Kadınlar cuma, cenaze namazı ve cemaatle namaz kılmaktan muaf tutulmuşlardır. Yalnız isterlerse kılabilirler. Bu durum kadının yaşlı veya genç olmasına, namaz kılınacak yerin güvenli olup olmamasına, fitne çıkıp çıkmamasına ve zamana göre de farklılık gösterir. Sevgili Peygamberimiz : “Kadınlarının namazlarının en faziletlisi, evlerinin içinde kıldıkları namazlardır. “ Buyurmuşlardır. (Ö.N.Bilmen, Büyük İslâm İlmihali, 156 )
İbn Ömer(r.a.)den; demiştir ki;
Resûlüllah (s.a.v.) şöyle buyurdu: “Allah’ın cariyelerini (kadın kullarını) Allah’ın mescidlerinden men etmeyiniz” (Buhârî, cum’a 13; Müslim, salât 136; Dârimî, salât 57; Muvatta, kıble 12; Ahmed b. Hanbel, II, 16, 151, 438, 475, 528; V, 192, 193; VI, 69.)
(Hadisi, Buhari, Müslim ve Malik de rivayet etmişlerdir. Sünen-i Ebu Davud Terceme ve Şerhi, Şamil Yayınları: 2/400.)
“İbn Ömer (r.a.)’den; demiştir ki: Resûlüllah (s.a.v.) şöyle buyurdu:
“Kadınlarınızı mescidlerden men etmeyiniz. Bununla birlikte evIeri(nde namaz) kendileri için daha hayırlıdır.” (Müslim, salât 135, 138, 140; İbn Mâce, mukaddime 2; Ahmed b. Hanbel, II, 43, 90,140. Sünen-i Ebu Davud Terceme ve Şerhi, Şamil Yayınları: 2/400.)
Ümmü Humeyd isimli bir kadın, Peygamber Efendimize gelerek, onunla beraber namaz kılmak istediğini söyler. Resûlullah (s.a.v.) Efendimiz ona şöyle buyurur:
“Anladım sen benimle namaz kılmak istiyorsun. Senin evinin içinde namaz kılman, evinin avlusunda kılmandan daha hayırlıdır. Evinin avlusunda kılman, evinin bahçesinde kılmandan daha hayırlıdır. Evinin bahçesinde kılman, mahalle mescidinde kılmandan daha hayırlıdır. Mahalle mescidinde kılman ise benim mescidimde kılmandan daha hayırlıdır.”
Bunun üzerine Ümmü Humeyd, evinin en uç kısmında, en az ışık alan yerinde kendine bir mescid yaptırır. Ölünceye kadar da namazlarını orada kılar. (Ahmed, 25842)
Bir başka hadiste yine şöyle buyrulmuştur:
“Kadının Rabbinin rızasına en yakın olduğu durumu evin dört duvarı arasında bulunduğu zamandır. Evinin dört duvarı arasında kıldığı namaz, camide kılacağı namazdan, odasında kıldığı namaz, evinin diğer her hangi bir yerinde kılacağı namazdan ve iç odasında kılacağı namaz, odasında kılacağı namazdan daha hayırlıdır.” (İ.Gazali, Mükafeşetü’l Kulub/ 534 )
Farz namazların camide cemaatle kılınması daha faziletli olmakla birlikte, fitne endişesiyle kadınların camiye gitmesine pek sıcak bakılmamıştır. Ebû Hanîfe yaşlı kadınların sabah, akşam ve yatsı namazlarında camiye gitmelerinde bir sakınca görmemiştir. Nitekim kadınların Peygamber Efendimiz (s.a.v.) zamanında camide namaz kıldığına dair sağlam rivayetler vardır:
“Hz. Âişe (radıyallâhu anhâ) anlatıyor: “Mü’min kadınlar Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm)’la birlikte sabah namazlarını, bürgülerine sarılmış olarak kılarlardı. Sonra, namazlarını kılınca evlerine dönerlerdi de bu esnada karanlıktan dolayı kimse de onları tanıyamazdı.”( Buhârî, Mevâkît: 13, 27, Ezân: 162, 165; Müslim, Mesâcid: 231, (645); Muvatta, Vukût: 4, (1, 5); Ebû Dâvud, Salât: 8, (423); Tirmizî, Salât: 116, (153); Nesâî, Mevâkît: 25, (1, 271) (Kütübü Sitte İbrahim Canan, Hadis no:2377)
Ebû Yûsuf ve Muhammed’e göre yaşlı kadınlar bütün vakit namazlarında camiye gidebilirler. Sonraki Hanefi fakihlerine göre ise zamanın bozulması ve fıskın ortaya çıkması sebebiyle yaşlı da olsalar kadınların cuma ve bayram namazlarına gitmeleri mekruh görülmüştür. Şâfıî ve Hanbelîler ise, ister genç ister yaşlı olsun güzel ve gösterişli kadınların, Mâlikîler’e göre de erkeklerin ilgi duymadığı yaşlı kadınların bile cemaatle namaz kılmak üzere camiye gitmeleri mekruhtur.
Şeyh Abdurrahman Bin Yusuf İmadü’l – İslâm adlı eserinde; “Kadınlar, sabah, akşam ve yatsı nmazlarında erkeklerin cemaatına katılmak için mescide gitseler mekruh değildir” demiştir. (İmadü’l İslâm/ İslâmın Temel Kitabı, sayfa: 130,çeviren: Mehmet Rahmi)
Kadının evden çıkmasını yasaklayan ne bir ayet ne de bir hadis vardır. Bu tür hadisler ve Sevgili Peygamberimizin eşlerine, evde oturmalarını emreden Ahzab suresi 33. Âyetin muhtevası kadınların güvenliklerine yönelik ayet ve hadislerdir. Bu ayet ve hadislerde kadınlara en güvende olacakları yerlerin evleri olduğu hatırlatılmaktadır. Evden gereksiz yere dışarı çıkmanın erkekler için bile tehlikeli olduğu bir zamanda kadınlara yönelik bu ayet ve hadisleri bir yasak olarak değil kadınları ve aile müessesesini korumaya yönelik ayet ve hadisler olarak kabullenmek gerekir. Yukarıda ifade edilen hadislerden hareketle kadınların mescide gitmelerinin dince haram olmamakla birlikte fitne endişesi ve güvenlikleri açısından evlerinde kılmaları daha uygundur.