Mobbing, son 10-15 yılda hayatımıza girmiş olan bir kelime. İlgili, ilgisiz çok kullanılmaya başlanıldı. Önce mobbing ne demek ona bakalım.
Mobbing (iş yerinde psikolojik taciz, baskı diye de ifade edilebilir); bir çalışanın veya çalışan grubunun, hedef aldıkları bir kişiyi sistematik, sürekli ve kasıtlı olarak yıpratmak, dışlamak veya işten uzaklaştırmak amacıyla uyguladığı psikolojik baskı ve yıldırma eylemleridir.
En son mobbing kavramı, hayatını kaybeden meslektaşımız Irmak öğretmen ile ilgili gündeme geldi. Irmak öğretmen için çok üzgün olduğumuzu belirterek kendisine rahmet ve yakınlarına, eğitim camiasına başsağlığı diliyorum.
Mobbing vardır, yoktur orasını biz bilemeyiz, idari ve adli soruşturma neticesinde ortaya çıkacaktır, kimseyi peşinen suçlu ilan edemeyiz. Mobbing yapılıp ölümüne kadar bir sürece kadar da götürüldüyse şiddetli bir şekilde müsebbiplerini kınıyor ve gerekenin yapılmasını talep ediyoruz.
Mobbing yani psikolojik baskı, hayatın özellikle de iş hayatının belirli kesimlerinde belirli yerlerinde gerçekleşiyor, bu bir realite. Zamanında bizim de mobbinge uğramışlığımız vardı.
Mobbing bir yıldırma işlemi ve girişimidir. Özel sektörde daha çok rastladığımız bir konudur. İş yasasının devrede olması ve işçilerin haklarının korunması nedeniyle özel sektörde birlikte çalışmak istemeyen üst düzey yönetici veya patronlar, çalışanı veya çalışanları yıldırma faaliyetleri ile ayrılmaya zorlamak istiyor. Kendisi istifa etsin gitsin, ayrılsın bize ayrıca mali bir yük çıkarmasın diye bunu yapıyorlar, bunu sosyal hayatta çokça görüyor ve duyuyoruz. Birçok çalışan da pes etmek durumunda kalıyor. Burada yapılması gereken, pes etmek değil, mücadeleye meşru yoldan devam etmek ve konuyla ilgili gerekli girişimlerde bulunmaktır.
Haklarınızı savunmak ve yol haritası belirlemek için, ALO 170 ve Cimer gibi.. resmi kanalların yanı sıra Mobbing ile Mücadele Derneği platformundan destek talep edilebilir.
Mobbingin gerçekleşmesi için ön belirtiler nelerdir, ona bakalım bu bölümde de..
Sosyal İzdiham: Mağdurun toplantılardan dışlanması, yokmuş gibi davranılması veya iletişimin tamamen kesilmesi.
Mesleki Sabotaj: Kişinin uzmanlığına uygun olmayan veya sürekli anlamsız işler verilmesi, kritik bilgilerin kasıtlı olarak saklanması.
İtibar Zedeleme: Hakkında asılsız dedikodular çıkarılması, sürekli haksız yere eleştirilmesi ve azarlanması.
Fiziksel/Teknolojik Kısıtlama: Araç-gereçlerinin elinden alınması, odasının veya masasının izole bir yere değiştirilmesi.
Bunlar gerçekleştiği takdirde orada bir mobbing vardır ve mağdur gerekli yerlere bu konuda müracaatını veya şikayetini yapmalıdır.
Mobbing son zamanlarda çok ayağa düştü, uğramayan, işten kaytaran, ayrıcalık isteyen, arkasında dayısının olduğunu söyleyen bazı kimseler de çalışmamak için ipe un seriyor. Üstünden herhangi bir ikaz geldiğinde bana mobbing yapıyor diye vaveyla ediyor. İş hayatında verimsiz ve halk arasındaki ifadelerle kaytarmaya çalışan çok insan var, dürüst çalışanları tenzih ederim. Özel sektör olsun, kamu olsun, çalışandan verim bekleyecek, verim alamazsa gerekli ikazları uygun bir tarzda yapacak. Bu konu ile ilgili denetim mekanizmaları var. Bir çok hadisede mobbingin olmadığını sadece performans düşüklüğü nedeniyle üstlerinden uyarıldığını ve bunu da mobbing tarzında yansıttıklarını biliyorum.
Dolayısıyla her mobbing iddiasında bulunanın mobbinge, psikolojik tacize, yıldırmaya uğradığını ifade etmek de saflık olur. Tabir-i caizse, sapla samanı birbirinden ayırmak gerekir. Kim iyi niyetli veya bu konuda haklı, kim art niyetli gerekli çalışmalar yürütüldükten sonra net olarak anlaşılır.
Sonuç olarak mobbinge karşı olmakla birlikte, bu konunun ayağa düşürülmesine, suiistimal edilmesine de karşıyız. Herkes öncelikle görevini gereği gibi yapmalıdır. Hakkını aramak isteyen insanlar için bütün yollar açık, mobbinge hakikaten uğradığını düşünen de bu konuda gerekeni yapmalıdır.