Nadir Elementlerimiz Bor Ve Önemi
Mahmut Emin Birliktir
BİR ÇOCUK DÜŞÜNÜN;
• Son teknoloji telefonu var ama akraba ile iki kelime konuşamıyor.
• Fen lisesini kazanmış ama iki yumurta kıramıyor.
• Türkçe ve İngilizce dersleri süper ama misafirlere "Hoş geldiniz, nasılsınız?" demiyor.
• İnternette her haltı beceriyor ama bir ekmek almaya gidemiyor.
• Anneye babaya her türlü hakaret ediyor ama dışarıda tavuktan korkuyor.
• Binbir çeşit oyuncağı var ama en yakın arkadaşıyla bile paylaşmıyor.
***
Hz. Ömer (ra) demiş ki:
"İlim öğrenmek için dergâha gelenlere önce edebi ve ahlâkı öğretirdik."
---------------
Türkiye, dünya bor rezervlerinin yaklaşık %73’üne sahip olup, bu oranla dünyada birinci sırada yer almaktadır…
Ülke genelindeki bilinen yataklar; Eskişehir-Kırka, Kütahya-Emet, Balıkesir-Bigadiç ve Bursa-Kestelek bölgelerinde yoğunlaşmıştır…
Bu stratejik madenin üretimi devlet kurumu olan Eti Maden tarafından gerçekleştirilmektedir…
Bor madeninin üretim ve ihraç serüveninden örnek verecek olursak ;
Boru kepçeyle yüklediğiniz zaman bir tonu 130 dolar ediyor…
Bunu borik asit yaparsanız 1500 dolar olur. Bor karbür yaparsanız değeri 1,5 milyon dolara çıkıyor…
Bir ürünün hammadde olarak değeriyle uç ürün olarak değeri arasında milyon kere fark vardır…
Mesela bor karbür son derece sert ve hafif bir malzemedir…
Onu bir matkap ucu yaptığınızı düşünün; belki 1 liraya mâl edeceksiniz ama 100 liraya satacaksınız…
Yani burada ucu açık bir ekonomi söz konusudur…
O nedenle milyonlarca ton Bor’un maddi değerini belirlemek oldukça güçtür…
Çünkü şimdiye kadar böyle bir şey hesaplanamadı…
100 trilyon dolardan bile daha büyük olabilir…
Balıkesir’in Bandırma ilçesinde yer alan Türkiye’nin ilk bor karbür tesisi, Eti Maden tarafından işletilmekte olup Eti Maden Bandırma tesisleri bünyesinde faaliyet göstermektedir…
Yıllık 1000 ton üretim kapasitesine sahip olan bu stratejik tesis, bor madeninin değerini 300 kata kadar artırmaktadır…
Tesis 19 Mart 2023 te faaliyete geçmiştir…
Kapasitesi ; Yıllık 1.000 ton…
Üretim Amacı: Savunma sanayisinde zırh yapımı, nükleer reaktörler ve aşınmaya dayanıklı malzeme üretimi…
Bor karbür, elmas ve kübik bor nitrürden sonra dünyanın en sert üçüncü malzemesidir…
Aşırı yüksek ergime sıcaklığına (~2500°C) ve düşük yoğunluğa sahip olması nedeniyle ağırlık tasarrufu sağlar…
Bu sayede özellikle personel zırh yelekleri, askeri araç zırhları ve helikopter koruması gibi savunma sanayii uygulamalarında kritik bir role sahiptir…
Ayrıca nötron emme yeteneği sayesinde nükleer santrallerde kontrol çubuğu olarak da kullanılır…
Türkiye bu tesisin açılmasıyla birlikte bor karbür üretebilen dünyadaki 5 ülkeden biri konumuna gelmiştir…
Ayrıca Türkiye, 694 milyon tonluk nadir element rezerviyle dünyada ikinci sıradayız. Bunun para karşılığı sonsuz diyebiliriz…
Geçmedi Bor’un pazarı, ekonomik anlamda yeni kuruldu ve Türkiye olarak ciddi kazançlar sağlayacağız…
