Bahis, Yasadışı Bahis, Şike, Teşvik Primi… Merak Edilen Konuları Cumhuriyet Savcısı Asım Ekren Yazdı

Son dönemde kamuoyunun yakından takip ettiği konular arasında gelen bahis ve yasadışı bahis hakkında soruşturmalar devam ederken İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Savcısı Asım Ekren, www.kocatepegazetesi.com okuyucuları için ayrıntılı bir şekilde değerlendirdi.

Ekren, “Özellikle spor kulüpleri ile kulüp başkanlığına veya yöneticilerine olası ne gibi etkisinin olabileceği daha çok merak konusu.  Basın yayın ve spor mevzuatı alanında çok sayıda çalışması olan bir hukukçu olarak, konunun daha iyi anlaşılmasına katkı için sadeleştirilmiş bir şekilde kitaplarımdaki bir kısım bilgileri soru-cevap haline getirdim. Kamuoyunun, taraftarın daha doğru bir şekilde bilgilenmesine katkısı olur umarım” dedi.

İşte İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Savcısı Asım Ekren’in yazısı:

Asım EKREN, Cumhuriyet Savcısı, Soru ve Cevaplarla Şike-Teşvik Primi ile Bahis 
SORU VE CEVAPLARLA ŞİKE ve BAHİS ile SPOR KULÜPLERİNE OLASI ETKİSİ  Asım EKREN 

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Savcısı 

Giriş 
Konunun mevcut mevzuatımızdaki yeri ve uygulaması ile spor kulübü ve/veya ilgilileri yönünden olası sonuçları hakkında bu çalışma yapılmıştır: Ayrıntılı olarak yazılan kitap ve makalelerimizdeki bilgiler özetlenerek konu ele alınmıştır. Hukukçu olmayanlarca da meselenin daha iyi anlaşılmasına katkı olarak mümkün olduğunca hukuki teknik terimler az kullanılmıştır. 

İlgili Sorular 
Bu çalışmada aşağıdaki soruların cevabı yer almaktadır. 

1.    Şike ve teşvik primi suçu ile ilgili hangi yasa maddeleri vardır?
2.    Şike ve teşvik primi suçunun yasal unsurları nelerdir?
3.    Kimler şike ve teşvik primi suçunun faili olabilir?
4.    Şike ve teşvik primi suçunun tamamlanması ve teşebbüs hali nasıldır?
5.    Şike ve teşvik primi suçunun temel cezası nedir?
6.    Şike ve teşvik primi suçunun daha ağır cezayı gerektiren halleri nelerdir?
7.    Şike ve teşvik primi suçu birden fazla kez (zincirleme) olarak işlenmesi nasıl oluyor?
8.    Şike ve teşvik primi suçunda hangi güvenlik tedbirleri, ne kadarlık süreyle uygulanabilir?
9.    Şike ve teşvik primi suçunun diğer spor suçlarındaki güvenlik tedbirlerinden bir farkı var mı?
10.    Şike ve teşvik primi suçunda cezanın ertelenmesi mümkün müdür?
11.    Şike ve teşvik primi suçunun kulüp veya tüzel kişi yararına işlenmesi halinde ne olur?
12.    Şike ve teşvik primi suçunda ceza verilmeyen haller var mıdır?
13.    Şike ve teşvik primi suçunu oluşturmayan (istisnai) eylemler nelerdir?
14.    Şike ve teşvik primi suçunda iletişimin (telefonun) tespiti, dinlenmesi ve kayda alınması mümkün müdür?
15.    Şike ve teşvik primi suçunda görevli ve yetkili mahkeme hangisidir?
16.    Şike ve teşvik primi suçunun kanun yolu (itirazı, istinafı ve temyizi) nasıldır?
17.    Yasadışı bahis suçu ile ilgili hangi yasa maddeleri vardır?
18.    Yasadışı bahis suçunun unsurları ve işleniş halleri nelerdir?
19.    Kimler yasadışı bahis suçunun faili olabilir?
20.    Yasadışı bahis suçunun cezası nedir?
21.    Yasadışı bahis suçunda özellik arz eden usul hükümleri nelerdir?
22.    Yasadışı bahis suçunda neler müsadere edilir, hangi tedbirler uygulanır?
23.    Yasadışı bahiste idari para cezası ve uygulanabilecek tedbirler nelerdir?
24.    Yasadışı bahis suçunda görevli ve yetkili mahkeme neresidir?
25.    Yasadışı bahis suçunun kanun yolu (itirazı, istinafı ve temyizi) nasıldır?
26.    Şike ve teşvik primi ile yasadışı bahiste disiplin işlemine ilişkin hangi yasa maddeleri vardır?
27.    Şike ve teşvik priminde, yani müsabaka sonucunu etkilemede hangi disiplin yaptırımı olabilir?
28.    Bahiste hangi disiplin yaptırımı olabilir?
29.    TFF’nin disiplin kararına karşı kanun yolu (itiraz) mümkün müdür?
30.    TFF, bahis nedeniyle taraftara disiplin cezası verebilir mi?

31.    Şike ve teşvik primi ile bahiste adli ve idari soruşturmaları birbirlerinden etkilenir mi?
32.    Şike ve teşvik primi ile bahis, spor kulübü başkanlığı ve organlardaki üyelik görevini etkiler mi?
33.    Şike ve teşvik primi ile bahis nedeniyle bakanlıkların kulüp görevlilerini görevden alma yetkisi var mı?
34.    Spor Yasasından önceki suçları işleyenlerin organlardaki görevi etkilenir mi?
35.    Genel olarak yani sonuç ve değerlendirme itibariyle konu nasıl tartışılabilir?

İlgili Soru ve Cevaplar 
1. Şike ve teşvik primi suçu ile ilgili hangi yasa maddeleri vardır?
Bu suç, ceza hukukumuza 31.03.2011 tarihli ve 14.04.2011 tarihinde yürürlüğe giren, 04.07.2019 tarih ve 7182 sayılı kanunla değişiklik yapılan 6222 Sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun’un; 

-    Şike ve teşvik primine ilişkin 11,
-    Suçun ağırlaştırıcı unsuru ve hak yoksunluğuna dair 17/A,
-    Yargılama ve usul hükümleri hakkındaki 23/2. maddelerinde yer almıştır.
2.    Şike ve teşvik primi suçunun yasal unsurları nelerdir?

Şike veya teşvik primi suçunun oluşabilmesi için; 
- Öncelikle bu kanunda tanımı yapılan bir spor müsabakasının varlığı ve ilgililerin bu spor

müsabakasının sonucunu etkilemeyi amaçlamaları gerekir. 
- Spor müsabakasının sonucunun etkilenmesi için bir başkasına kazanç veya sair menfaat temin edilmesi gerekir. 
- Kazanç veya sair menfaat temini hususunda anlaşmaya varılmış olması veya en azından kazanç veya sair menfaat vaat veya teklifinde bulunulması gerekir. Kazanç veya menfaatin maddi (parasal bir değer) olması şart değildir  
Belirtmek gerekir ki yukarıdaki şartların birlikte gerçekleşmesi gerekir. Suç, taksirle işlemeye uygun olmayıp ancak kasten işlenebilir. Teşvik primi, yasa maddesinde şikenin hafif bir hali olarak görülmüştür. Bir müsabakada bir takımın başarılı olmasını sağlamak amacıyla teşvik primi verilmesi veya vaat edilmesi suretiyle işlenebileceği belirtilmiştir.  
3. Kimler şike ve teşvik primi suçunun faili olabilir?
Öncelikle belirtmek gerekir ki bu suçta sadece sporcular, kulüp yöneticileri veya hakem, temsilci gibi müsabaka ile federasyon görevlileri değil herhangi bir kişi fail (şüpheli veya sanık) olabilir. Karıştırmaya müsait olan ve maddede geçen kamu görevlisi, federasyon veya spor kulüpleri ile spor alanında faaliyet gösteren tüzel kişilerin, genel kurul ve yönetim kurulu başkan veya üyeleri, teknik veya idari yöneticiler ile kulüplerin ve sporcuların menajerleri veya temsilciliğini yapanlar, suç örgütü mensubu gibi sıfatlar, suçun faili olabilecekler olarak düzenlenmemiştir. Herhangi bir kişi bu suçun faili olabilir ancak maddede sayılan sıfattaki kişilerin suçu işlemeleri halinde suçun nitelikli halinin olacağı düzenlenmiştir.  

