RAKAMLARLA AFYONKARAHİSAR'IN KARNESİ

Türkiye İstatistik Kurumu “Sayılarla Türkiye” çalışmasını her yıl yapıyor. Pek çok alanda illerin karnesi olarak nitelenebilecek bu değerli araştırmanın Mart-2022 versiyonu elimize ulaştı.
TÜİK’in son raporunda Afyonkarahisar’la ilgili bazı rakamları sizlere aktarmak isterim.
TÜİK raporlarına göre, Afyonkarahisar olarak nüfusumuz 2019 yılında 729 bin kişi iken, 2020 yılında 737 bin, 2021 yılında ise 744 bin kişi olmuş.
Nüfus artış hızımız 2019’da binde 5,4; 2020’de binde 10,4 ve 2020 yılında ise 9,8 olarak gerçekleşmiş.
2021 yılındaki ortalama hane halkı büyüklüğümüz 3,28 kişi. 201’den 2021 yılına gelene kadar il nüfusumuz hep artış göstermiş.
2021 yılında Afyonkarahisar olarak binde 24,6 kişi göç alırken, aynı zaman dilimi içerisinde binde 25,3 göç vermişiz. Yani göç veren bir il konumundayız. İlimizden göç edenlerin tahsil durumlarına bakıldığında lise ve üniversite mezunu olan Afyonkarahisarlılar’ın Afyonkarahisar’dan ayrıldıkları gözlemleniyor. Yani şahsi olarak eğitim seviyesini yükselten hemşehrilerimiz ilimize geri dönmüyorlar.
Okur-yazar oranımız ve okullaşma oranımız ortalamaların çok üzerinde. Yani eğitim açısından fiziki anlamda çok büyük bir sorunumuz yok. Ama eğitimin kalitesi ve eğitimli bireyleri bu şehirde tutma açısından sorun yaşadığmız TÜİK verileri ile de ortada.
Afyonkarahisar’da öğretmen başına düşen öğrenci sayısına bakıldığında ilköğretim seviyesinde öğretmen başına 14 öğrenci, ortaokul seviyesinde öğretmen başına 11 öğrenci ve lise seviyesinde ise öğretmen başına 12 öğrenci düşüyor. Bu rakamlar da ülke genelinin oldukça üzerinde rakamlar.
Derslik başına düşen öğrenci sayımız ilk ve ortaokul seviyesinde 15, lise düzeyinde ise 19 öğrenci.
Sağlık alanına baktığımızda Afyonkarahisar’da hekim başına düşen hasta sayımız 634. Hemşire başına düşen hasta sayımız ise 408 kişi. Pandemi gibi zor bir sürecin içerisinden geçtiğimiz bu günlerde sağlık camiasının yükünün ağırlığını bu rakamlarla görebiliyoruz. Hele ki “her burnu akanın” doktora koştuğunu düşündüğümüzde hekimlerimizin Allah yardımcısı olsun demekten başka çare yok gibi şimdilik.
Sağlık kurumlarında yatak başına düşen hasta sayısı Afyonkarahisar’da 334 hasta.
Afyonkarahisarlıların ölüm nedeni istatistiklerine bakıldığında en fazla ölümün dolaşım sistemi hastalıklarından kaynaklandığı görülüyor. İlimizdeki ölümlerin yüzde 43’ü kalp-damar hastalıkları nedeniyle gerçekleşmiş. Her zaman söylendiği gibi Afyonkarahisar’ın “ağır boğaz” meselesi bu işte en büyük etken sanki.
Kalp damar hastalıklarını ise kanser vakaları yüzde 15’lik oranla dolaşım sistemi hastalıklarını takip ediyor. Vefat sebeplerinde kalp-damar hastalıkları ve kanserin hemen ardından ise solunum yolu hastalıkları geliyor.
TÜİK raporlarında Kaba evlenme hızı: “Belli bir yıl içinde her 1 000 nüfus başına düşen evlenme sayısı” olarak tanımlanıyor. Kaba boşanma hızı ise “Belli bir yıl içinde her 1 000 nüfus başına düşen boşanma sayısı” olarak sınıflandırılmış. Afyonkarahisar’da kaba evlenme hızı yüzde 7 seviyelerinde. Kaba boşanma oranı ise yüzde 1,3 ile 1,7 arasında değişiyor. Üzücü durum, boşanma rakamlarının “küçük küçük” farklarla da olsa yukarıya doğru tırmanıyor olması.
Afyonkarahisar’da kişi başına gayrisafi yurt içi hasıla, 2018’de 6,7 bin dolar olarak gerçekleşirken, 2019 yılında 6,3 bin dolar ve 2020 yılında da 6 bin dolar olarak gerçekleşmiş. Bir anlamda “vatandaşın refah seviyesi” olarak nitelenebilecek bu rakamlar cepteki paranın eridiğine işaret. Pandemi ve kriz dönemlerinin Afyonkarahisarlıların cebine olan yansımasını bu rakamlar özetliyor gibi sanki.
Afyonkarahisar’ın ihracaatı 2018’de 369 milyon dolar, 2019’da 404 milyon dolar, 2020’de 371 milyon dolar ve 2021’de de 414 milyon dolar olarak gerçekleşmiş. Bu rakamlar yüz güldürüyor.
İthalatımız ise 2019 yılında 79 milyon dolar, 2019’da 76 milyon dolar, 2020’de 83 milyon dolar ve 2021’de de 51 milyon dolar olmuş. Yani Afyonkarahisarlılar olarak yurt dışından aldığımızdan çok, yurt dışına satış yapıyoruz. Bu sevindirici rakamların içerisinde mermercilerimiz ile yumurtacılarımızın hakkını teslim etmek gerekiyor.
Ekonomik anlamda dikkat çeken bir başka tablo ise konut satışları alanında. Afyonkarahisar’da 2019’da 9442 konut satılırken, 2020’de 10003, 2021’de 10265 konut satışı yapılmış. 2022’nin ilk 3 ayı içerisinde konut satışı sayımız 1389 adet. Yıl sonuna kadar Allah kerim.
Afyonkarahisar’da 2020 yılı içerisinde 6626 trafik kazası kayıtlara geçmiş. Bu kazalarda 2951 kişi yaralanırken, 123 kişi de hayatını kaybetmiş.
***
Biz TÜİK raporlarından herkesin ilgisini çekebilecek olan rakamları aktarmaya çalıştık. Bir çok alanda çok daha detaylı rakamlar raporların ayrıntılarında mevcut.
Hasılı kelam, il olarak en nüfus ve ekonomi anlamında büyüyoruz. Ancak eğitim ve refah seviyesi açısından gerilediğimiz ortada. Aile düzeni ile ilgili de rakamlar giderek tehlikeye işaret ediyor. Bunlar bilinmeyen gerçekler değil. Yıllardır Afyonkarahisar’ın gündeminde olan konular. O zaman; daha fazla gayretle sorunların çözümü için çalışmaya devam…