Kadınlar Dernekte: Afyonkarahisar İş Kadınları Derneği

Bu hafta “Kadınlar Dernekte” köşe yazımda Afyonkarahisar’ın iş dünyasında kadınların sesini yükselten bir derneği ve başkanını ağırlıyorum. AFİKAD – Afyonkarahisar İş Kadınları Derneği ve değerli Başkanı Samiye Hancıoğlu. Kurulduğu günden bu yana kadın girişimcileri bir araya getiriyor, fikirlerini paylaşmaları için ortam sağlıyor. Paneller düzenlemişler, ortak akıl toplantıları yapmışlar, iş dünyasında kadınların görünürlüğünü artırmak için çaba göstermişler. Yani sadece iş değil; aynı zamanda dostluk, dayanışma ve cesaretin adresi olmuşlar. 

Sizi tanıyabilir miyiz?  Samiye Hancıoğlu, Afyonkarahisarlıyım. Anadolu Üniversitesi Afyon İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi– Kamu Maliyesi bölümü ve New Haven Üniversitesi’nde İş İdaresi ve Kamu Yönetimi Yüksek Lisansı mezunuyum. 28 yıldır sigorta sektöründe çalışıyorum. Uzun yıllardır çeşitli sivil toplum kuruluşlarının yönetim kademlerinde görev aldım.  Şu anda Afyonkarahisar İş Kadınları Derneği Yönetim Kurulu Başkanı ve Girişimci İş Kadınları Federasyonu Başkan Yardımcıyım. 

Derneğiniz tam ismi nedir? Afyonkarahisar İş Kadınları Derneği. Kısa adı ise AFİKAD’dır.

Derneğiniz kuruluş hikayesini ve temel amaçlarını bizimle paylaşır mısınız? Derneğimiz, Afyonkarahisar’da iş hayatında kadına yönelik bir sivil toplum kuruluşunun eksikliğini tespit etmemiz sonucu 2015 yılında kuruldu. 

Yerel bir sivil toplum kuruluşu olarak çıktığımız yolda, 2021’de Türkiye’deki ilk ve tek Girişimci İş Kadınları Federasyonu’nun (GİFED) kurucu üyeleri arasında yer alarak etki alanını ulusal düzeye taşıdık. Stratejik büyüme hedeflerimiz doğrultusunda 2024 yılında da Akdeniz İş Kadını Dernekleri Federasyonu (AFAEMME) üyeliğine kabul edilerek uluslararası bir temsil noktasına ulaştık.

Amacımız, kadın girişimcileri bilgi, deneyim ve dayanışma ekseninde bir araya getirmek, onların yenilikçi, üretken ve sürdürülebilir iş modelleri geliştirmelerine katkıda bulunmak, yerel değerlerden beslenirken, evrensel vizyonla hareket ederek bölgesel kalkınmayı kadınların gücüyle ileriye taşımaktır.

Sahip olduğumuz Çalışkanlık, Şeffaflık, Eşitlikçi, Disiplinli, Kalite, Güvenilirlik, Sürdürülebilirlik, Etik gibi temel değerler AFİKAD’ın hem stratejik planlamasında hem de tüm faaliyetlerinde yol gösterici ilkeler olarak benimsenmektedir. AFİKAD, kadınların yalnızca iş hayatında değil; toplumsal yaşamda da kendilerini gerçekleştirmeleri için bir güç birliği, bir ilham kaynağı ve bir gelecek vizyonu oluşturmaya çalışmaktadır.

