Milletvekili genel seçimlerinden önce Afyonkarahisar’ın en önemli tartışma konularından birisi il nüfusunun giderek azalması ve buna bağlı olarak milletvekili sayımızın da 7’den 5’e düşmesi idi. Seçim hengamesi geçtikten sonra bu konu unutulmasa da biraz uyutulur oldu.
Taa ki TÜİK, yani Türkiye İstatistik Kurumu 2009-1010 yıllarına ait göç rakamlarını açıklayana kadar.
TÜİK raporlarına göre 2009-2010 yıllarında Afyonkarahisar’dan 24 bin 119 kişinin başka illere göç ettiği tespit edildi. Diğer illerden Afyonkarahisar’a göç eden kişi sayısı ise 17 bin 451 kişi olarak belirlendi. Yani Afyonkarahisar’dan göçenlerle Afyonkarahisar’a gelenlerin arasında 6 bin 668 kişilik fark ortaya çıktı.
Bu durum “Afyonkarahisar’ın 5 bin nüfuslu ilçeleri var. Demek ki nüfus kaybımız bazı ilçele-rimizin nüfusuna yakın. Bu gidişle 5 olan vekil sayımız 4’e kadar düşerse şaşırmayalım” yorumlarına neden oldu.
Rakamlar Türkiye’de 81 ilin 56′sının net göç verdiğini ortaya koydu. Buna göre Türkiye‘de bir yılda 2 milyon 360 bin kişi yer değiştirdi. En fazla göç veren iller Tokat, Yozgat ve Erzurum oldu. 2009-2010 döneminde, 81 ilin 56′sı net göç verdi, 25′i ise net göç aldı. İstanbul‘a söz konusu dönemde, 439 bin 515 kişi yerleşirken, İstanbul’dan 336 bin 932 kişi de ayrıldı. Böylece, İstanbul’un net göç sayısı ise 102 bin 583 oldu.
Afyonkarahisar’ın nüfusu 697.559. Bu nüfusa 17.451 kişi katılırken, aynı dönemde 24.119 kişi de Afyonkarahisar’ı terk etti. Gelenle giden arasındaki fark çıkartıldığında Afyonkarahisar 6.668 kişi eksildi.
Geçtiğimiz 15 yıllık süreçte, belirli aralıklarla devletin ilgili kurumları, iller arasında eğitimden banka mevduatlarına kadar istatiksel rakamları açıkladılar. İller arasındaki bu sıralamalarda “banka mevduatları” sıralaması hariç hemen hemen tüm alanlarda Afyonkarahisar’ın hep bölgenin en geri illeri arasında olduğunu yaptığımız haberlerden hatırlıyoruz. Geçen yıl bir ekonomi dergisinin “illerin yaşanabilirlik sıralaması” araştırmasında sağlık, eğitim, işsizlik, temizlik, banka mevduatı, ihracaat, kültür sanat gibi veri-ler alt alta konularak değerlendirdilmiş, sıralamada Afyonkarahisar en alt sıralarda yer bulabilmişti. Komsuşarımız Isparta ve Eskişehir ise “en yaşanılır kentler”den sayılmıştı. İlk başta “yaşanamaz kent” olmanın verdiği hüzün ile olaya yaklaşırken, yöneticilerimizin yaptıkları “yok böyle bir şey, Afyonkarahisar gelişiyor, büyüyor” açıklamaları ile moral bulmuş, “Tabi canım, bu dergi bu sıralamayı neye göre yapmış?” diye verilen rakamlara burun kıvırmıştık.Şimdi TÜİK tarafından açıklanan nüfus verileri ile bir kez daha hayal kırıklığı yaşıyoruz. “Moral sınırı” aşmış komşularımız olan Eskişehir, Konya ve Denizli’yi kıyasa almadığımız bu verilerde kendimize “emsal” gördüğümüz Kütahya, Isparta ve Burdur’a baktığımızda yeniden karamsarlığa düşüyoruz. TBMM’de bizi temsil eden 7 milletvekilimizin sayısını 5’e düştüğünü daha yine yeni kabullenmiştik. Şimdi vekil sayımızın 5’den de aşağı düşebileceği ihtimalini düşünmek bile istemiyoruz. Olayların tamamen siyah ya da tamamen beyaz olmadığına inanlardan olarak biz de “gri” tonlara bakılmasından yanayız. Elbette gelişmişlik sıralaması yapılırken bir çok etken göz önünde bulundurulmalı. Mesela tarımda gerileyen bir il turizmde ya da eğitim de ilerliyor olabilir. Nüfus azalıyorken, kentlilik oranı “artı” gösteriyor olabilir. Ya da göçle ilgili rakamların değişik yorumları olabilir. İşte Afyonkarahisarlılar’a birinin bunu anlatması gerekiyor. “Vaziyet şöyleyken şöyle” diyecek, sözüne itimat edilecek kurum ya da kişilere burada görev düşüyor.Afyonkarahisar’ın göç sorunu var mıdır, yoksa bu durum rakamsal ve-rilerden mi ibarettir? Binlerce insan Afyonkarahisar’ı bırakıp hayatını başka bir yerde sürdürmek için yollara mı düşmektedir? Yoksa Afyonkarahisar özüne mi dönmektedir? Bu gidişle milletvekili sayımızın daha da geriye gitmesi ihtimal dahilinde midir?
Ve hepsinden önemlisi eğer göç söz konusu ise insanlar neden Afyonkarahisar’dan kaçmaktadır?