Afyonkarahisar’ın kültürel anlamda eşsiz sermayeleri arasında tarihi Afyonkarahisar evleri önde gelen değerlerimiz arasında yer alıyor. Son yıllarda Afyonkarahisar’ın tarihi kent dokusunun ayağa kaldırılması, daha bir göz önünde bulunması için önemli çabalar gösterildi.
Tarihi kent dokusunda yer alan tarihi evler bir bir elden geçirilerek devlet katkısı ile Afyonkarahisar turizminin birer yapı taşı haline getirildiler.
Bu konuda emeği geçen herkese Afyonkarahisarlılar bugün de yarın da minnettar olacaklardır. Çünkü bu sermaye Afyonkarahisar’a aittir.
Son bir kaç senedir tarihi kent dokusuna yönelik çalışmalar sürüyor. Eski Belediye ve Taş Medrese’nin yenilenmesi çalışmaları göz önünde. Türbe yokuşu gibi muhitlerde yapılan sokak düzenlemeleri, ışıklandırmalar herkesin beğenisini kazanıyor. Pek çok tarihi mahallede alt yapıya yönelik çabalar halen sürüyor. Bu çalışmalar Afyonkarahisar’ın tarihine, kültürüne ve turizmine yapılan yadsınmayacak katkılardır.
Ancak tarihi evlerin yenilenmesi süreci sanki biraz sekteye uğradı. Tarihi evlerin, tarihi sokakların yenilenmesi çalışmaları anlaşılamayan bir sebeple durma noktasında sanki.
Afyonkarahisar il merkezindeki, sivil mimari yapılar, sit alanı olarak belirlenen, Tâc-ı Ahmet, Zaviye, Molla Bahşi, Yukarı Pazar, Kubeli gibi mahalleler ile sit alanı dışında kalan, Arapmescit, Kale, Akmescit, Nurcu, Mecidiye, Sinanpaşa, Hacı Eyüp, Mısri mahallelerinde yer alıyor. Afyonkarahisar’da sivil mimariye örnek teşkil eden evler, Afyonkarahisar Kalesi’nin güney-batı eteklerinde, Hıdırlık Tepesi ile kale arasında yer alan mahallelerde bulunuyor. Uzman kişilerin görüşüne göre, ticaretin gelişmesi ile kent hızla büyümüş ve iki tepenin arasından batıdaki düzlüğe doğru yayılmıştır. Sit alanı olarak belirlenen bu mahallelerde mükemmel bir şehircilik planlaması görülmektedir. Evler, bitişik nizamda iki ya da üç katlı olarak yapılmıştır. Nadiren de olsa tek katlı avlulu evlere rastlanmaktadır.
Çoğunluğu 1902 yılında yaşanan ve Afyonkarahisar’ın yarısından çoğunu kül eden, hakkında destanlar söylenen büyük yangın sonrasında yapılan tarihi evlerimiz, konaklarımız gören herkesi kendine hayran bırakmaktadır.
Afyonkarahisar’ın tarihi sokaklarını gezenler adeta tarih içinde bir yolculuk yaptıklarını, Türkiye’de benzer yapıların yok denecek kadar az olduğunu belirtmektedirler.
Son 10 yıl içerisinde belirlenen sokaklar ve mahallelerde yüzlerce evin dış cephesi ve çatıları aslına uygun olarak restore edilmiş, tarihi yapıların gelecek nesiler için korunması amaçlanmıştır.
Ancak son yıllarda bu çabaların sekteye uğradığını düşünenlerin sayısı artmaktadır. Tarihi Afyonkarahisar sokakları ile tarihi evlerimizin yenilenmesi, turizme ve geleceğe hazırlanması çalışmalarına yeniden hız kazandırılması büyük bir kesimin ortak beklentisidir.
Bu yıl ki inşaat mevsimini geçirdik. Ancak gelecek yıl tarihi evlerin ve sokakların yenilenmesi yönünde şimdiden hazırlık yapmamız için geç kaldığımızı kimse söyleyemez herhalde…