4. Şike ve teşvik primi suçunun tamamlanması ve teşebbüs hali nasıldır?Kazanç veya sair menfaat temini hususunda anlaşmaya varılmış olması halinde suç

tamamlanmış gibi cezaya hükmolunur. Varılan anlaşma doğrultusunda müsabakanın sonuçlanmasına veya müsabakanın oynanmasına gerek yoktur. Bu yönüyle teşebbüs tam eylem gibi cezalandırılmıştır. Buna karşılık kazanç veya sair menfaat vaat veya teklifinde bulunulduğu halde, anlaşmaya varılamadığı takdirde, suçun teşebbüs aşamasında kalmış olması dolayısıyla cezaya hükmolunur.  

Asım EKREN, Cumhuriyet Savcısı, Soru ve Cevaplarla Şike-Teşvik Primi ile Bahis 
5. Şike ve teşvik primi suçunun temel cezası nedir?
Şike yapmak, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezasını gerektirir. TCK’nın adli para cezasına dair 52. maddesini dikkate aldığımızda adli para cezası en az beş gün en çok da yirmi bin gün olabilecektir. Bunun karılığı ise en az 500,00 ve 2500,00 TL arası ile 2.000.000,00 ve 10.000.000,00 TL arası kadar adli para cezasını gerektirir. Teşvik primi suçunun işlenmesi halinde, şike hükümlerine göre verilecek ceza yarı oranında indirilir. Ayrıca şike suçunda mahkumiyetin sonucu olarak maddede belirtilen güvenlik tedbirleri olarak belli görevleri yapmanın yasaklanmasına ve seyirden yasaklanmaya da hükmedilir.  

6. Şike ve teşvik primi suçunun daha ağır cezayı gerektiren halleri nelerdir?

Suçun kamu görevinin sağladığı güven veya nüfuzun kötüye kullanılması suretiyle işlenmesi nitelikli bir haldir. Suçun federasyon veya spor kulüpleri ile spor alanında faaliyet gösteren tüzel kişilerin, genel kurul ve yönetim kurulu başkan veya üyeleri, teknik veya idari yöneticiler ile kulüplerin ve sporcuların menajerleri veya temsilciliğini yapan kişiler tarafından işlenmesi de nitelikli bir durumdur. Bu suçlar, suç işlemek amacıyla kurulmuş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde ya da bahis oyunlarının sonuçlarını etkilemek amacıyla işlenirse yine nitelikli hal gerçekleşir. Nitelikli bu hallerde verilecek ceza yarı oranında artırılır. 
7. Şike ve teşvik primi suçu birden fazla kez (zincirleme) olarak işlenmesi nasıl
oluyor? 
Maddede tanımlanan suçların bir suç işleme kararının icrası kapsamında ve değişik zamanlarda birden fazla işlenmesi halinde, bunlardan en ağır cezayı gerektiren fiilden dolayı verilecek ceza dörtte birinden dörtte üçüne kadar artırılarak tek cezaya hükmolunur. Eylem sayısının fazlalığı alt-üst ceza sınırları içinde değerlendirilebilir. Eylemlerin bir kısmı şike, bir kısmı da teşvik primi kapsamında ise şikenin cezası daha ağır olduğundan, varsa nitelikli hali de gözetilerek şike cezası üzerinden artırım yapılacaktır.  
8. Şike ve teşvik primi suçunda hangi güvenlik tedbirleri, ne kadarlık süreyle
uygulanabilir? 
Hükmün kesinleşmesiyle infazına başlanan en az bir yıl seyirden yasaklanır. Yine kararın infazından sonra yasak süresince spor kulüplerinde, federasyonlarda ve taraftar derneklerinde yönetici olamaz; spor müsabakalarında hakem, temsilci veya gözlemci olarak görev yapamaz. Belli hakları kullanmaktan yoksun bırakılma kapsamında, ceza infazından sonra başlanmak üzere ceza süresi kadar ve toplamda en çok beş yıl süreyle spor kulüplerinin, federasyonların, bünyesinde sportif faaliyetler icra edilen tüzel kişilerin yönetim ve denetim organlarında görev yapmaktan yasaklanır. 
9. Şike ve teşvik primi suçunun diğer spor suçlarındaki güvenlik
tedbirlerinden bir farkı var mı? 
6222 sayılı Kanun kapsamındaki şike dahil herhangi bir suçtan mahkumiyet halinde 18/10. maddesi uyarınca verilen güvenlik tedbirleri şunlardır: Spor kulüplerinde, federasyonlarda ve taraftar derneklerinde yönetici olamaz; spor müsabakalarında hakem, temsilci veya gözlemci olarak görev yapamaz. Bu görevler, ismen sayıldığı için yorumla veya benzer olduğu gerekçesiyle çoğaltılamaz.  6222 sayılı Kanunun sadece şike ve/veya teşvik primi suçundan mahkumiyet halinde 11/11. maddesi uyarınca verilen güvenlik tedbirleri ise şunlardır: Spor kulüplerinin, federasyonların, bünyesinde sportif faaliyetler icra edilen tüzel kişilerin yönetim ve denetim organlarında görev yapmaktan yasaklanmasına hükmolunur. Bu görevler de ismen sayıldığı için yorumla, benzeri olduğu gerekçesiyle çoğaltılamaz.   
10. Şike ve teşvik primi suçunda cezanın ertelenmesi mümkün müdür?
Genel yasal koşulları oluşsa bile, özel düzenleme nedeniyle, CMK'nın 231. maddesine göre hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilemez; verilen hapis cezası TCK'nın 50. 

Asım EKREN, Cumhuriyet Savcısı, Soru ve Cevaplarla Şike-Teşvik Primi ile Bahis 
maddesindeki seçenek yaptırımlara çevrilemez ve 51. maddesindeki hapis cezasının ertelenmesine karar verilemez. 
11. Şike ve teşvik primi suçunun kulüp veya tüzel kişi yararına işlenmesi
halinde ne olur? 
Suçun spor kulüplerinin veya sair bir tüzel kişinin yararına işlenmesi halinde, ayrıca bunlara, şike veya teşvik primi miktarı kadar idari para cezası verilir ancak, verilecek idari para cezası belirtilen miktardan (yüzbin TL’den) az olamaz. Bu suçların genel olarak spor kulüplerinin yararına işlenebileceği gözetilerek bu düzenlemeye gidilmiştir. Bunun yanında bünyesinde sportif faaliyetler icra eden dernek-vakıf gibi veya taraftar ya da spor kulüplerinin oluşturduğu dernek tüzel kişiliği lehine de işlenebileceğinden, belirtilen miktarın altında olmamak şartıyla şike veya teşvik primi miktarı kadar idari para cezası verilir. 
12. Şike ve teşvik primi suçunda ceza verilmeyen haller var mıdır?
    Müsabaka yapılmadan önce suçun ortaya çıkmasını sağlayan kişiye ceza verilmez. Burada şikenin fiili duruma, başka bir deyişle, sahaya yansımasına engel olmak istenerek özel bir etkin pişmanlık hükmüne yer verilmiştir. Eylemin gerçekleşmemesi, diğer şüpheli için cezasızlık nedeni değildir. Bundan sadece müsabakadan önce suçun ortaya çıkmasını sağlayan şüpheli yararlanabilecektir.  

