Cumhuriyete Giden Yolda 100 Yıl Önceki Ağustos Ayları

19 Mayıs 1919… Bugün, Türk tarihinin en önemli günlerinden biri… “Milli Mücâdele”, “Ulusal Kurtuluş Savaşı”; “Kurtuluş Savaşı”, “İstiklâl Savaşı”, “Kutsal İsyan” gibi adlarla “9 Eylül 1922“ tarihine kadar süren bir ölüm- kalım sürecinin adı… Tarihimizin altın sayfaları… Her günü, her saati, her dakikası birer şeref gurur ve övünç süreci..
19 Mayıs 1919 –Ağustos 1919 tarihleri arasında çok önemli tarihsel olaylar yaşanmıştır. Biz aşağıya 6 Ağustos 1919 tarihinden sonraki aşamaları, 2024 Ağustos ayında hatırlamak, özellikle gençlere aktarmak onlardaki milli bilincin güçlenmesi amacıyla tarihsel belgelerden alıntılıyoruz.
1919 yılı Ağustos günleri: 6 Ağustos. 1. Nazilli Kongresi toplandı.
7 Ağustos 1919: 23 Temmuz’da Mustafa Kemal’in başkanlığında başlayan ve kongreye katılan millet temsilcilerinin “Vatan Bir bütündür, bölünemez” ilkesini haykırdıkları Erzurum Kongresi sona erdi.
9 Ağustos 1919: İstanbul’a dönmeyen Mustafa Kemal Paşa; Padişah Vahdettin’in emriyle askerlikten çıkarıldı, onun sahip olduğu madalya ve nişanlar geri alındı.
10 Ağustos 1919: Halide Edip Hanım (Adıvar) M. Kemal’e gönderdiği mektupta, yardım ve destek için Amerikan Mandasını kabul etmeyi önerdi (Bu öneri kabul edilmedi)
14 Ağustos Erzurum Kongresi’nde belirlenen temsilciler kurulu, ilk toplantısını yaptı…
20 Ağustos 1919: Elazığ Valisi Ali Galip Bey, Damat Ferit Paşa’nın emriyle Sivas Kongresini basmak, M. Kemal Paşa’yı öldürmek için komplo düzenledi. (Bu alçak girişim başarılı olamadı- Bilindiği üzere Ali Galip, şimdi büyük elçi sıfatı bulunan Metin Feyzioğlu’nun büyük dedesidir)
24 Ağustos 1919: Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti kuruldu..
19 Mayıs 1919-30 Ağustos 1920 tarihleri arasında Yunan orduları Ege ve Marmara bölgesini işgal ettiler. (8 Temmuz’da Bursa, 12 Temmuz İznik, 25 Temmuz Edirne işgal edildi)
30 Temmuz 1920: Damat Ferit Paşa istifa etti; ancak ertesi günü yeni kabineyi kurdu.
8 Ağustos 2. Düzce –Hendek İsyanı başladı (Bu iç isyanlar 23 Nisan 1920’de kurulan TBMM hükümetine- yani M. Kemal Paşa ve Arkadaşlarına karşı Damat Ferit Paşa ve İngilizler tarafından desteklenmektedir)
10 Ağustos 1920: Sevr Anlaşması İstanbul hükümeti tarafından imzalandı. (Sevr anlaşması Türk ülkesini bölmek, Türk Ulusu’nu yok etmek demektir)
19 Ağustos 1920: TBMM, Sevr Anlaşmasını imzayanları “vatan haini” ilan etti..
30 Ağustos 1920: Yunanlılar Uşak’ı işgal ettiler.
1921 yılı ülkemizin ve milletimizin çok acı çektiği, her türlü fedakarlığa katlandığı yok olmanın eşiğine kadar geldiği bir yıldır..
Bu yılın Temmuz sonu ve Ağustos’u içinde yaşanan olaylar şöyle:
19 Temmuz 1921: Yunanlılar Kütahya –Afyon –Eskişehir’i işgal ettiler
24 Temmuz Batı Cephesi Karargâhı Polatlı’ya taşındı.
26 Temmuz Yunanlılar Ankara’ya saldırı kararı aldılar
5 Ağustos 1921: Başkomutanlık kanunu TBMM’de tartışmalar sonunda çıkarıldı. M. Kemal Paşa Başkomutan olarak geniş yetkilerle donatıldı.
7-8 Ağustos 1921: M. Kemal Paşa, “Tekâlif-i Milliye emirlerini yayımlayarak, ordunun ihtiyaçlarını giderecek malzemelerin halktan toplanmasını istedi.
15 Ağustos 1921: Yunan Kralı Konstantin, Yunan Ordusuna “Ankara’ya doğru” emrini verdi.
23 Ağustos 1921: Sakarya Savaşı başladı.
1922 yılı Ağustos ayı Türk tarihinin zaferler ayı, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasına giden yolun taşlarının döşendiği günlerdi
6 Ağustos 1922; Batı Cephesi Komutanı İsmet (İnönü) Paşa, Ordulara gizli olarak “Taarruza Hazırlık“ emri verdi.
20 Ağustos 1922: Başkomutan M. Kemal Paşa Akşehir’e geldi.
26 Ağustos 1922: Afyon Kocatepe’de “Büyük Taarruz” başladı
27 Ağustos 1922: Afyon Düşman işgalinden kurtuldu.
30 Ağustos 1922: Dumlupınar Zaferi
9 Eylül 1922 İzmir’e giriş.
Ordularımızın dağ tepe demeden gece gündüz yüzlerce km. yol yürüyerek Kocatepe’ye kadar gelmelerinin mucize denecek kadar ilginç öyküsünü, “Büyük Taarruz”u ve “30 Ağustos Dumlupınar Meydan Savaşı”nın aşamalarını, Ordularımızın İzmir’e girişini ilgili tarihlerde ayrıntılı olarak yazacağız.