Fatih Sultan Mehmet’in ölmesiyle birlikte Avrupa’da coşkulu bir şekilde devam eden Türk ilerleyişi durmuş, askerlerde Kızılelma idealinden kaynaklanan heyecan yerini karamsarlığa ve umutsuz bir bekleyişe bırakmıştı. Ragıp Şevki Yeşim bu durumu “Kızılelma” adlı eserinde şöyle anlatır:
Fatih’in ölümü askerlerin Kızılelma’yı almaya olan inançlarını zayıflatmıştır. Ömer askerlerin içinde bulunduğu durumu şöyle dile getirir: “Hiçbirinin ağzını bıçak açmıyor! Bu iş başlaması ile bitti, onlar da bunu hissediyorlar. Gönüllerini büyük bir şevk doldurmuştu, şimdi bu şevkten bir katresi bile kalmadı!” (Yeşim, 1971, s. 117)
Şüphesiz bu durum Kızılelma sembolüne ve tarihin bu dönemine Ragıp Şevki Yeşim’in bakış açısını en açık şekilde ortaya koymaktadır. Romanda Kızılelma ideali Fatih’in rüyasıdır ve yerine geçen, babası gibi aktif olmayan Beyazıt orduyu geri çağırarak bu rüyanın gerçekleşmesini engeller. Ragıp Şevki Yeşim, Otranto Kalesi’nin komutanı Gedik Ahmet Paşanın ağzından bu konudaki düşüncelerini şöyle dile getirir:
“Batı Roma İmparatorluğunu yıkmak, Kızılelma’ya dek gitmek, tüm bu toprakları Osmanoğulları bayrağı altına sokmak nerede kaldı? Hepsi masal oldu. Yüzyıllar sonra, bizim ardımızdan… Kızılelma efsanesini okuyanların lâneti kimin üzerine olacaktır, tarih bunu yazacaktır…” (Yeşim, 1971, s. 187).
II. Bayezid’in saltanatının sonlarına doğru hastalığı ve yaşlılığından dolayı devlet işleriyle ilgilenememesi sonucunda Osmanlı devlet yönetiminde meydana gelen zafiyet, birtakım olayların meydana gelmesine sebep olmuştur. Osmanlı tahtında meydana gelebilecek boşluğu doldurmak için şehzadelerin her biri İstanbul’a doğru harekete geçti. Böylece Şehzade Ahmed ile Şehzade Selim arasında taht mücadelesi başlamış oldu. Veziriazam Ali Paşa ve Şehzade Şehinşah’ın ölümü II. Bayezid’i son derece üzmüş ve hastalığının artmasına neden olmuştur. Bunun üzerine Sultan Bayezid devlet yönetiminin daha da kötüye gitmemesi için saltanattan çekilme kararı aldı. II. Bayezid şehzadeler arasındaki bu çekişme sürecinde Şehzade Selim’in Osmanlı sultanı olacak kabiliyette olduğunu müşahede etmiş ve ülkeyi içinde bulunduğu bunalımdan ancak onun kurtaracağına kanaat getirdikten sonra onu İstanbul’a davet ederek tahtı kendisine bırakmıştır. (Söylemez, 2012, s.63-86)
Şehzade Selim, babasının hasta olduğunu ve bu yüzden bütün devlet işlerini vezirlere bıraktığını, bunun neticesi olarak memleket işlerinin gittikçe karıştığını görüyor ve bu duruma üzülüyordu. Nikris hastalığına tutulmuş olan padişah, devlet işlerini Ali Paşa ile Mustafa Paşa’ya bırakmıştı. Bu iki vezir de devlet işlerinin yürütülmesinde doğru davranmadıkları için halkın nefretini kazanmışlardı. Bunun sonucunda devlet işleri bozulmuş, ülkenin her tarafı anarşi ve kargaşa içinde kalmıştı.
Şehzade Selim kardeşleri Şehzade Ahmet ve Korkut ile girdiği saltanat mücadelesini, atılganlığı, cesareti ve askerin Selim’in yanında yer alması sonunda kazanmış ve tahta geçmiştir.
Bu arada Sultan Bayezid’in hastalığı nedeniyle yıllardır savaşa gidemeyen asker de bu belirsiz ve hareketsiz durumdan rahatsızdı. Zira seferlere alışmış askerin böyle muattal kalması onları üzüyordu. Şahkulu İsyanının bastırılması esnasında Şehzade Ahmed’in herhangi bir varlık gösterememesi askerin ondan soğumasına neden olmuştu. Osmanlı Devleti’nin eskiden olduğu gibi başarılı seferlere çıkmasının Şehzade Selim’in tahta geçmesine bağlı olduğunu düşünen asker Selim’den yana tavır belirledi.
Şehzade Selim İstanbul’a girerek Yeni Bahçe’ye geldi. Yeni Bahçe’de bir kaç gün dinlendikten sonra burada bulunan Rumeli ayanıyla durumu değerlendirdi. Rumeli beyleri kendisinin saltanata geçmesini aksi takdirde memleketin durumunun kötüye gideceğini bildirdiler. Şehzade Selim Yeni Bahçe’de beklerken Sultan Bayezid kendisini davet etti. Bunun üzerine Şehzade Selim saraya gelip babasının elini öperek tazimde bulundu. Sultan Bayezid de oğlunu gayet şefkatle karşıladı. Tahtı Şehzade Selim’e bırakarak ona bazı nasihatlerde bulundu. Böylece Yavuz Sultan Selim 24 Nisan 1512 tarihinde dokuzuncu Osmanlı padişahı olarak tahta oturdu. (Söylemez, 2012, s.63- 86)
SON
DAKİKA