Milli takımlara veya milli sporculara başarılı olmalarını sağlamak amacıyla prim verilmesi-vaat edilmesi ile yine spor kulüpleri tarafından kendi takım oyuncularına veya teknik heyetine müsabakada başarılı olabilmelerini sağlamak amacıyla prim verilmesi veya vaadinde bulunulmasıdır. Bu eylemlerin suç oluşturmadığı açıkça belirtilmek suretiyle olası tereddütler ortadan kaldırılmak istenmiştir. Bir spor kulübünün kendi oyuncularına ya da görevlilerine başarılı olmaları için prim vermesi veya vaatte bulunması suç değil iken, aynı amaçla başka takım oyuncularına ya da görevlilerine karşı prim vermesi-vaatte bulunması ise 11/5. maddesi uyarınca teşvik primi suçunu oluşturur. Aynı zamanda ilgili spor federasyonlarınca, kendi spor dalında faaliyet gösteren milli sporculara veya milli takıma uluslararası spor müsabakalarında başarılı olabilmeleri için sahibi oldukları kaynaktan ekonomik bir değeri çeşitli isimler altında menfaat sağlaması veya vaatte bulunması da bu suçu oluşturmaz. 
14. Şike ve teşvik primi suçunda iletişimin (telefonun) tespiti, dinlenmesi ve
kayda alınması mümkün müdür? 
6222 sayılı Yasada belirtilen suçların içinden sadece şike ve teşvik primi suçundan dolayı yapılan soruşturma veya kovuşturmada, suç islendiğine ilişkin somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı ve başka suretle delil elde edilmesi imkânının bulunmaması durumunda, hâkim veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde cumhuriyet savcısının kararıyla şüpheli veya sanığın telekomünikasyon yoluyla iletişimi dinlenebilir, kayda alınabilir ve sinyal bilgileri değerlendirilebilir. CMK’nın bu maddedeki usul ve esaslar bu suç yönünden de uygulanır. 

mahkemesidir. Yargılama ve usul hükümlerini düzenleyen 6222 sayılı Kanun’un 23. maddesine göre, bu kanun kapsamına giren suçlardan dolayı yargılama yapmaya Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun ihtisas mahkemesi olarak görevlendireceği asliye ceza mahkemeleri yetkilidir. Yetkili yer ise CMK’nın 12 vd maddeleri gereğince ilgili spor müsabakasının oynandığı yer mahkemesidir. Buna bağlı olarak da yetkili mahkemenin bulunduğu yer cumhuriyet başsavcılığı soruşturma yapmaya yetkilidir. 

Asım EKREN, Cumhuriyet Savcısı, Soru ve Cevaplarla Şike-Teşvik Primi ile Bahis 
16. Şike ve teşvik primi suçunun kanun yolu (itirazı, istinafı ve temyizi)
nasıldır? 
CMK’nın kesin olması nedeniyle istinaf edilemeyen 272. maddesinin 3. fıkrasındaki (a), (b) ve (c) bentleri arasında bir karar verilmesi imkanı yoktur. Bölge adliye mahkemesinde inceleme ve kovuşturmaya dair 280 ve temyize ilişkin 286. maddelerine göre genel olarak ve ceza miktarı itibariyle istinaf kararı kesin ise de duruma göre örneğin, 286. maddesinin 2. fıkrasının (d) bendine göre istinaf kararı temyize tabi olabilecektir. 
17. Yasadışı bahis suçu ile ilgili hangi yasa maddeleri vardır?
Bu suç, 29.04.1959 tarihli, 09.05.1959 tarihinde yürürlüğe giren, en son 12.07.2013 tarih ve 6495 sayılı Kanunla değişiklik yapılan 7258 sayılı "Futbol ve Diğer Spor Müsabakalarında Bahis ve Şans Oyunları Düzenlemesi Hakkında Kanun’un 5. maddesinde düzenlenmiştir.  

18. Yasadışı bahis suçunun unsurları ve işleniş halleri nelerdir?Maddede yasadışı bahis faaliyetleri tanımlanmıştır. Buna göre yasa dışı bahis ve şans

oyunlarıyla ilgili ceza ve yaptırımlar, 

-    Yurt içi bahis veya şans oyunu,
-    Yurt dışı bahis veya şans oyunu,
-    Bahis veya şans oyununda para nakline aracılık etmek,
-    Yasadışı bahis veya şans oyunlarının reklamını vermek (yapmak), oynamaya teşvik, şeklinde bir tasnif yapılmıştır. Belirtilen dört halde de Kanunun verdiği yetkiye dayalı

olmaksızın hareket edilmesi, başka bir deyişle. Yasal yetkili kabul edilen Spor Toto Teşkilat Başkanlığı tarafından yetkilendirilen bayilik sistemi dışında, herhangi bir gerçek veya tüzel kişi tarafından bahis veya şans oyunu tertip edilmesi yasaklanmıştır. Aksi uygulamada belirtilen hallere göre yaptırım getirilmiştir.  
Madde, oynatmayı ya da oynanmasına yer veya imkân sağlamayı hapis ve/veya adli para cezasını gerektiren suç saymıştır. Buna karşılık oynamayı ise suç değil kabahat türünden mahallin en büyük mülki idare amiri tarafından verilen idari para cezasına bağlamıştır.  

Yasa dışı bahis suçunun oluşabilmesi için; 

-    Öncelikle herhangi bir spor müsabakası olmalıdır.
-    Bu müsabakaya dayalı sabit ihtimalli ve müşterek bahis veya şans oyunu olmalıdır.
-    Hareket, Kanunun verdiği yetkiye dayalı olmamalıdır. Yani yasal yetkili Spor Toto

Teşkilat Başkanlığı izni dışında bir eylem olmalıdır. Buna göre; 
a- Yurt içi, yani Türkiye Cumhuriyeti sınırları içindeki yasa dışı bahis veya şans oyununda, oynatmak ya da oynanmasına yer veya imkân sağlamak gerekir. 
b- Yurt dışı, yani Türkiye Cumhuriyeti sınırları dışındaki yasa dışı bahis veya şans oyununda, internet yoluyla ve sair suretle erişim sağlayarak Türkiye’den oynanmasına imkân sağlamak gerekir.  
c- Gerek yurt içi gerekse de yurt dışı yasa dışı bahis veya şans oyunuyla bağlantılı olarak para nakline aracılık etmek suç sayılmıştır. Örneğin, banka vs hesabını bu işte kullandırmak, buradan elde edilen parayı taşımak, başkasına ulaştırmak, transfer yapmak, aracı olmak.  
d- Gerek yurt içi gerekse de yurt dışı yasa dışı bahis veya şans oyunlarının oynanmasın kolaylaştırmak, yol göstermek, tanıtmak, sempati göstermek gibi amaçlar için kişileri reklam vermek ve sair surette teşvik etmek, 

19. Kimler yasadışı bahis suçunun faili olabilir?

Herhangi bir kişi fail (şüpheli veya sanık) olabilir. 

  Maddede tarif edilen suç türüne göre yaptım öngörülmüştür. Buna göre, 
a- Yurt içi yasa dışı bahis veya şans oyunu suçu yönünden üç yıldan beş yıla kadar hapis

ve on bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır. TCK’nın adli para cezasına dair 52. maddesini dikkate aldığımızda adil para cezası, en az beş gün en çok da on bin gün olabilecektir. Bunun karılığı ise en az 500,00 ve 2500,00 TL arası ile 1.000.000,00 ve 5.000.000,00 TL arası kadar adli para cezasını gerektirir. 
b- Yurt dışı yasa dışı bahis veya şans oyunu suçu yönünden dört yıldan altı yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır. Maddedeki en yüksek hapis cezası burada öngörülmüştür. 
c- Yurt içi veya yurt dışı yasa dışı bahis veya şans oyunu suçlarında para nakline aracılık etmekten üç yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır. TCK’nın adli para cezasına dair 52. maddesini dikkate aldığımızda adil para cezası, en az beş gün en çok da on bin gün olabilecektir. Bunun karılığı ise en az 500,00 ve 2500,00 TL arası ile 500.000,00 ve 2.500.000,00 TL arası kadar adli para cezasını gerektirir. 
d- Yurt içi veya yurt dışı yasa dışı bahis veya şans oyunu suçlarında reklam vermek ve sair surette teşvik etmekten bir yıldan üç yıla kadar hapis ve üç bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır. TCK’nın adli para cezasına dair 52. maddesini dikkate aldığımızda adil para cezası, en az beş gün en çok da on bin gün olabilecektir. Bunun karılığı ise en az 500,00 ve 2500,00 TL arası ile 300.000,00 ve 1.500.000,00 TL arası kadar adli para cezasını gerektirir. 
21. Yasadışı bahis suçunda özellik arz eden usul hükümleri nelerdir?
      Yasa dışı bahis veya şans oyunu hakkında Kanunda tanımlanan suçlara ilişkin olarak, 
a- Delil veya emarelerin tespiti hâlinde yasal yetkili kurum olan Spor Toto Teşkilat Başkanlığı, doğrudan Cumhuriyet başsavcılığına ihbar veya şikayet başvurusunda bulunabilir.  

b- Soruşturma sonunda verilecek kovuşturmaya yer olmadığı kararları Spor Toto

Teşkilat Başkanlığına tebliğ edilir ve Spor Toto Teşkilat Başkanlığı bu kararlara karşı 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’un (CMK’nın) Cumhuriyet savcısının kararına itiraza dair 

173.    maddesine göre itiraz edebilir.
c-    Davalarda mahkeme, iddianamenin bir örneğini Spor Toto Teşkilat Başkanlığına

tebliğ eder. Başvuru yapılması hâlinde Spor Toto Teşkilat Başkanlığı açılan davaya katılan olarak kabul edilir. 
d- Yurt içi veya yurt dışı yasa dışı bahis veya şans oyunu suçları, bu suçlarda para nakline aracılık etmek, reklam vermek ve sair surette teşvik etmek suçlar ile TCK’nın kumar oynanması için yer ve imkan sağlamaya dair 228. maddesinin üçüncü  (suçun bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle işlenmesi halindeki) ve dördüncü (suçun bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halindeki) fıkraların bakımından CMK’nın; 

-    128 inci maddesinde yer alan taşınmazlara, hak ve alacaklara elkoyma,
-    135 inci maddesinde yer alan iletişimin tespiti, dinlenmesi ve kayda alınması,
-    Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenip işlenmediğine bakılmaksızın 139 uncu maddesinde yer alan gizli soruşturmacı görevlendirilmesi,
-    140 ıncı maddesinde yer alan teknik araçlarla izleme,
tedbirlerine ilişkin hükümler uygulanabilir.
22.    Yasadışı bahis suçunda neler müsadere edilir, hangi tedbirler uygulanır?Bu yönden aşağıdaki düzenlemeler getirilmiştir.

