Lokman Özkul

Afyonkarahisar, Deprem Ve Kentsel Dönüşüm

Lokman Özkul

Şehrimiz Afyonkarahisar 2. derece deprem bölgesi. Geçmişte acı olaylar yaşadık. Dinar depremi, Sultandağı depremi gibi... Rabbim depremlerden hem şehrimizi hem de ülkemizi, milletimizi korusun. Sözlü dua yeterli olmuyor, fiili dua da yapmak gerekiyor. O da gerekli çalışmaları yaparak yeterli önlemleri almak. Asrın felaketi Hatay, Kahramanmaraş depremini yaşadı bu ülke. 11 şehrimiz birden etkilendi. Gerekli dersleri çıkararak bundan sonra olabilecek depremlerde can ve mal kaybını en alt seviyelere indirmek. İlgili Bakanlıklar konuyla ilgili çalışmalar yapıyorlar; yönetmelikler, mevzuat yenileniyor. Özellikle yeni yapılacak binalarda azami gayret gösteriliyor. 

Bir istişare toplantısına katılan Afyon Kocatepe Üniversitesi (AKÜ) Dr. Öğretim Üyesi Süleyman Gücek toplantıda yaptığı sunumda, olası bir depremde karşılaşılabilecek riskler ve kentsel dönüşümün önemi hakkında bilgilendirmelerde bulundu. Birçok konuyu bizde yeni öğrendik, öğrendiklerimiz karşısında dehşete de düştük.

“2000 YILI ÖNCESİ BİNALAR YÜKSEK RİSK TAŞIYOR”

Afyonkarahisar’da 5 önemli fay hattı bulunduğunu Dr. Gücek’ten öğrendik. Bu fay hatlarının kırılması durumunda özellikle 2000 yılından önce inşa edilen binaların büyük risk altında olduğunun altını çizdi. “Biz bir deprem kentinde yaşıyoruz ancak ne yapı stoku ne de şehir olarak büyük bir depreme hazırız” diyen Dr. Gücek, zemin denetimlerinin yetersiz olduğunu saha çalışmalarından anladıklarını ifade etti. Şehrimizde yüksek katlı yapılaşmaya da eleştiri getiren Dr. Gücek, bazı binalarda uygulanan fore kazık sistemlerinin standartlara uygun yapılmadığını, uygun malzeme kullanılmaması nedeniyle zamanla dayanıklılığını kaybettiğini üzerine basarak ifade etti. Şehir için ideal yapı yüksekliğinin 4-8 kat arası olması gerektiğini söyleyen Dr. Gücek, belediyelerin bu konuda daha dikkatli ruhsat vermesi gerektiğini sunumunda ifade etti.

AFYONKARAHİSAR’DA DURUM NE?

Şehrimizde genelde böyle bir yapılanma varken, özellikle Uydukent’te ve bazı mahallelerde daha yüksek katlı binalara ruhsat verildiğini müşahede ediyoruz. 12-13 katlı binalar, zeminde sıvılaşmanın en çok olduğu yerlerde bulunabiliyor. Bu deprem bölgesi için büyük bir risk. 

2000 öncesi binaların denetimleri de iyi yapılmalı ve depreme dayanıksız olan özellikle 4 kat ve üzeri olan binalarda gerekli çalışmalar yapılmalıdır. Kat sayısı düştükçe risk de düşüyor, dayanıksızsa onlar için de hem sahipleri hem de yetkililer gerekli adımları atmalıdır diye düşünüyorum.

KENTSEL DÖNÜŞÜM AFYONKARAHİSAR İÇİN ZORUNLULUK

Şehrimizde birçok eski yerleşim yeri ve depreme dayanıksız mahaller, meskenler var. Birçok şehrin başardığı gibi Afyonkarahisar’da kentsel dönüşümü başarabilir. Bir yeden başlamak gerekir diye düşünüyorum. Merkezi yönetim ve yerel yönetim işbirliği ile çözülmesi gerekir bu konu. Akılcı çözümlerin sunulması gerekiyor, sonuç odaklı olması için de. Öğrendiğime göre, Mısri Mahallesi’ndeki planlanan kentsel dönüşüm için 12 katlı binalar teklif edilmiş ilgili bakanlığa. Bunun deprem bölgesi bir şehir için doğru bir teklif olduğu kanısında değilim. Geoteknik Mühendisi de olan Dr. Gücek, bunun deprem bölgesi bir şehir için makul bir teklif olmadığını sohbetimiz esnasında dile getirdi. Bu konuda işin uzmanları ile kapsamlı çalışmalar yapılmalı ve risk teşkil etmeyecek bir yapılanma ile kentsel dönüşüm şehrimizde de bir yerden başlayarak gerçekleştirilmelidir.

Güven ve huzur içinde nice güzel yıllara…

Yazarın Diğer Yazıları