Derneğimiz Afyonkarahisar’daki kadın girişimcilerin ekonomik ve sosyal olarak güçlenmelerini sağlamak, onların potansiyellerini tam olarak ortaya çıkarmalarına öncülük etmek; girişimcilik yolculuklarında ihtiyaç duydukları bilgi, eğitim, mentorluk ve dayanışma ağlarını sunarak, sürdürülebilir kalkınmaya katkı sağlayan yenilikçi ve güvenilir projeler geliştirmek misyonunu üstlenmiştir. Kadının hayatın her alanında güçlenmesine ve temsiliyette eşit haklara sahip olmasına destek verme ve iş hayatındaki kadınlar için, Afyonkarahisar ili özelinden başlayarak, bilgi ve deneyimlerin paylaşıldığı, bölgesel, ulusal ve uluslararası bir gelişim platformu oluşturma, cinsiyet eşitsizliği ile mücadele etmek ve farkındalık yaratma, sürdürülebilir kalkınma için ulusal ve uluslararası STK’lar, üniversiteler, kamu kurum/kuruluşları ve özel sektör kuruluşları ile işbirlikleri gerçekleştirme, ulusal ve uluslararası proje faaliyetlerinde yer alma, dernek içi eğitimler ve bilgilendirme toplantıları ile dernek kapasitesini arttırma da faaliyet alanlarımız içerisindedir.

Bugüne kadar yürüttüğünüz en önemli projelerden veya faaliyetlerden bahseder misiniz? 10 yıldır faaliyet gösteren derneğimiz, amaçlarını yerine getirmek ve hedeflerine ulaşmak için proje bazlı çalışmalar yapmaktadır. İş dünyasında yer alan veya yer almak isteyen kadınların mevcut durumlarını iyileştirebilmeleri için ihtiyaç duydukları fırsatlara erişimlerinde sorunlar bulunmaktadır.  Gerçekleştirdiğimiz projelerle, kadınların bu fırsatlara erişim imkanına ulaşmalarına yardımcı olmaya ve onları doğru kaynaklarla buluşturmaya çalışmaktayız. 

Derneğimiz kuruluşundan bugüne kadar üçü ulusal diğeri uluslararası olmak üzere 4 proje gerçekleştirdi. 

1. “Anne Çocuk Elele İşgücünde”: İçişleri Bakanlığı Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü tarafından desteklenen projede Engelli genç ve bu gençlerin annelerini istihdama kazandırmak ve toplumla entegrasyonlarını sağlamak üzere mesleki eğitimlerin verilmesi amaçlanmıştır.

2. “Dreamy m-Learning”: 5 ülkeden 8 ortağın yer aldığı AB Erasmus+ projesi olan ev eksenli çalışan kadınlara iş kurmak ve e-ticaret yapmak için kılavuz olarak kullanılabilen mobil uygulama ve rehber el kitabını kapsayan proje. Dreamy m-Learning projesi sonunda ortaya çıkan mobil uygulama ve el kitapçığı 6 dilde hazırlanmış olup, 5 ülkede kullanılmaktadır. 

3. “Gücümün Farkındayım, İşimin Başındayım”: Sabancı Vakfı Hibe Programı olan projemizde Mermer sektöründe çalışan kadınlara, çalışma hayatındaki hakları ve kadının güçlendirilmesi teması çerçevesinde eğitimler verilmesi, sektörde kadın istihdamının artması ve sürekliliği için destek mekanizmalarının oluşmasına katkı sağlaması amaçlanmıştır.

4. “Sorumlu Üretim- Bilinçli Tüketim -EKO-KOOP”: İçişleri Bakanlığı Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü tarafından desteklenen projede Sürdürülebilir Kalkınma için Küresel Amaçları temel alarak; Kadın kooperatiflerine katma değeri yüksek ileri dönüştürülmüş ürün üretimi yetkinliği kazandırma, Sürekliliği olan ekonomik kazanç elde etmelerinin önünü açarak kadınları ekonomik olarak güçlendirmeyi, Kooperatiflerde kadın istihdamını arttırmayı amaçlamaktadır. Bu projemiz devam etmekte.

