Gurbette Yabancı Memlekette Alamancı Yazar Emirdağ Türkmen Köylü Zekiye Doğan
İrfan Ünver Nasrattınoğlu
Yazı hayatıma başladığım günden bu yana, Afyonkarahisar’ı yaşadım, anlattım ve yazdım. İmzamı taşıyan 112 kitabımın, 20 tanesi doğrudan Afyonkarahisar içeriklidir. Tabii bunun yanısıra, yüzlerce makale, araştırma, derleme, köşe yazıları vb. sayısını benim de saptayabilmem çok güçtür…Emekliye ayrıldığım gün, başkent Ankara’da kurduğum, yeni adı “Afyonkarahisar Kültür ve Turizm Derneği” olan, Afyonkarahisar ve İlçeleri Dayanışma Derneği bünyesindeki yayınlarımız ve özellikle etkinliklerimiz, Afyonkarahisar (ve ilçeleri) ve Ankara’da yaşayan hemşehrilerimiz tarafından bilinmektedir.
Afyonkarahisar kültürü, edebiyatı ve özellikle şiiri söz konusu olduğunda bu konularda öne çıkan Emirdağlı sayısı, öteki ilçelerimiz ve hatta Merkezden çıkan sanatçı sayısından daha fazladır. Benim 1975 yılında kurmuş olduğum, Ankara’daki Afyonkarahisarlılar Derneğinin bu günkü 7 kişiden oluşan Yönetim Kurulunda görevli 2 hemşehrimiz Emirdağlı’dır.
Emirdağ’da sanatın her türüyle meşgul olan hemşehrilerimle ilgili sürekli yazıyorum. Son bir yıl içerisinde bir-ikisi hariç, yurt dışında yaşayan şu hemşehrilerimle ilgili yazılar kaleme alıp, yayımladım. Mahinur Özdemir GÖKTAŞ, Günay USLU, Emir KIR, Muharrem KUBAT, Şemsettin KUBAT, Fakı EDEER, Metin EDEER, Ömer Faruk YALDIZKAYA, Ali YÜRÜK, Rabia BARIŞ, Fikret AKIN, Kâmil SAYIN…
Zekiye Doğan adlı bir yazarımızın da, “Gurbetçi bir şair-yazar” olarak Hollanda’da yaşamakta olduğunu biliyordum. Ama ne yazık ki onunla hiç görüşebilmiş değildim. Ama “arayan bulur” söylemine inanıyordum ve Zekiye Hanım nihayet ulaştım. Kendisinden almış olduğum bilgilere dayanarak bu yazımı okurlarımla paylaşıyorum.
01, Nisan 1963 tarihinde Emirdağ ilçemizin Türkmen Köyü’nde doğmuş, daha sekiz yaşında iken ailesiyle birlikte Hollanda’ya gitmişti. Doğal olarak da bugün Hollanda vatandaşıdır.
1984 doğumlu bir oğlu, Hollandalı gelini ve dördüncü kuşak 4 torunu bulunmaktadır.
Zekiye Hanım, 2009 yılında yaşadığı ciddi sağlık sorunundan sonra aldığı bir kararla Akdeniz bölgemizin turistik Antalya kentimizin, Konyaaltı ilçesine kısmi olarak yerleşti.
38 yıllık çalışma ortamına alışmış olan yazar, malûlen emekliliğin ona verdiği zorluklarla karşılaşır. Kendi anlatımıyla evde boş oturmak ona göre değildir ve yakışmamıştır. Dolayısıyla bir süre Antalya adliyesinde, emniyette ve noterlikte kısmi yeminli tercüman olarak çalışmış; bazı iş yerlerinde de çalıştıktan sonra, kendisini fiilen emekliye ayırmıştır. Fakat doğduğu anavatan topraklarında uyum sorunu başlamıştır!..
Halk arasında: “Gurbette yabancı, memlekette Alamancı” acı gerçeğini yaşayarak öğrenir ve bu gerçeği kırmaya uğraşır. Bu sorun yazarımzı yazmaya yöneltir. Yalnız bir kadının yaşam mücadelesinin anavatanında çok daha zor olduğunu anlar ve kalemle defterle arkadaşlık oluşturur.
Zekiye Doğan; Türkiye’ye gelmeden önce Hollanda Son Haber NL’de köşe yazarlığı yapmıştır. Ayrıca, Gazete Hamburg Almanya, Türk Haber Almanya, Gündem Belçika, Panorama Gent Belçika, Belem Türk Gazetesinde Türkçe ve Flemençe Belçika, Önce Vatan Gazetesinde ve Türkiye’de köşe yazarlığı yapıştır.
