapılması da çok iyi olurdu. Bununla ilgili toplantıların, 26-30 Ağustos Zafer Haftası programı çerçevesinde ele alınması, “Hafta”nın anlam ve önemini arttıracaktır.
***
Bu yazımızı okuyan yönetici ve bürokratlar, “yahu bunları yapalım da nasıl yapacağız?” dememelidirler. Zira UNESCO ve Cumhurbaşkanlığımız bunların yapılmasını istediklerine göre, yukarılardan gelen direktiflerin gereğinin yapılması yönetici ve bürokratlarındır.
Bu etkinlikler için gerekli finansman, ilimiz içerisinden temin edilebileceği gibi, devletimizin kimi kuruluşları da böylesi çalışmaları madde destek sağlamaktadır. Yeter ki, kapsamlı ve ciddi projelerle o kuruluşlara başvurulabilsin.
Bir de Afyonkarahisar’ınızın Ankara ve İstanbul’da yaşamakta olan, söz konusu etkinlikleri gerçekleştirebilecek evlâtları vardır. Hiç olmazsa böylesi önemli bir yılda bu evlâtlar aranılıp, başvurulsun ve onore edilsinler.