Asım EKREN, Cumhuriyet Savcısı, Soru ve Cevaplarla Şike-Teşvik Primi ile Bahis 
a- Yasa dışı bahis veya şans oyunu suçuyla bağlantılı olarak, tahsis edilen veya kullanılan ya da suçun konusunu oluşturan eşya ile bu oyunların oynanması için ortaya konulan veya oynanması suretiyle elde edilen her türlü mal varlığı değeri, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (TCK’nın) eşya ve kazanç müsaderesine ilişkin 54 ve 55. madde hükümlerine göre müsadere edilir. 
b- Yasa dışı bahis veya şans oyunu suçuyla dolayı, tüzel kişiler hakkında bunlara özgü (TCK’nın tüzel kişiler hakkında güvenlik tedbirlerine dair 60. madde yer alan) güvenlik tedbirlerine hükmolunur.  
c- Yasa dışı bahis veya şans oyunu suçuyla ilgili olarak, 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanunun (İçeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi kararları ile yerine getirilmesine ilişkin 8. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendindeki) erişimin engellenmesine ilişkin hükümleri uygulanır. 

23.    Yasadışı bahiste idari para cezası ve uygulanabilecek tedbirler nelerdir?Bu yönden aşağıdaki düzenlemeler getirilmiştir.
a-    Yasadışı bahis oynayanlar, mahallin en büyük mülki idare amiri tarafından beş bin

liradan yirmi bin liraya kadar idari para cezası ile cezalandırılır. Başka bir deyişle oynamak yönünden her yıl için belirlenen miktarda (2025 yılı için en az 82.244,00 TL, en çok 329.106,00 TL) idari para cezasına bağlamıştır. 
b- Yasa dışı bahis veya şans oyunu suçunun işlendiği işyerleri mahallin en büyük mülki idare amiri tarafından ihtarda bulunmaksızın üç ay süreyle mühürlenerek kapatılır. İş yeri açma ve çalışma ruhsatına sahip işyerlerinin ruhsatları mahallin en büyük mülki idare amirinin bildirimi üzerine ruhsat vermeye yetkili idare tarafından beş iş günü içinde iptal edilir. 
24. Yasadışı bahis suçunda görevli ve yetkili mahkeme neresidir?
CMK’nın 3 ve 5235 sayılı Kanun’un 11. maddeleri uyarınca görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir. Yetkili yer ise CMK’nın 12 vd maddeleri gereğince yasaya aykırı bahis oynandığı, buna yer ve imkanın sağlandığı yer mahkemesidir. Buna bağlı olarak da yetkili mahkemenin bulunduğu yer cumhuriyet başsavcılığı soruşturma yapmaya yetkilidir. 

25. Yasadışı bahis suçunun kanun yolu (itirazı, istinafı ve temyizi) nasıldır?

Adli cezalar yönünden yukarıdaki aynı alt başlık içindeki gibi olduğu için tekrara yer verilmemiştir. Yasa maddesinde ayrı bir düzenleme olmadığına göre, idari makamların verdiği kararlar, genel esaslara tabi olacaktır. Buna göre 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 3, 27, 29. maddeleri kapsamında cezanın kesildiği yer sulh ceza hakimliğine itiraz edilebilir. Bunun yanında verilen idari para cezalarına ilişkin kararlara karşı 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu hükümlerine göre kanun yoluna başvurulabileceği de değerlendirilebilir.  
26. Şike ve teşvik primi ile yasadışı bahiste disiplin işlemine ilişkin hangi yasa
maddeleri vardır? 
5894 sayılı Türkiye Futbol Federasyonun Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun’un Türkiye Futbol Federasyonunun görevlerine dair 3, teşkilata ilişkin 4, cezalar hakkındaki 15. maddeleri ve organlar, statü ve talimatlar ile ilgili geçici 1. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak çıkarılan Futbol Disiplin Talimatı’nın müsabaka sonucunu etkilemeye ilişkin 56 ve bahis hakkındaki 57. maddelerinde düzenlemeye yer verilmiştir. Halen yürüklükte olan talimat, Kanunun 3. maddesinde TFF’nin görevleri arasında şike, teşvik primi ile mücadele etmek de gösterilmiştir. 

27. Şike ve teşvik priminde, yani müsabaka sonucunu etkilemede hangi

disiplin yaptırımı olabilir? 
Talimatın, “müsabaka sonucunu etkileme” başlıklı 56. maddesi, 6222 sayılı Kanun’un 

11.    maddesinin, talimat kapsamındaki hükümlere tabi kişiler yönünden kısmen disiplin karşılığını oluşturuyor.
a)    Yasaklanan eylemler:
-    Müsabakanın sonucunu veya sürecini hukuka veya spor ahlakına aykırı şekilde

etkilemenin her şekli ve hatta buna teşebbüs edilmesi dahil yasaklanmıştır. 

-    Teşvik primi verilmesi de bu yasak kapsamında sayılmıştır.
-    Kişilerin, futboldaki görevleri nedeniyle elde ettikleri ve kamuya açıklanmayan

bilgileri, bir müsabakanın dürüstlüğüne halel getirir veya getirebilecek şekilde kullanmaları veya üçüncü kişilerle paylaşmaları yasak sayılmıştır. 

bilgileri, bir müsabakanın dürüstlüğüne halel getirir veya getirebilecek şekilde kullanmaları veya üçüncü kişilerle paylaşmaları yasak sayılmıştır. 

hak mahrumiyeti cezası verilir. İhlal teşebbüs aşamasında kalmış ise ağırlığına göre ilgili kişilere 1 yıldan 3 yıla kadar müsabakadan men veya hak mahrumiyeti cezası verilir. Eğer ilgili kişi hakem veya yardımcı hakem ise ihlal veya ihlale teşebbüs fark etmeksizin sürekli hak mahrumiyeti cezası verilir. 
- İhlalde bulunan kişi eğer kulüp yöneticisi ise sürekli hak mahrumiyeti cezasının yanında ayrıca ilgili kulübe bir alt lige düşürülmesi cezası verilir. Teşebbüs halinde ilgili kişinin yöneticisi olduğu kulübe bu talimatta öngörülen disiplin cezaları uygulanabilir. Ağır ihlal hallerinde kulübe en az 12 puan indirme cezası verilir. İhlalin ağırlığı kurul tarafından somut olayın niteliğine göre serbestçe karar verilir ancak eylemin ilgili yöneticinin kendisinin veya üçüncü kişilerin bahis oyunlarından menfaat elde etmesi amacına matuf olduğunun tespit edilmesi halinde ihlal, mutlaka ağır ihlal kabul edilir. 

