Küfrün çeşitlerinden birisi olan "Şirk"; insanın imanında veya ibadetinde Allah'a başkalarını ortak koşması, Allah'ın zat, isim ve sıfatlarında eşi ve ortağı olduğunu, Allah'tan başka ilahlar bulunduğunu kabul etmesi demektir. Allah'a şirk koşan kimseye "müşrik" denir. Şirk, küfrün çeşitlerinden biridir. Her müşrik kâfirdir, ancak her kâfir müşrik değildir.
Hıristiyanlar ve Yahudiler Allah’a ortak koştuklarından dolayı hem Müşrik, hem de kâfirdirler. Bir insan Müşrik olmadığı halde, yani Allah’a ortak koşmadığı halde kâfir olabilir. Çünkü küfür, iman esaslarından birini inkâr etmekle de ortaya çıkmaktadır. Sözgelimi “Ben Müslüman’ım” diyen bir insan içkinin haram olduğunu inkar etmekle hiç içmemiş olsa bile kâfir olur.
En büyük günahların başında Allah’a şirk koşmak gelir. Sahabeden Abdullah bin Mes’ud, en büyük günahın ne olduğunu merak etmiş ve Sevgili Peygamberimize:
“Allah katında en büyük günah hangisidir?” diye sormuş. Peygamber Efendimiz (s.a.v) de “Seni yaratmış olduğu halde Allah’a şirk koşmandır” (Müslim, İman 37,I,90) buyurmuştur.
Allah'a şirk koşmak günahların en büyüğüdür. Şirk dışındaki günahları, Allah'ın dilediği kimse için bağışlayacağı bir âyette şöyle ifade edilir: "Allah kendine ortak koşulmasını asla bağışlamaz. Bundan başkasını dilediği kimse için bağışlar. Kim Allah'a ortak koşarsa büsbütün sapıtmıştır" (en-Nisâ 4/116).
İlah; gönüllerin sevgiyle bağlandıkları şeydir. Yani gönüllerin sevgi, korku, umut, tevekkül, yardım, dua, kurban, adak, secde gibi şeylerde açık ve gizli tüm ibadet türleriyle kendisine yönelip bağlandığı varlıktır.
İlah; "me'luh" yani mabud (ibadet edilen) anlamındadır. Tüm dil bilginleri, ilahın sözlük manasının bu şekilde olduğunu belirtmişlerdir.
Tefsir, Hadis ve Fıkıh âlimlerinin hepsi de ilah sözcüğünü "mabud" olarak yorumlamışlardır. Ancak bazı kelamcılar ilahı, sadece icat etmeye ve yaratmaya kadir olan varlık olarak yorumlamışlardır ki bu, büyük bir yanılgı ve oldukça kötü bir hatadır. Üzerinde biraz akıl yürüten kimse, bunun batıl olduğunu hemen kavrar. Böyle bir şeyi ileri süren kişi, sanki Allah'ın (c.c), Kitabında müşrikler hakkında anlattıklarından ve Arap müşriklerinin, Allah'ın (c.c.) icat etmeye ve yaratmaya kadir olduğunu söylemelerine rağmen müşrik olduklarından habersiz gibidir.
Ebu Abbas der ki:
"İlah; sadece "icat etmeye ve yaratmaya gücü yeten" demek değildir. Kelamcılar Uluhiyetin sadece icat etmeye gücü yetmek anlamına geldiğini sandılar. Hâlbuki bunu müşrikler de kabul ediyorlar.
Bu herkesin zorunlu olarak kabul ettiği bir şeydir. Fakat günahların en büyüğü olan ve Allah'ın (c.c.) asla bağışlamayacağını bildirdiği şirki işleyenler, bunu kabul etmekle kendilerini kurtarmış olamazlar. Çünkü aynı zamanda bütün ibadetlerin yalnızca Allah (c.c.) için yapılması da gerekir. Ancak bu durumda din yalnız Allah (c.c.) için olur.
Nitekim Yüce Allah (c.c.) şöyle buyuruyor:
"Andolsun onlara: 'Gökleri ve yeri kim yarattı?' diye sorsan, 'Allah' derler." (Lokman: 31/25)
"De ki: 'Biliyorsanız söyleyin; yer ve içinde bulunanlar kimindir?' 'Allah'ındır' diyecekler. 'O halde düşünmüyor musunuz?' De." (Mü'minun: 23/84-85)