   1. 2019- “STK’lar için Gerçekçi ve Sürdürülebilir Adımlar” fizibilite eğitimi

   2.  2020- “E-ticaret ile İş Dünyasında Güçlenen Kadınlar” e-ticaret eğitimi

   3. 2021-Dijitalde Pazarlıyorum, Dünyaya Açılıyorum” dijital pazarlama eğitimi

Derneğimiz bu projelerin yanı sıra, üyelerinin ihtiyaçlarını eğitim yoluyla karşılamak adına çeşitli destek mekanizmalarına da başvurdu. Zafer Kalkınma Ajansı Teknik Destek Programı kapsamında;

Derneğiniz yerelde ve ulusal ölçekte kadınların yaşamına nasıl katkı sunmaktadır? Derneğimiz, kadınların hem yerel hem de ulusal düzeyde güçlenmesi için stratejik bir köprü görevi görmektedir. Bu katkımızı üç ana başlıkta özetleyebiliriz:

• Görünürlük ve Dayanışma: Yenilikçi projelerimizle, başta iş hayatındaki kadınlar olmak üzere tüm kadınların emeklerini görünür kılıyor, "yalnız değiliz" bilincini aşılayarak güçlü bir dayanışma ağı oluşturuyoruz.

• İlham Veren Rol Modeller: Başarı hikayelerini ön plana çıkararak genç nesillere somut rol modeller sunuyoruz. Bu yaklaşım, kadınların potansiyellerini gerçekleştirmeleri yolunda ihtiyaç duydukları cesareti kazandırıyor.

• Ulusal Etki ve Ortaklıklar: Çatı kuruluşumuz ve farklı illerdeki üye derneklerle yürüttüğümüz ortak projeler sayesinde, yereldeki tecrübemizi ulusal bir harekete dönüştürüyoruz. Şu an aktif olan projemiz, bu kapsayıcı ve birleştirici gücümüzün en güncel örneğidir.

Bir kadın olarak dernek başkanlığı görevine gelme süreciniz nasıl gelişti? Dernek kurucu üyesiyim. Dernek üyelerimizin takdirleriyle dernek başkanlığı görevini sürdürüyorum.

Kaç senedir başkanlık ya da üyelik görevini üstleniyorsunuz? 2018 yılından bugüne dernek başkanlık görevini sürdürüyorum. 

Bu görevde karşılaştığınız en büyük zorluklar nelerdir ve nasıl aştınız. İlimizin ilk iş kadını derneği olma misyonunu üstlenmek, beraberinde hem büyük bir gururu hem de ciddi sorumlulukları getirdi. Kuruluşumuzun ilk yıllarında, kadın girişimciliğinin ve iş dünyasındaki rolünün yeterince içselleştirilmediği bir ortamda, derneğimizin vizyonunu anlatmak ve güçlü kurumsal bağlar kurmak en büyük sınavımızdı. Buna rağmen hedeflerimizden sapmadan, somut projeler üretmeye odaklandık. Söylem yerine eylem odaklı bir yaklaşım sergileyerek gerek yürüttüğümüz nitelikli projeler gerekse sürdürülebilir çalışma modellerimiz ve bitmeyen çalışma heyecanımızla kendimizi ispat ettik. Geldiğimiz noktada AFİKAD yerel bir dernek olmanın ötesinde, ulusal ve uluslararası platformlarda da temsil edilen, paydaş olan ve örnek alınan bir sivil toplum kuruluşudur.

Kadınların sivil toplumda liderlik üstlenmesinin topluma ne kazandırdığını düşünüyorsunuz? Kadın liderliği sivil topluma girdiğinde, o yapı daha dirençli, daha kapsayıcı ve daha sonuç odaklı hale gelir. Kadınlar sivil toplumda liderlik ettiğinde, toplum sadece yardım alan bir kitle olmaktan çıkar; kendi sorunlarını tespit eden, dayanışan ve çözüm üreten canlı bir mekanizmaya dönüşür. Bir genç kız, bir STK’nın başında kararlı, bilgili ve çözüm üreten bir kadın gördüğünde, "ben de yapabilirim" der. Bu, toplumun yarısını oluşturan potansiyelin âtıl kalmasını engeller ve kolektif özgüveni yükseltir.