-    İhlalde sorumluluğu bulunan kişilere ayrıca para cezası verilebilir.
-    Aşağıdaki bildirim yükümlülüğüne aykırılık halinde maddede doğrudan bir

yaptırıma yer verilmemiş ise de hakem, gözlemci, temsilci, saha komiserleri olmak üzere müsabaka görevlileri veya görevliler yönünden talimatın sportmenliğe aykırı harekete dair 36. maddesi uyarınca 1 yıldan 3 yıla kadar müsabakadan men veya hak mahrumiyeti cezası verilir. 

c) Bildirim yükümlülüğü:
Hukuka ve spor ahlakına aykırı şekilde müsabaka sonucunu veya sürecini etkilemek için

kendisi ile irtibata geçilen veya futboldaki görevi nedeniyle herhangi bir şekilde bu tür bir eylemden haberdar olan bu talimat kapsamındaki kişiler derhal TFF’ye bu hususta bildirimde bulunmakla yükümlüdür. 

d) Soruşturmaya Geçme Süresi:
Talimatın soruşturma zamanaşımına dair 14. maddesindeki özel düzenlemeye göre,

müsabaka sonucunu etkileme şeklindeki disiplin ihlallerinin soruşturması zamanaşımına tabi olmayıp üzerinden ne kadar zaman geçerse geçsin soruşturulur. 

e) Kulüpler Hakkındaki İhbar:
Talimatın soruşturma açılmasına dair 81. maddesindeki özel düzenlemeye göre TFF

Yönetim Kurulu, kulüpler hakkında ihbar üzerine ya da re’sen öğrendiği ve ciddi bulduğu müsabaka sonucunu etkileme ve teşvik primi iddialarını incelenmesi için Kurul’a intikal ettirir. Etik Kurulu, hazırlayacağı raporu TFF Yönetim Kurulu’na iletilmek üzere TFF Başkanlığına sunar. TFF Yönetim Kurulu, Etik Kurulu raporunu değerlendirir ve gerek gördüğü takdirde 

Asım EKREN, Cumhuriyet Savcısı, Soru ve Cevaplarla Şike-Teşvik Primi ile Bahis 
kulüp hakkında disiplin yargılaması yapılması amacıyla ilgili kulübün Disiplin Kurulu’na sevkine karar verir. 
28. Bahiste hangi disiplin yaptırımı olabilir?
Talimatın, “bahis” başlıklı 57. maddesi, 7258 sayılı Kanun’un 5. maddesinin, talimat kapsamındaki hükümlere tabi kişiler yönünden kısmen disiplin karşılığını oluşturuyor.  

a) Yasaklanan eylemler:
- İlgili kişilerin futbol müsabakaları ve/veya futbolla ilgili herhangi bir aktivite üzerine,

doğrudan ya da dolaylı bahis ve benzeri şans oyunları oynamaları yasaklanmıştır. 
- Kamu kurum ve kuruluşları hariç olmak üzere, ilgili kişiler futbol müsabakalarına ilişkin olarak düzenlenen bahis veya benzeri şans oyunlarını ya da benzer etkinlik veya işlemleri tanıtan, aracılık eden, düzenleyen veya gerçekleştiren işletme, organizasyon ve kuruluşlarda doğrudan veya dolaylı olarak hiçbir görev veya menfaat sahibi olamazlar. 
- Bahis reklam ve tanıtım yasağı getirilmiştir. Bu kapsamda yetkili makamlarca lisanslanmamış bahis kuruluşlarının, stadyumlarda bulunan reklam panoları ve sair ekipmanların kullanımı suretiyle de dahil herhangi bir mecrada tanıtımının veya reklamının yapılması yasaktır. Bu yasağa, söz konusu kuruluşların iştirakleri ile bu kuruluşları çağrıştıran şekilde tanıtım ve reklam yapılması da dahildir.  

b) İhlalin idari yaptırımı:
- Aksine hareket eden kişiler, yani yasaklanan eylemde bulunanlar, üç aydan bir yıla kadar

müsabakalardan men veya hak mahrumiyeti cezası ile cezalandırılır. 
- Yasağa uyulmaması halinde kulübün bulunduğu lig ile ihlal sayısına göre para cezasıyla birlikte puan tenzil (silme) cezası verilir. Bu kapsamda süper Lig Kulüpleri için ilk ihlalde 2.500.000.-TL ikinci ihlalde 5.000.000.-TL, üçüncü ihlalde 10.000.000-TL ve takip eden her bir ihlalde 10.000.000-TL para cezasıyla birlikte -3 puan tenzil cezası, 1. Lig Kulüpleri için ilk ihlalde 1.000.000.-TL ikinci ihlalde 2.000.000.-TL, üçüncü ihlalde 4.000.000-TL ve takip eden her bir ihlalde 4.000.000-TL para cezasıyla birlikte -3 puan tenzil cezası, 2. ve 3. Lig Kulüpleri için ilk ihlalde 250.000-TL ikinci ihlalde 500.000.-TL, üçüncü ihlalde 1.000.000-TL ve takip eden her bir ihlalde 1.000.000-TL para cezasıyla birlikte -3 puan tenzil cezası, diğer liglerde ise ilk ihlalde 125.000-TL ikinci ihlalde 250.000.-TL, üçüncü ihlalde 500.000-TL ve takip eden her bir ihlalde 500.000-TL para cezasıyla birlikte -3 puan tenzil cezası verilir. 
29. TFF’nin disiplin kararına karşı kanun yolu (itiraz) mümkün müdür?
Sadece şike veya bahis nedeniyle değil genel olarak TFF yetkili kurullarınca verilen disiplin cezalarına karşı Talimatın itiraza dair 88. maddesine göre verilen kararlara karşı, tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde, ilgililer Tahkim Kurulu’a itiraz edilebilir. Buna karşılık 80. maddede yer alan soruşturma merci olarak da belirtilen TFF Başkanı’nın görevlendireceği kişiler veya disiplin müfettişleri (Hukuk Müşavirliği) de aynı süre içerisinde cezanın artırılması veya azaltılması talebi ile itiraz etme hakkına sahiptir. Örneğin bir futbolcu veya hakeme verilin süreli hak mahrumiyetine karşı bunun iptali veya azaltılmasını ilgili futbolcu veya hakem, Tahkim Kurulundan itiraz yoluyla isteyebilir. Buna karşı PFDK’ya sevki yapan Hukuk Müşavirliği de cezanın artırılması veya azaltılması talebiyle yani hem lehe hem de aleyhe olarak itiraz edebilir.  
Anayasa’nın sporun geliştirilmesi ve tahkim hakkındaki 59. maddesinin 2. fıkrasına 17/3/2011 tarih ve 6214 sayılı Kanun’un 1. maddesiyle eklenen düzenlemeye göre spor federasyonlarının spor faaliyetlerinin yönetimine ve disiplinine ilişkin kararlarına karşı ancak zorunlu tahkim yoluna başvurulabilir. Tahkim kurulu kararları kesin olup bu kararlara karşı hiçbir yargı merciine başvurulamaz. 

