İstanbul’un kutlu Fethinin yıldönümü nedeniyle bu köşede kaleme aldığımız yazımızda Fatih Sultan Mehmet Han’ın veziri, Afyonkarahisar’a değerli armağanları bulunan Gedik Ahmet Paşa merhumdan bahsetmiştik. Gedik Ahmet Paşa’nın şahsı ve Paşa hazretlerinin yadigari olan İmaret Camii ile Gedik Ahmet Paşa Külliyesi hakkında bilgiler aktarmaya çalışmıştık.
O yazımızda kısaca şunları söylemiştik:
Gedik Ahmet Paşa Ladik'de bir mescit, Kütahya'da bir mektep ve bir arasta, Afyon'da 1472 yılında Cami, Medrese, Hamam ve İmaret’ten ibaret bir külliye yaptırmıştır. Afyonkarahisar’daki külliyenin mimarı Ayas Ağadır. Cami, 1795 yılında Müftüzade Ahmet tarafından restore edilmiştir.
Fatih Sultan Mehmet tarafından verilen bir vakıf ile Cumhuriyete kadar, paşanın evlatları tarafından yönetilmiş, 1924'de Vakıflar Kanunu ile Vakıflar İdaresine devredilmiştir.
Bir vakfiyesi vardır. Neler yapılacağı, (Kur'an Hatimi ve öğrenimi) kimlere Hoca, müezzin, bakıcı neler verileceği yazılıdır. 15. yüzyıldan günümüze kadar evlâtları vakıf kayıtlarında mevcuttur.
Bugün Afyonkarahisar Valisi Doç. Dr. Kübra Güran Yiğitbaşı’nın girişimleri ile İmaret Külliyesi’nin bahçesinde, Vakıf geleneğine uygun şekilde halka yemek dağıtımı geleneği yeniden canlandırılmıştır. Allah emeği geçenlerden razı olsun.
***
Bu yazımızın ardından değer verdiğimiz bir büyüğümüz bize ulaşarak Gedik Ahmet Paşa Külliyesi ve bu külliyenin vakfiyesi ile ilgili bilgiler aktardı.
Şöyle diyor bu büyüğümüz:
Gedik Ahmet Paşa vakfiyesini getirtip okudum. Vakıfnamenin ilk bölümünde şunlar kaydedilmiş:
“Ölümüme kadar ben, ölümümden sonra oğullarım ve torunlarıma, neslimden de kimse kalmazsa VAKTİN VALİSİ OLAN ZATA ŞART KILIP İ MUMAİLEYHİN EVKAFI MEZBURE UMURUNA NEZARET Ve HER ZAMAN İHYASINA SAYÜ GAYRET VE ERBABI ZULÜM VE TAMAI EVKAFI İŞLERİNDE TASARRUF VE MÜDAHALE ETMEKTEN MENE HİMMET EYLEYE VE KURANI KERİMEDE VADÜ TEBLİĞ BUYURULDUĞU ÜZERE İHSASININ CEZASI ANCAK İHSANDIR ECRİCESİLE NAİLİYETİ TEMNİ EYLEMESİNİ ŞART KILDI ….” diye belirtilmiş.
Yine vakıfname sanatında Mahir ve üstad olanlardan dört tane ekmekçi bulunup bunlardan üstad olan 3 dirhem, yamaklarına birer buçuk dirhem ve yine sanatında Mahir ve üstat kimselerden olmak üzere dört aşçı bulunup bunlardan üstat olanlara üçer dirhem yamaklara birer buçuk dirhem, kapları yıkayıp temizlemek için de yine bir temizlikçi bulup kendisine iki dirhem yevmiye verilmesinin, ayrıca buğday öğütenlere yine 2 dirhem yevmiye verilmesini de vakıfnamesinnde belirtmiş.
Ayrıca vakıfname de sabah akşam yemekleri verilsin yetecek miktarda taam ve ekmek temin edilsin, 40 dirhemlik koyun eti, on dirhemlik yağ, 20 dirhemlik pirinç ve 15 dirhemlik un ve 10 dirhemlik bal, 8 dirhemlik öğütülmüş ve temizlenmiş buğday, 2 dirhemlik tuz ve yemek kapları için iki dirhem, odun için 12 dirhem ve safran içinde yarım dirhem, bakla ve Sebzeler içinde yine yarım dirhem, soğan için bir dirhem, nohut için bir dirhem ve şamdan da yakılmak üzere içyağı için iki dirhem para ayrılmasını ayrıca tatlılar ve ekşiler hazırlanmasını belirtmiş.”
***
Yaa sevgili Afyonkarahisarlı hemşehrilerim! Ecdat neleri düşünmüş. Ne kadar ince hesaplarla yüzyıllar öncesinden bugünlere hayır eserleri bırakmış?
Yıkanacak bulaşıklardan fakir-fukaraya dağıtılacak olan yemeğin soğanına kadar en ince ayrıntılara dikkat edilmiş Gedik Ahmet Paşa Vakfiyesi’nde…
Peki bugün?
Önceki yazımızda bahsettiğimiz gibi Afyonkarahisar Valisi Doç. Dr. Kübra Güran Yiğitbaşı tarafından Vakfiye’nin öngördüğü görevler kısmen yerine getirilmeye başlandı. Yüzyıllar sonra Vakfiye’nin gereğini yapmak için harekete geçen Valimize ve Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne şükran borçluyuz.
Ama daha bitmedi. Sevindirici haberler devam ediyor.
Vakfiye hakkında bilgileri bize aktaran büyüğümüzden öğrendiğimize göre önümüzdeki günlerde Gedik Ahmet Paşa Külliyesi daha geniş kapsamlı hayır işlerine sahne olacak. Elbette ki Vakfiye’nin gerekleri yerine getirilerek.
Allah ömür verirse hep birlikte göreceğiz ki Gedik Ahmet Paşa Külliyesi’nin bünyesinde yeni bir aşevi inşa edilecek. Bununla ilgili gerekli yasal işlemler devam ediyor. Tarihi yapıların siluetine ve yapılarına zarar vermeden yapılacak olan Aşevi sayesinde her sabah 1000 kişiye çorba, öğlenleri ise 300 kişiye 3 çeşit yemek hazırlanıp ücretsiz dağıtılacak.
Bu işe de Afyonkarahisarlı hayırsever bir aile sponsor olacak.
Allah yüzyıllar öncesinden bugüne sirayet eden hayır işlerini başlatan ceddimizden razı olsun, kabirleri nur, makamları âli olsun.
Hayır işlerinin devamı ve gelişmesi için çaba gösteren yöneticilerimiz ile hayır işlerine gönüllü olarak destek veren hayırseverlerimizin sayısını artırsın. Allah onlardan da razı oluversin.
Gedik Ahmet Paşa’nın Vakfiyesi’nin gereğince canlanan hayır hizmetlerinin benzerinin Demirciler Çarşısı’ndaki Yeni Cami Külliyesi için de tez zamanda nasip olmasını diliyor, Yeni Cami ile ilgili gelecek iyi haberleri de sabırsızlıkla bekliyoruz.
