NTV Tarih Dergisi’nin son sayısında “Çakma şehitlikte modern tayyare” başlığı altında Afyonkarahisar’da tarih adına yapılan yanlışlıklar konu edildi.
Bununla ilgili haberi geçtiğimiz günlerde gazeteniz Kocatepe’de okudunuz.
Eleştirel yazıda Büyük Taarruz ve şehitlerimizin anısını yaşatmak adına yapılan yanlışlıklar deli getiriliyor, bronz heykellerin boyanması, savaş yıllarında olmamasına rağmen 1940-50 model topların şehitlikleri süslemesi, Büyük Taarruz anısına dikilen anıtlarda yanlış bilgilere yer ve-rilmesi, şehitlik olmayan yerlerde sembolik şehitlikler oluşturulması, şehitlikte uçaklara yer ve-rilmesi, tarihi mekanlardaki çirkin tabela ve görüntüler, kapalı müzeler konu ediliyordu.
Umarız hataların düzeltilmesine vesile olur bu yayınlar.
Afyonkarahisar’ın yakın tarihi ile ilgili hatalar bu kadarla sınırlı değil elbet. NTV Tarih’in değerlendirmesini okuduktan sonra aklımıza gelen iki tarihi yanlışı kaydedelim istedik buraya.
Bunlardan birisi ilimizin marka firmalarından birisinin kuruluş tarihidir. İlimize has gıda ürünlerini yurt genelinde pazarlayarak ilimizin tanıtımına katkı sağlayan bu firmamız kuruluş tarihi olarak 1922 yılını göstermektedir.
Türkiye Cumhuriyeti’nin en köklü firmaları bile kuruluş tarihi olarak bu kadar geriye gitme-ye cesaret edemezken, bu firmamızın 1922 yılını kuruluş yılı olarak göstermesi gerçeklerle pek örtüşmemektedir. Eğer 1922 kuruluş yıldönümünü doğru kabul edersek firmanın kurucu babasının 12 ya da 15 yaşlarında şirketin temellerini atmış olması gerekmektedir. Hayattaki pek çok hemşehrimiz bunun mümkün olmadığını anlatmaktadırlar.
Şirketin ismiyle ilgili anlatılan ve Atatürk’e atfedilen hikayede de tutarsızlıklar bulunmaktadır. Atatürk’ün Belkaracaören Köyü’ndeki bir çiftlikte konuk edildiği dile getirilmektedir. Cumhuriyet’in kurucusu Atatürk’ün Afyonkarahisar ve Anadolu’daki tüm gezileri, ziyaretleri kayıt altındadır. Kocatepe Gazetesi’nde geçtiğimiz günlerde yayınlanan “Atatürk’ün Afyonkarahisar ziyaretleri”nden de anlaşılabileceği gibi Atatürk’ün böyle bir ziyareti-misafirliği söz konusu değildir. Bir devlet kurucusu eğer bir çiftliğe, eve konuk olmuş olsa bu devletin kayıtlarında, arşivlerinde kayıt altında olur.
Bunları anlatmaktaki kastımız, şirket değerlerine zarar vermek, ticari faaliyetlere engel olmak haşa değildir.
Tarih konusunda yanlış bilgiler zamanla doğru gibi kabul görmektedir. Bu durum tarihi-kültürü yanlış mecralara itmektedir. Aklımıza gelen yanlışlıkları dile getirmemizin nedeni tarihe yanlış not düşülmesini önlemektir.
Afyonkarahisar tarihiyle ilgili bir başka “doğru bilinen yanlış” ise Bolvadin’in işgali meselesidir.
Afyonkarahisar’ın en köklü ilçelerinden Bolvadin’de her yıl “Düşman işgalinden kurtuluşun yıldönümü” kutlanmaktadır. Oysa ki Bolvadin ilçesi düşman işgalinde hiç kalmamış, Milli Mücadele’de de hep Türk hattının içinde yer almıştır.
Buna rağmen ilçede her yıl kurtuluş törenleri yapılır.
Aklı eren büyüklere “Neden böyle” diye sorduğumuzda aldığımız cevap; “Zamanında her yerde kurtuluş günleri kutlanırken, Bolvadin’in neden kurtuluş günü yok denilmiş. Sonrasında da bir gün belirlenerek her yıl o gün Bolvadin’in kurtuluşu olarak kutlanagelmiş” dediler.
Tarihi kayıtlarda Bolvadin’in düşman işgalinde kaldığıyla ilgili bir veriye rastlanmıyor. Ama tarihi yanlışlığı her yıl sürdürüyoruz.
Kutlamalara itirazımız yok. Ama keşke bu kutlamalar “kurtuluş” değil de, daha uygun başka bir isim verilse. Sizce de daha iyi olmaz mı?
Tarih adına yaptığımız yanlışlıkların gelecek nesillere yanlış yön verdiğini düşünüyoruz. Bu nedenle bu tür yanlışlıklara meydan verilmemesi, ortadaki yanlışlıkların da geç olmadan düzeltilmesi gerektiğine inanıyoruz.
Umarız bu uyarılar yanlışlıkların düzeltilmesine vesile olur.