Asım EKREN, Cumhuriyet Savcısı, Soru ve Cevaplarla Şike-Teşvik Primi ile Bahis 
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) kararında özetle TFF Tahkim Kurulu’nun, federasyon içindeki konumu ve özellikle TFF yönetimince atanması ve görevden alınması hususunun onun bağımsızlığını etkileyeceği ve bu bağlamda bağımsız bir kurul olmadığına karar vermiştir. Hem bu karar hem de Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) benzer nitelikteki kararları gerekçesiyle 7405 sayılı Kanun’un 53. Maddesiyle 5894 sayılı Yasa’nın 6. Maddesi değiştirilmiştir. Yasanın genel ve Madde gerekçesinde şu ifadelere yer verilmiştir: Söz konusu düzenleme ile AİHM’in kararlarında belirtilen gerekçeler gözetilerek bundan sonra benzer konularda AİHM tarafından Türkiye aleyhine verilebilecek hak ihlali kararlarının önüne geçebilmek amaçlanmıştır. Türkiye Futbol Federasyonu Tahkim Kurulu‘na ilişkin Avrupa İnsan Haklan Mahkemesi‘nin 28/1/2020 tarihli Ali Rıza ve diğerleri kararı ile Anayasa Mahkemesi‘nin 18/1/2018 tarihli ve 2017/136 E. 2018/7 K. sayılı kararlarının gereklerinin yerini getirilmesini teminen 5894 sayılı Kanunda gerekli değişiklikler yapılmaktadır. 
30. TFF, bahis nedeniyle taraftara disiplin cezası verebilir mi?
       Burada şu hususun ilginç olduğunu belirtmek gerekir. Talimatın kapsamına dair 3. maddesinde sayılanlar arasında taraftarlar da yer almaktadır. Buna göre taraftarların da TFF Futbol Disiplin Talimatı hükümlerine tabi olduğu belirtilmiştir. Talimatın bahis başlıklı 57. maddesinde bu Talimat kapsamındaki kişilerin doğrudan ya da dolaylı bahis ve benzeri şans oyunları oynamaları ile bununla bağlantılı eylemlerinin yasak olduğunu belirtmiştir. Kulüp yöneticileri, futbolcu ile hakem gibi müsabaka görevlilerine bu yasağın getirilmesi gayet normal iken taraftarın bahis oynamasının yasak olduğunu ifade etmek ise tartışılabilir. Bir kere yasal olarak bahis oynamak, kişiler yönünden tamamıyla serbest olup suç olmadığı gibi idari yaptırımı da yoktur. Oynayan hemen hemen herkes bir şekilde taraftardır. Dolayısıyla Kulüpler veya TFF ile bir organik bağı olmayan taraftarın konumuna göre ayrık durumun olup olmayacağı ile 3. maddedeki düzenlemeden ne anlaşılması gerektiği, bunun uygulanmayacağı haller gibi hususların tartışılması gerektiğini düşünüyoruz. Aksi halde mevcut talimat düzenlemesine göre bahis oynayan taraftara disiplin işlemi yapılmasını gerektirir ki bunun fiili ve hukuki imkan dahilinde olmadığı açıktır. 
31. Şike ve teşvik primi ile bahiste adli ve idari soruşturmaları birbirlerinden
etkilenir mi? 
Adli ve idari soruşturma veya kovuşturmalar birbirinden bağımsız bir şekilde ilgili makamlar olarak cumhuriyet başsavcılıkları ve TFF tarafından yürütülmektedir. Bu durum, adli veya idari kapsamda elde edilen delillerin diğer tarafta kullanılmasına engel değildir. Başka bir deyişle adli yönden suçun oluşmaması veya ceza verilmemesi, idari yaptırıma engel değildir. Bunun tersi de mümkündür. Nitekim 6222 sayılı Kanun’un federasyonların yaptırım uygulama yetkisi hakkındaki 19. Maddesi buna yöneliktir. Madde itibariyle bu Kanuna (6222 sayılı Kanun’a) göre bir spor kulübüne veya spor kulübünün mensubuna ceza verilmesi, bu kulübün bağlı olduğu federasyonun yaptırım uygulama yetkisini ortadan kaldırmaz. 
32. Şike ve teşvik primi ile bahis, spor kulübü başkanlığı ve organlardaki
üyelik görevini etkiler mi? 
     26 Nisan 2022 tarihinde yürürlüğe giren 7404 sayılı Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunu’nun 5. maddesinde hapis cezası nedeniyle ve disiplin-hak mahrumiyeti cezası nedeniyle olmak üzere iki halde organlardaki başkanlık veya üyelik görevinin sona ereceği düzenlenmiştir. Bu haller aynı zamanda kulüp başkanı ve organlarındaki başkan ve üyelerde bulunmaması gereken niteliklerdir. Yine bu nedenler seçim sonucu veya istifa etme gibi nedenlerin dışında yasal zorunluluk sonucu sona erdiren hallerdir. 

a- Hapis Cezası Nedeniyle Sona Erme:

Herhangi kasti bir suçtan belli süreyle veya ceza süresine bakılmaksızın yasanın saydığı suçlardan herhangi birinden alınan mahkûmiyet, görevi kendiliğinden sona erdirir. Bu durumda, 
i- Kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkûmiyet, görevi sona erdirir. 
ii- Ayrıca ceza miktarına bakılmaksızın katalog olarak aşağıda ismen sayılan suçlardan affa uğramış olsa bile mahkûm olmamak gerekir. Buna göre, 

*    Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar,
*    Zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma,
*    Kaçakçılık, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma,
*    Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama ve terörün finansmanı,
*    Nefret ve ayırımcılık,
*    Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, fuhuş,
*    Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti, uyuşturucu veya uyarıcı madde

kullanılmasını kolaylaştırma, kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmak ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmak,  
* Şike veya teşvik primi, kanuna aykırı olarak spor müsabakalarına dayalı bahis ve şans oyunlarını oynatma, oynatılmasına yer ve imkan sağlama, reklamını yapma veya para nakline aracılık veya bu Kanunun 20 nci (spor kulüpleri ve spor anonim şirketlerinin bütçe ve harcama ilkeleri) maddesine muhalefet etme,  
suçlarından mahkum olanların spor kulübü, spor anonim şirketi statüsündeki bağlı ortaklığı ve iştiraklerindeki yönetim, denetim, disiplin ve ihtiyari diğer kurul üyelikleri, haklarındaki mahkeme kararının kesinleştiği tarihte, başkaca hiçbir işlem yahut karara gerek olmaksızın kendiliğinden sona erer. Sayılan bu suçlardaki ceza miktarı önemli değil iken diğer kasti suçlardan mahkumiyette ise bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasının verilmesi gerekir. 
Bu hususta şuna dikkat etmek gerekir. Zira burada ortada bir suçun varlığından söz edilse bile yani suçun varlığına rağmen başkanlık veya organlardaki üyelik görevi bu nedenle sona ermez. Belirtilen suçlardan cumhuriyet savcısı tarafından soruşturmaya geçmek, iddianame düzenlenerek kamu davası açmak ve hatta ilk derece mahkemesinde mahkumiyet kararı çıksa bile bu karar, yasal süreçten (duruma göre istinaf ya da temyizden) geçip kesinleşmedikçe uygulanamadığı için görevi sona erdirmez. Bunun yanında ceza mevzuatında karar olarak düzenlenen ancak mahkumiyet sayılmayan hallere de dikkat etmek gerekir. Bu haller de görevi sona erdirmez. Örneğin, CMK’nın hükmün açıklanması ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair 231. maddesi uyarınca bir suç nedeniyle verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) halinde görev sona ermez. Çünkü aynı maddede hükmün açıklanmasının geri bırakılması, müsadereye ilişkin hükümler hariç, kurulan hükmün sanık hakkında bir hukukî sonuç doğurmamasını ifade edeceği belirtilmiştir. Yine örnek olarak TCK’nın kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmak ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmak hakkındaki 191. madde gereğince cumhuriyet savcısı tarafından kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilmesi halinde de görev sona ermez. Bu durumda ancak belirlenen yükümlülüklere aykırılık veya suçun tekrarlanması halinde iddianame düzenlenir. Dava sonucunda eğer HAGB kararı verilmezse kararın kesinleşmesiyle görev sona erer. CMK’nın kamu davasını açmada takdir yetkisine ilişkin 171. maddeye göre şartların oluşması halinde kamu davasının açılmasının beş yıl süre ile ertelenmesine cumhuriyet savcısı karar verebilir. Bu durumda da görev sona ermez. Erteleme süresi içinde kasıtlı bir suç işlenmesi halinde kamu davası açılır. Dava sonucunda eğer HAGB kararı verilmezse kararın kesinleşmesiyle görev sona erer. 

Gerek adli gerek idari mahkumiyet kararı kesinleştiğinde, artık başka bir işleme, örneğin kararın tebliği, ayrılmaya davet, belli bir müracaat, sürenin geçmesi gibi uygulamalara gerek kalmadan kendiliğinden sonuç doğurarak görevi sona erdirir. Buna karşılık yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı verildiği takdirde ceza mahkûmiyetine ilişkin bu hükümler uygulanmaz. 
Yukarıdaki mahkûmiyetin sonucunu, 6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun’da yazılı ve/veya yollamada bulunulan suçlardan mahkûmiyet halinde duruma göre uygulanan 11/11, 17/A-2 ve 18/10. maddeleri ile birlikte ele almak daha isabetli olabilir. 

