YUNUS DEDİ
Gönül bahçesinin bağı,
Öze sordum, Yunus dedi.
Eritir kalpteki dağı,
Köze sordum, Yunus dedi.
***
Sevgi ile pişen canda,
Rabb’i arar her bir anda,
Varlık bitti o mekânda,
İze sordum, Yunus dedi.
***
Yaratılanı Hak bilip,
Nefisteki kibri silip,
Aşk yoluna çıplak gelip,
Düze sordum, Yunus dedi.
***
Hakikate erdi gözü,
Tevhid ile doldu özü,
Bunca çağdır süren sözü,
Saza sordum, Yunus dedi.
***
Kelâmın hasını bulan,
Gönülden gönüle dolan,
Asırlardır diri kalan,
Dile sordum, Yunus dedi.
***
Gönül denizinde yüzen,
Aşkın nakşını kim çizen?
Şu fani âlemi süzen,
Göze sordum, Yunus dedi. 19.09.2026 Muharrem GÜNAY
Türk edebiyatının ve tasavvuf düşüncesinin abidelerinden biri olan Yunus Emre, sıradan bir halk şairi ya da saz ozanı değildir. O, saz eşliğinde şiir söyleyen geleneksel âşıklardan ayrılan, kendi ekolünü ve çizgisini yaratmış müstesna bir mutasavvıftır.
Ahmet Yesevî ile 12. yüzyılda Türkistan’da meşalesi yakılan Türk tasavvufi halk edebiyatı, 13. yüzyıl Anadolu’sunda Yunus Emre’nin şahsında en parlak devrini yaşamıştır.
Yunus Emre, aynı zamanda Eski Anadolu Türkçesinin en büyük mimarlarından biridir. Anadolu Selçuklu Devleti döneminde din ve ilim dili olarak Arapçanın, edebiyat ve saray dili olarak Farsçanın egemen olduğu bir ortamda; Yunus ve çağdaşı şairler Türkçe sevdasıyla hareket etmişlerdir. Dili adeta bir oya gibi işleyerek Türkçeyi yüksek bir edebiyat dili haline getiren en büyük sanatkâr hiç şüphesiz Yunus’tur.
Yunus Emre’nin izinden giden Hacı Bayram-ı Velî, Hoca Ahmed Yesevî geleneğine uygun olarak Türkçeyi tercih etmiş ve Türkçe şiirler yazmış; Anadolu’da dil ve kültür birliğinin sağlanmasına büyük katkılarda bulunmuştur. O’nun Türkçe eserleri vermesi müridlerini ve halifelerini de etkilemiş. Yazıcıoğlu Muhammed, Ahmet Bican, Eşrefoğlu Rumi gibi öğrencileri de Türkçe eserler yazmışlardır.
Hacı Bayramı Veli’nin halifesi Olan Akşemseddin Hazretlerinin halifesi ve talebesi olan hemşehrimiz Abdurrahim Karahisârî (Mısrî Sultan) da çok iyi Arapça ve Farsça bilmesine rağmen Türkçe eserler yazmış ve Türkçenin tasavvuf dili olarak gelişmesine büyük katkılar veriştir.
Anadolu’yu Kuşatan Bir Sevdalı: Yunus’un Makamları
Yunus Emre’nin ahirete ne zaman irtihal ettiği ve mübarek kabrinin tam olarak nerede bulunduğu bugün hâlâ tartışılmaktadır. Bursa’dan Bolu’ya, Karaman’dan Sivrihisar’a, Erzurum’dan Afyonkarahisar’a kadar Anadolu’nun pek çok yerinde Yunus’a atfedilen kabirler bulunur. Ancak bu durum bir belirsizlikten ziyade, Anadolu insanının Yunus’a duyduğu derin sevginin bir tezahürüdür; nitekim bu mekânların pek çoğu birer "makam" niteliğindedir.
Bu anlamlı adreslerden biri de Afyonkarahisar’ın Sandıklı ilçesidir. Sandıklı’nın Yeni Çay köyü, Belediye Meclisi kararıyla belediye sınırlarına dahil edilerek "Yunus Emre Mahallesi" adını almış ve büyük mutasavvıfın hatırası burada yaşatılmıştır.
Yunus’un Afyon ve çevresinde bulunduğunu doğrulayan en güçlü deliller ise yine kendi şiirleridir. Şairin mısralarında, aynı dönemde yaşamış Afyonlu Karacaahmet Sultan ve Hayran Balı gibi şahsiyetlerin isimlerinin geçmesi bu bağın önemli bir kanıtıdır.
Nitekim araştırmacı-yazar Hüseyin Hüsrevoğlu’nun Sandıklı Belediyesi kültür hizmeti olarak yayımlanan “Belgelerle Yunus Emre Sandıklı’dadır” adlı eseri (H. Hüsrevoğlu, 2018) konuyu somut delillerle ortaya koymaktadır. Alandaki en ciddi ve belgeye dayalı çalışmalardan biri kabul edilen bu esere göre; Yunus Emre ve mürşidi Tapduk Emre’nin mezarları Afyonkarahisar’ın Sandıklı ilçesinde yan yana yatmaktadır.
Eserleriyle Türkçemize can veren, ilahileriyle gönülleri birleştiren Yunus Emre, Sandıklı’da ve Anadolu’nun dört bir yanında yanan bir irfan meşalesi olarak yolumuzu aydınlatmaya devam ediyor.
Her yıl Eskişehir’de Yunus Emre ile ilgili onlarca etkinlik düzenlenirken ilimizde Yunus Emre ile ilgili etkinliklerin düzenlenmiyor olması büyük bir eksikliktir.
NOT: Biz Afyonkarahisar Yazarlar ve Şairler Derneği olarak “2021 YUNUS EMRE TÜRKÇE YILI”nda ilimiz genelindeki eğitim kurumlarında şiir ve kompozisyon yarışması düzenledik. Bu şiirleri “YUNUS EMRE TÜRKÇE YILI ŞİİRLERİ” adı altında kitap olarak yayımladık. Bu kitabın 500 adedi İl Milli Eğitim Müdürlüğünce okul kütüphanelerine dağıtılmıştır.