Çeşitli gazete ve dergilerinin yanısıra, kitap bütünlüğündeki şu eserleri de yayımlanmıştır.
1. Yüklüdür Yüreğim, 2014
2. Müslümanız Elhamdülillah, 2015
3. Yüreğimle Kader Yolculuğu (Otobiografi Anı),2018
4. Ulvi Görevimde Umuda Yolculuk (Roman), 2019
5. Hayalimdeki Türkiye (Deneme)
6. Lafçılar Destanı (Roman)
“Emirdağ’ımızın kadın edebiyatçılarından biri olan Zekiye Doğan, uzun yıllardır şiirden romana, anıdan köşe yazılarına uzanan farklı türlerde makaleler ve kitaplar yayımlıyor. Kitaplarında bir kadının Hollanda’da ve Türkiye’de yaşadığı birçok olayları şiirsel ve özgün bir dille kaleme alıyor. Yazmış olduğu hiciv ve aforizmalarını kendi tarzında bir dille okuyucusuna sunuyor. Dizelerinde ülke değerlerine, dini inanca, insani yaşama, öfke, çığlık, aşk ve sevgiye yer veriyor. Ve Yazar Doğan diyor ki; “Aklımda yüreğimin derinliklerinde kalan acılar geçmişin kuytusunda kalmıyor. Zamanla anılarda ve bellekte yer ediyor. Kimliğimde, benliğimde ve yüreğimin derinlerinde ince bir sızı olarak kalan, en derin ve içten duygularımı okurlarımla paylaşıyorum”
Altı kitaba imza atan Doğan’ın hikâyesinde gurbet, memleket özlemi ve iki ülke arasında yaşanan kimlik arayışı önemli bir yer tutuyor.
Halk arasında yıllardır söylenen “Gurbette yabancı, memlekette Alamancı” sözü, Zekiye Doğan’ın yaşamında gerçek bir karşılık buldu. Yalnız bir kadın olarak yeniden hayat kurmaya çalışırken karşılaştığı güçlükler, onu çocukluk ve gençlik yıllarındaki en eski dostlarından birine, kalemine yeniden yöneltti.
Zekiye Doğan, özellikle eserlerinde hayatın içinden hikâyelere, gurbetin bıraktığı izlere ve toplumsal meselelere yer verdi. “Lafçılar Destanı”nda ise Emirdağ Türkmen Köyü’nün kurucu ailelerinden olduğu belirtilen Lafçılar soyunun yaklaşık bir asra yayılan hikâyesini taşlama, hiciv ve mısralarla gelecek kuşaklara aktarmayı amaçladı.
Okuyucuların ilgi gösterdiği “Ulvi Görevimde Umuda Yolculuk” adlı romanının ikinci baskısı Eylül 2023’te yayımlandı. Flemenk diline de çevrilerek yayımlanmış olan bu eser geniş ilgi gördü…
Emirdağlı “Gurbetçi şair-yazarımız” Zekiye Doğan, Türkiye Yazarlar Birliği tarafından Rusya Federasyonunun Tataristan Cumhuriyeti Başkenti Kazan’da düzenlenen bir sanat-kültür şölenine gönderildi ve orada Türkiye’yi, Türk Şiirini temsil etti.
Aşağıda şairimizin, doğduğu köy için yazıp yayımladığı şiirini sunuyorum:
TÜRKMEN KÖYÜM
Türkmen köyü derler benim köyüme
Kus pınardan gelen maden suyuna
Bölük Meşe Höyük Tepebaşına
Bırak gurbet ben köyüme gideyim
Yanığın başında sümbül gül biter
Melhemli Taşlarda bülbüller öter
Özlem çığlıkları sineyi deler
Bırak gurbet ben köyüme gideyim
Çukur Ovada koyun kuzu otlanır
Kara Kaya Çal da keklik avlanır
Firkat ı sineyi, canı canda ağlatır
Bırak gurbet ben köyüme gideyim
Daylak Kuyusuna çıkasım geldi
Çatal kayasından bakasım geldi
Zalim gurbet kaç nesiller tüketti
Bırak gurbet ben köyüme gideyim
Türkmen köyüm Emirdağ ilçesi
Unutmayız seni bil ki Afyon yöresi
Buruk yüreklerde Gurbet çilesi
Bırak gurbet ben köyüme gideyim..