b- Disiplin-Hak Mahrumiyeti Cezası Nedeniyle Sona Erme:
Tahkim kurulları, Bakanlık disiplin kurulları, spor federasyonlarının ceza veya disiplinkurulları ya da spor federasyonlarının bağlı olduğu uluslararası kuruluşlar tarafından son beş yıl içinde bir defada bir yıl veya toplam iki yıl hak mahrumiyeti cezası almış olanların spor kulübü, spor anonim şirketi statüsündeki bağlı ortaklığı ve iştiraklerindeki yönetim, denetim, disiplin ve diğer kurul üyelikleri haklarındaki kurul kararının kesinleştiği tarihte, başkaca hiçbir işlem yahut karara gerek olmaksızın kendiliğinden sona erer. Yukarıda açıklandığı üzere ilgili disiplin kurulu kararı yasal itiraz sürecinden geçip kesinleşmelidir. Başka bir deyişle karar verilmekle sonuç doğurmaz. Adli yönden mahkumiyet durumu, disiplin işlemleri sonucu verilen hak mahrumiyeti cezası nedeniyle sona ermesi halinde de geçerlidir. Yani disiplin kurulu kararın yasal itiraz sürecinden geçip kesinleşmelidir. Örnek olarak, Tahkim Kurulu’na itiraz hakkı varsa ve süresinde itiraz yapılmışsa itiraz sonucunun beklenmesi gerekir. İtiraz üzerine verilen kararın usul ve talimata uygun olduğu belirtilerek itiraz ret edilmişse ve bunun üzerine karar kesinleşmiş ise artık başka hiçbir işleme gerek kalmadan görev sona erer. 
Futbol Disiplin Talimatının disiplin yaptırımının ertelenmesine ilişkin 102. madde şartlarının oluşması halindeki disiplin cezasının ertelenmesinde görevin sona erip ermeyeceği konusu, yukarıda adli yönden verilen cezanın ertelenmesi gibi tartışılabilir.  
      Futbol yönünden Futbol Disiplin Talimatı’nın hükümlülük başlığını taşıyan 60. Maddesinde sürekli hak mahrumiyetinin sonucu olarak görevi sona erdiren haller düzenlenmiştir. Buna göre *    kasten işlenen bir suçtan dolayı iki yıldan fazla bir süre ile hapis cezasına çarptırılanlar, veya ceza miktarına bakılmaksızın,
*    Devletin güvenliğine veya anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine veya milli savunmaya

ya da Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, 

*    zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma,
*    kaçakçılık, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma,
*    suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama,

* çocuğun cinsel istismarı,

suçlarından mahkum olanlar sürekli hak mahrumiyeti cezası ile cezalandırılır. Disiplin ihlalleri nedeniyle gerçek kişilere verilen süreli hak mahrumiyeti cezalarında, cezanın infazının sona ermesinden itibaren on yıl geçmesi halinde ilgilinin talebi üzerine, TFF Yönetim Kurulu tarafından cezanın sonuçlarının ortadan kaldırılmasına karar verilebilir.  
Görüldüğü üzere 7405 sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği 26.04.2022 tarihi sonrasında disiplin talimatının ilgili maddesi, yasa maddesine tam olarak uygun hale getirilmemiştir. Zira mevcut halde gerek ceza miktarı gerekse de ismen sayılan suçlar bakımından kanun maddesi ile talimat maddesi arasında farklılık vardır. Kanunda bir yıl ceza varken talimatta iki yıl ceza yer almaktadır. Yine kanunda cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar yer alırken talimatta çocuğun cinsel istismarı suçu yer almaktadır. Kanun maddesinde fuhuş, uyuşturucu veya uyarıcı madde ile ilgili suçlar yer alırken bunlar talimatta yer almamıştır. 
33. Şike ve teşvik primi ile bahis nedeniyle bakanlıkların kulüp görevlilerini
görevden alma yetkisi var mı? 

Gençlik ve Spor Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığının denetim yetkileri ilgili kanunlarda düzenlenmiştir. Gençlik ve Spor Bakanlığı denetimi 7405 sayılı Kanun’un denetim ve beyanname usulüne ilişkin 13. maddesi itibariyle daha çok mali ve idari kapsamda olup ilgililerin görevden alınması yetkisi verilmemiştir. İçişleri Bakanlığının denetim yetkisi ise 5253 sayılı Kanunun beyanname verme yükümlülüğü ve denetimi düzenleyen 19. maddesi uyarıncadır. Aynı Kanunun 27.12.2020 tarih ve 7262 sayılı Kanun’un 15. maddesiyle eklenen 30/A maddesinde belirtilen suçlardan kovuşturma başlatılması hâlinde geçici bir tedbir olarak İçişleri Bakanı tarafından görevden uzaklaştırılabilmesine dair yetki, Anayasa Mahkemesince 18.01.2024 tarihli kararla iptal edilmiştir. (AYM, 18.01.2024, E.2021/28, K.2024/11, Yürürlük: R.G’de yayınlanmasından başlayarak 9 ay sonra. (03.04.2024 tarihli ve 32509 sayılı R.G’de yayımlanmıştır. Buna göre 03.01.2025 tarihinde yürürlüğe girmiştir.) 

34. Spor Yasasından önceki suçları işleyenlerin organlardaki görevi etkilenir
mi? 
Bu kanun (26 Nisan 2022 tarihinde yürürlüğe giren 7405 sayılı Kanun) öncesindeki cezalar dikkate alınacak mıdır? Yukarıda belirtilen adli veya idari cazalar bu kanunun yürürlüğe girmesinden önce işlenen cezalara uygulanabilecek mi? Başka bir deyişle bu kanunun yürürlüğünden önce adli veya idari olarak bu cezalardan birini almış kişinin seçilmesini engeller mi? Hem yasanın 5. maddesindeki gerekçe hem de TCK’nın 7. maddesindeki kanunilik (zaman bakımından uygulama, kanunların geçmişe uygulanmaması) yani, kanunların geçmişe uygulanamayacağına dair düzenlemeleri birlikte dikkate alındığında burada belirtilen mahkûmiyet ve hak mahrumiyeti cezaları, kanunun yürürlüğe girmesinden (26.04.2022) sonra işlenen suç ve cezalara ilişkin olup kanunun yürürlüğe girmesinden önceki döneme ilişkin mahkûmiyet veya hak mahrumiyeti cezaları bu kapsamda değerlendirilmeyecektir. 
35. Genel olarak yani sonuç ve değerlendirme itibariyle konu nasıl
tartışılabilir? 
1) Öncelikle belirtmek gerekir ki kamuoyunda geçen “müsabaka sonucunu etkileme suçu” diye bir suç ismi 6222 sayılı Kanun’da yer almamıştır. Bu nitelendirme şike ve teşvik primi suçunun bir unsuru olarak “belirli bir spor müsabakasının sonucunu etkilemek amacı” şeklinde geçmiştir. Başka bir deyişle bu ibare suç ismi değil suçun unsurlarından biri olarak yer almıştır. Muhtemelen “müsabaka sonucunu etkileme” başlığını taşıyan Talimatın 56. maddesindeki düzenleme nedeniyle kavram karmaşası yaşanmıştır. Çünkü bu madde, 6222 sayılı Kanunun şike ve teşvik primi suçunun idari disiplin karşılığını oluşturan madde olup 

Asım EKREN, Cumhuriyet Savcısı, Soru ve Cevaplarla Şike-Teşvik Primi ile Bahis 
müsabakanın sonucunu veya sürecini hukuka veya spor ahlakına aykırı şekilde etkilemeyi yasaklamıştır. Aynı şekilde teşvik primi verilmesini de bu kapsamda görmüştür. 
2) TFF talimatı hükümlerine tabi kişilerin, yasa dışı olup olmadığına bakılmaksızın bahis oynamaları hem ülkemiz hem de uluslararası futbol kurallarında futbol disiplini yönünden yasaklanmış ve yaptırıma bağlanmıştır. Buna karşılık adli yönden ise yasal unsurlar farklıdır. Yasal bahis oynanması, TFF talimatı hükümlerine tabi kişiler de dahil olmak üzere hiç kimse için adli olarak suç değildir. Yasa dışı bahis oynamak ise suç olmayıp idari para cezasını gerektirir. Oynamanın dışında yasadışı bahis için yer veya imkan sağlama, bunun için para naklinde aracılık yapma, buna reklam veya teşvik etme suç sayılmıştır. Adli ve idari soruşturma veya kovuşturmalar birbirinden bağımsız bir şekilde ilgili makamlar olarak cumhuriyet başsavcılıkları ve TFF tarafından yürütülmektedir.  
3) Gerek TFF ayağındaki idari inceleme ve soruşturma gerekse de adli soruşturma ve olası kovuşturmalarla ülke olarak ilk defa meselenin bu nitelik ve nicelikteki boyutuyla karşılaşıyoruz. Sanırım daha önce bu denli bir tablo ile karşılaşmadık. Hem adli hem de idari yönlerden tüm paydaşları zorlu bir hukuki süreç bekleyebilir.  
a) İdari yönden meselenin hukuki boyutu pek tartışma getirmeyebilir. Çünkü
hem TFF talimatları (56 ve 57. maddeleri) hem de UEFA ve FİFA talimatları (Etik Kod, 6 ve 