Kadınların örgütlü mücadelesinin geleceğini nasıl görüyorsunuz? Derneğimizin varlık temeli olan "kadınların güçlerini birleştirerek ortak bir gelecek inşa etmesi" ilkesi, bugün dünden çok daha stratejik bir öneme sahiptir. Kadınların bireysel çabalar yerine güçlerini birleştirerek ve birbirlerini tamamlayarak örgütlü çalışmasını ve mücadele etmesini çok önemsiyor, bunun bir tercih olmamasını, görünürlük ve kalıcı çözümler için temel bir zorunluluk olması gerektiğini düşünüyoruz. Toplumun her kesiminde örgütlü mücadelenin gücüne dair farkındalığın arttığını gözlemliyoruz. Bu farkındalık kadınların sorunları teşhis etme ve çözüm üretme kapasitesini doğrudan artırdığından oldukça umut verici. Toplumsal cinsiyet eşitliği konusunda daha bilinçli ve dijital dünyayla entegre olmuş genç kuşağın enerjisi ile bizim deneyimimizin birleşmesi, örgütlü mücadeleyi çok daha profesyonel ve küresel bir seviyeye taşıyacağına inanıyoruz.

Derneğinizin önümüzdeki dönemde hayata geçirmeyi planladığı projelerden bahseder misiniz? Derneğimiz, dinamik ve gelişime açık bir "öğrenen organizasyon" kültürüyle yönetilmektedir. Derneğimizin kurumsal yetkinliklerini artırırken; yerel, ulusal ve uluslararası düzeyde stratejik iş birlikleri geliştirmeye devam edeceğiz. Bilgi paylaşımını merkeze alan ortak projelerle etki alanımızı daha da genişletmeyi hedefliyoruz. 

Kadınların iş gücüne katılımını sadece desteklemekle kalmıyor, bu katılımı kalıcı hale getirecek kapsamlı proje çalışmaları yürütüyoruz. 

2026 yılı itibarıyla hayata geçirdiğimiz eğitim programlarımızı, iş dünyasının güncel ihtiyaçları ve çağın getirdiği yeni yetkinliklere göre sürekli güncelliyoruz. Statik bir müfredat yerine, kadınların ve piyasanın anlık ihtiyaçlarına yanıt veren, sonuç odaklı bir eğitim modelini sürdüreceğiz.

Genç kadınlara ve yeni kuşaklara vermek istediğiniz mesaj nedir?İlimizin ilk iş kadını derneği olarak, yıllar içinde edindiğimiz tecrübeye dayanarak diyoruz ki "Sizin potansiyeliniz, toplumun en büyük gücüdür." 

• Kendinize İnanın ve Cesur Olun: "Yapamazsın" diyen seslere karşı en güçlü cevabınız, çalışma azminiz ve başarılarınız olsun. Bizler buradayız ve "biz yaptıysak, siz daha iyisini yapabilirsiniz" demek için yanınızdayız.

• Örgütlü Gücün Parçası Olun: Bireysel başarılar değerlidir, ancak örgütlü bir mücadelenin parçası olmak sizi güçlü kılar. Dayanışmanın gücüne güvenin; birbirinizi yukarı çekmekten asla vazgeçmeyin.

• Sürekli Öğrenmeyi İlke Edinin: Dünya hızla değişiyor. 2026 yılı itibarıyla odaklandığımız dijital yetkinlikler ve yeni nesil iş modelleri sizin anahtarınız olacak. Merakınızı asla kaybetmeyin ve her zaman "öğrenen bir zihin" yapısında kalın.

• Yalnız Değilsiniz: Sizin geçtiğiniz yollardan daha önce geçmiş, benzer engellere takılmış ama yılmamış bir kadın dayanışma ağı var. Bizim deneyimimiz sizin enerjinizle birleştiğinde, sadece kendi hayatınızı değil, dünyayı değiştirebilirsiniz.

Bu derneğin başkanı olarak sizi en çok gururlandıran an hangisiydi?Derneğimizin çatısı altında imza attığımız her çalışma benim için ayrı bir gurur vesilesi. Çünkü her projenin, her başarının arkasında üyelerimizin büyük bir emeği, sarsılmaz bir inancı ve fedakârlığı var. Bir yanda, 250 iddialı proje arasından sıyrılarak birinci seçildiğimiz, kurumsal başarımızın tescillendiği o anlar. Diğer yanda ise derneğimiz ilk kurulduğunda henüz eğitim hayatının başında olan çocuklarımızın, bugün okullarını bitirip başarılı, topluma fayda sağlayan güçlü bireylere dönüştüğünü görmektir.