27.    maddeleri) gayet açıktır. Futbolcu, hakem gibi sıfatı olanların bahis oynamaları, bahisle ilişkilenmeleri net bir şekilde yasaklanmıştır. Başka bir deyişle talimat kapsamındaki kişilerin müsabakanın sonucunu veya sürecini hukuka veya spor ahlakına aykırı şekilde etkilemek açıkça yasaklanmıştır. Teşvik primi verilmesi de bu kapsamda görülmüştür. Futbol müsabakaları ve/veya futbolla ilgili herhangi bir aktivite üzerine, doğrudan ya da dolaylı bahis ve benzeri şans oyunlarını oynamaları net olarak yasaklanmıştır. Tespiti halinde duruma göre disiplin yaptırımı olabilecektir. Buradaki temel husus, bunun olup olmadığı yönünde tespit veya delildir. Bu kapsamda bireysel olarak verilen disiplin cezaları yanında bazı hallerde kulübün tüzel kişiliğini de ciddi olarak etkileyebilen yaptırımlar olabilecektir. Örneğin, şike veya teşvik primine yönelik olarak müsabaka sonucunu etkilemeye dair ihlal eylemi yapanın kulüp yöneticisi olması halinde ayrıca ilgili kulübe bir alt lige düşürülmesi, ağır ihlal hallerinde kulübe en az 12 puan indirme cezası verilebilecektir. Yine bahiste duruma göre para cezasıyla birlikte -3 puan tenzil (silme) cezası verilebilir. Bu durumun kulüpler için ciddi bir sonuç olmasının yanında lig sonundaki sıralamaya da etki edebilecektir. Her ne kadar talimatın sorumluluğa dair 6. maddesinde kulüp başkanı, onursal başkanı ve yöneticisinin de sayıldığı kişilerin ihlallerinden dolayı objektif olarak kulübün sorumlu olacağı belirtilmiş ise de ihlal kabul edilen eylemde kulüp idaresinin gerçek anlamda, yani tam iradesinin olmadığı bir durumda, yöneticisinin bireysel tercih veya hatası nedeniyle kulübün tüzel kişiliğinin veya taraftarının bundan etkilenmesinin adil olup olmadığı tartışmasını beraberinde getirebilecektir.
b)    Adli yönden meselenin hukuki boyutu, özellikle yasal unsurların oluşup

oluşmadığı ile ilgili olarak tartışma veya farklı hukuki yorumları beraberinde getirebilir. Adli yönden 6222 sayılı Kanun'un şike ve teşvik primi suçuna dair 11. maddesindeki unsurların olup olmadığı yönünde ciddi bir hukuki tartışmayı beraberinde getirecektir. Çünkü burada müsabaka sonucuna etki etmek ve kazanç veya menfaat temin etmek için en az teşebbüs derecesinde somut hareket ve kasıt gerekir. Sonuca etki ve kazanç ya da menfaat unsurlarının birlikte gerçekleşmesi gerekir. Bunun için mutlaka bir tarafın diğer bir başka taraf ile anlaşması gerekir. Anlaşmaya varılmasıyla, müsabaka oynanmazsa bile suç tamamlanır ancak teklif yapılır ve karşı taraf teklifi kabul etmezse suç teşebbüs aşamasında kalmış olur. Böyle bir kanuni düzenlemede makul bir iddia veya tespit şarttır. Yani birinin veya birilerinin çıkıp “evet anlaştık veya bana teklif edildi ama kabul etmedim” gibi bir şeyler demesi lazım ya da böyle 

Asım EKREN, Cumhuriyet Savcısı, Soru ve Cevaplarla Şike-Teşvik Primi ile Bahis 
bir olgunun varlığına dair tespit-delil gerekir. Bu, herhangi bir hukuka uygun yolla tespit edilebilir ki kolay olmadığı görülüyor. Futbolcu, hakem, gözlemci veya temsilcinin sırf bahis oynaması şike suçuna vücut vermez. Belki delil başlangıcı olabilir. Bahis oyunlarının sonucunu etkilemek amacıyla şike yapılması, şike suçunun nitelikli halini, yani daha ağır cezayı gerektirir. Bahis oynadı diye bizi şikeye ulaştırmaz. Belirtilen diğer unsurları da aramak ve her türlü şüpheden uzak olarak bunun ispatlanması gerekir. Bunun için adli sürecin, yani soruşturma için cumhuriyet başsavcılıkları, kovuşturma için ilk derece mahkemeleri, istinaf ve duruma göre belki temyiz aşamalarında eylemlerin hukuki nitelikleri tartışılacaktır. Özellikle şike veya teşvik primi suçlarında yargı pratiğimize giren, süreçten geçip kesinleşen, aşamalarda unsurları tartışılan eylem sayısı parmakla gösterilecek kadar azdır. Bu nedenle faklı sonuçlara ulaşılması mümkün olabilecektir. Bu yüzden adli sürecin, disiplin süreci kadar kolay olmayabilir. Adli yönden ikinci bir mesele de yetkili yer cumhuriyet başsavcılığı veya mahkemenin neresi olduğudur. Şike ve teşvik pirimi suçunda yetkili yer, müsabakanın oynandığı yerdir. Bu husus, açıkça belirlenebilir olduğundan pek tartışmalı olmayacaktır. Buna karşılık yasa dışı bahis suçlarında yetkili yer, üzerinden bahis oynanan müsabakaya bağlı olmayabilir. Eğer şike ve bahis bağlantılıysa ve müsabaka yeri ile bahis aynı yer ise sorun olmayacaktır. Bu durum çoğunlukla aynı yer olmuyor. Çünkü çoğunlukla dijital ortamda eylemler gerçekleşiyor. Bahiste yer ve imkan sağlanan yer, para nakli gerçekleşen yer veya banka hesabının olduğu şube, reklam veya teşvikin yapıldığı yer veya ortam, kupon teslim edilen yer veya dijital ortamda oynandığı sırada bulunulan yer ya da ilgili internet sitesi merkezinin bulunduğu veya bağlantının sağlandığı yer gibi unsurlar belirleyici olabilecektir. Buna göre de farklı yer cumhuriyet başsavcılıkları veya mahkemelerin yetkili olup olmadıkları tartışılabilecektir.  
4) Taraftarın talimata tabi tutulmasının sonucu olarak şikeye karışan ve özellikle bahis oynayan taraftarın konumuna göre ayrık durumun tartışılmasında yarar olabilecektir. 
5) Spor kulüplerinde üyelikleri sona erdiren her türlü sebep, aynı zamanda başkan ve kurul üyeliğine seçilmeye de engel teşkil edecektir. Hapis cezası nedeniyle belirtilen şekilde mahkûm olanlar veya hak mahrumiyeti cezası alanlar, kararların yasal süreçten geçip kesinleşmesi üzerine başka bir işleme gerek kalmadan, kesinleşme tarihi itibariyle spor kulüpleri ve spor anonim şirketlerinin genel kurul dışındaki organlarında görev alamazlar. Başka bir deyişle bu durum başkanlık veya organlardaki görevi sona erdirir. Buna karşılık soruşturmanın veya kovuşturmanın olması yeterli değildir. Hatta kesinleşmemiş ise mahkemenin verdiği cezanın olması bile yeterli değildir.  Yine ceza yasalarımızda düzenlenen kamu davasının açılmasının ertelenmesi, hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) halleri, hukuken mahkumiyet sayılmadığı için suçun varlığına rağmen başkanlık veya organlardaki görevi sona erdirmez. Yine kanunun yürürlük tarihi öncesine ait cezalar, yürürlük tarihinden sonra karar verilse bile göreve engel değildir. TFF Futbol Disiplin Talimatı’nın özellikle 60 maddesi ile 7405 sayılı Yasanın 5 ve 6. maddelerinde yer alan amir hüküm niteliğindeki ilgili düzenlemeler arasındaki farklılıklar tartışılarak daha uyumlu hale getirilmesi yararlı olabilecektir.  
Yararlanılan Kaynaklar: 

1)    Asım EKREN, Spor Suçları Seyirden Yasaklanma, 4.Baskı, Filiz Kitabevi, 2022
2)    Asım EKREN, Spor Yasası, Kulüp, Şirket, Federasyon, 2.Baskı, Filiz Kitabevi, 2023
3)    Özer Alişan EKREN, Spor Hukuku, Yasa Dışı Bahis, Korsan Yayın, Filiz Kitabevi, 2021
4)    Asım EKREN, Uygulamada İstinaf Ceza El Kitabı, 7.Baskı, Filiz Kitabevi, 2025