Ancak benim için yeri bambaşka olan, manevi değeri tarif edilemez bir an var. Cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün vizyonuyla, 1923 yılında İzmir İktisat Kongresi’nin hemen öncesinde gerçekleştirilen o tarihi Kadınlar Kongresi’nden tam bir asır sonra... Atamızın hayal ettiği o tabloyu bizzat yaşamak; tarladan laboratuvara, eğitimden sağlığa her alandan kadının temsil edildiği İkinci kongrede, AFİKAD adına konuşmacı olmak ve Afyon’u temsil etmek hayatımın en büyük onuruydu. Bir asırlık o büyük mirası devraldığımızı ve geleceğe taşıdığımızı hissettiğim o an, sadece şahsım adına değil, derneğimizin tüm emekçi kadınları adına duyduğum en büyük gururdur.

Dernek yönetiminde kaç kadın var? İş kadını derneği olduğu için yönetim kurulumuzun tüm üyeleri kadındır.

Kadınların seslerini daha güçlü duyurmak için sizce hangi adımlar atılmalıdır? Siyasetten iş dünyasına, akademiden yerel yönetimlere kadar karar verici pozisyonlarda kadın sayısının artırılması şarttır. Kadınlar karar mekanizmalarında daha fazla yer almalı, hatta liderlik etmelidir. Kadın liderliği, yönetim süreçlerine kapsayıcılık ve çok yönlü bakış açısı getirir.

Kadın dayanışmasının güçlendirilmesi, kadınların birbirine destek vermesi, seslerini daha fazla duyuracaktır. 

Eğitimden finansa, teknolojiden girişimciliğe kadar her alanda fırsatlara eşit erişimin önündeki yapısal ve kültürel engeller kaldırılmalıdır. Eşit başlangıç koşulları sağlandığında, kadınların yaratacağı katma değer toplumun tamamını yukarı taşıyacaktır.

Köşemizde okuyucularımıza iletmek istediğiniz özel bir mesajınız var mı? Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün; "Kadınlarını geride bırakan toplumlar, geride kalmaya mahkumdur" ve "Daha emin ve daha doğru olarak yürüyeceğimiz bir yol vardır: Büyük Türk kadınını çalışmamıza ortak kılmaktır" sözleri tüm toplumun ortak pusulası olmalıdır.

Atamızın da vurguladığı gibi; toplumsal refah ve sürdürülebilir kalkınma için kadın ve kız çocuklarımızı arkada bırakmadan, onları fırsat eşitliğiyle hayatın her alanına ortak kılmak hayati bir önem taşır. Kadınların gücü toplumun vicdanı, emeği ise geleceğimizin en güçlü teminatıdır. Biliyoruz ki; emeğin cinsiyeti, başarının ise sınırları olmaz.

Eşitliğin bir sorumluluk değil, bir zorunluluk olduğunun bilinciyle; hayatın her alanında "ben de varım" diyen, azmiyle bizlere ilham veren tüm kadınların ve geleceğimizi inşa eden kız çocuklarımızın 8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü’nü kutluyorum. 

Gücünüzün farkındayız, emeğinize minnettarız.

Afyonkarahisar İş Kadınları Derneği1 (AFİKAD)’ın yaptığı çalışmalar gösteriyor ki, kadınlar yan yana durduğunda şehir daha üretken, daha umutlu oluyor. Bu dernek sayesinde Afyonkarahisar’da kadınların sesi daha gür çıkıyor, girişimcilik ruhu daha çok hissediliyor. Abartmaya gerek yok; yaptıkları iş zaten takdiri hak ediyor. O yüzden yazımı şöyle bitirmek istiyorum. Kadınların emeğiyle büyüyen Afyonkarahisar, geleceğini dayanışma ile kuruyor. 

Değerli başkanım Samiye Hancıoğlu Hanım’a gönülden teşekkür ediyorum. Ben Âliye Mete Sert; haftaya bir başka kadın dernek başkanının hikâyesiyle buluşmak dileğiyle…