8 Ocak 2013 Salı 02:00:00
Sevgili peygamberimiz buyurdular ki:
“ (Allah şöyle der) kulum en çok farz kıldığım ibadette bana yaklaşır ve durmadan nafile ibadetle bu yakınlığı artırır, öyle ki onu sevmeye başlarım. Sevince de onun gören gözü, işiten kulağı, tutan eli olurum. Kulum artık benimle işitir, benimle görür ve benimle tutar” (Buhari/rikak:38, Ahmed. 6/256)
Sevgili peygamberimizin şöyle buyuruyor:
“Allah’ın farz ibadetlerle kulum azaptan kurtuldu. Nafile ibadetlerle de kulum bana yaklaştı “ (i.gazali, ihya 1.cilt,433)
— Resulullah (s.a.v.) Buyuruyor ki
-“Kim akşam ile yatsı arasında dört rekâtlı sünnet namazı kılarsa, kendisine büyük sevaplar yazılır. Çünkü bu namaz ( Allah’ın en yakın dostu olan ) evvabin adlı kimselerin namazıdır.” (İbnü Nesrin. İmam Suyuti, Camiu’s-sağir, Aydın Yayınevi: 1/742)
—Resulullah (s.a.v.) Buyuruyor ki:
“İnsanların görmediği bir yerde kişinin kılacağı sünnet namazı, insanların göreceği biryerde kılman sünnet namazından yirmi beş kat daha üstündür.” (Süheyl. İmam Suyuti, Camiu’s-sağir, Aydın yayınevi: 1/738)
NAFİLE NAMAZLAR
Öğle, akşam, yatsı namazlarının farzlarından sonra ve sabah namazının farzından önce ikişer rekât namaz kılmak sünnettir. Öğle ile Cuma namazlarını farzından önce dörder rekât namaz kılmak yine sünnettir. Cuma namazının farzından sonra 4 rekât namaz kılmak ta sünnettir. Ayrıca bu sünnetten sonra artı dört, artı iki rekât namazda sünnet olarak kılınır. Bu sünnetler müekket sünnetlerdir. Bu sünnetler müekked yâni kuvvetli sünnetler olup bir selam ile kılınır. Yirmi rekât olarak kıldığımız Teravih namazı da müekket sünnettir. Fakat bu namaz iki rekâtta selam verildiği gibi dört rekâtta selam verilerek te kılınabilir. İki rekâtta selam verilerek kılınırsa sabah namaznın sünneti gibi, dört rekâtta bir selam verilerek kılınırsa ikindi ve yatsı namazını dört rekâtlık sünneti gibi kılınır.
Yukarıda saymış olduğumuz müekked/kuvvetli sünnetlerden başka, gayr-ı müekked sünnetler de vardır ki bunlara “Mendup” ta denir. Dört rekât ikindinin ve dört rekât yatsının farzından önce kılınır. Bunlar ikişer rekâtlı namaz halinde iki artı iki halinde de kılınabilir. Dört rekâtta bir selam verilerek te kılınabilir. İki rekâtta bir selam verilerek yani iki artı iki halinde kılacaksak iki rekâtlı bir sünnet namaz nasıl kılınıyorsa öyle kılarız. Dört rekât halinde yani bir selamla kılacak olursak: İlk oturuşta tahıyyat duasından sonra salli ve barik dualarını okur, ardından tekbir alır üçüncü rekâta kalkar ve üçüncü rekâtı sübhaneke, euzü, Fatiha ve sure okuyarak kılar, dördüncü rekâtı ise besmele, Fatiha ve sure okuyarak kılar ve diğer namazlarda olduğu gibi namazı tamamlarız.
En Kuvvetli Sünnet Namaz
Sünnet/Nâfile namazların en kuvvetlisi sabah namazının sünnetidir. . Çünkü onun hakkında gelen teşvik edici rivayetler pek çoktur. Hadis-i şerifte:
”Sizi atlılar (yani düşman ordusu) takip etseler bile bu iki rek’ati bırakmayın.”
,“Sabah namazının iki rekât sünneti dünyadan ve onun içerisindeki her şeyden daha hayırlıdır” (Müslim) buyurulmuştur. Maksad, onu kılmaya teşviktir. Sabah namazının sünnetinin vâcib olduğu bile rivayet edilmiştir. Sabah namazının sünnetini vaktin evvelinde hafifce kılmak faziletlidir. Peygamber (sallallahü aleyhi vesellem) Efendimiz bu sünneti bazen Kâfirûn ve ihlâs sureleriyle; Bazan Bakara suresinin son âyetleri ile Âl-i İmran suresinin 64.âyeti ile kılarlardı. Başka surelerle de kılınabilir. Bütün nâfile namazlar oturarak kılınabildiği halde, sabah namazının sünnetini mazeret olmaksızın oturarak kılmak câiz görülmemiştir. Aynı şekilde, cemaat imamla birlikte namaza başladıktan sonra mescide gelen kişinin nâfile namaz kılması câiz değilken, sabah namazı bundan istisna edilmiştir. Buna göre, sabah namazının farzı kılınırken, imamın selâm vermesinden önce farza yetişebileceğini kestiren kişi önce sabah namazının sünnetini, gerekirse en kısa şekilde kılar, sonra imama uyar.
Sabah namazının sünnetinden sonra en kuvvetli sünnet, bazı âlimlere göre akşamın sünnetidir ve bundan sonra öğle namazının ilk sünneti gelir. Kimi âlimler ise sabah namazının sünnetinden sonra en kuvvetli sünnetin öğle namazının ilk sünneti olduğunu, geri kalanların aynı kuvvette bulunduğunu söylemişlerdir. Sebebi ise; terkedenler hakkında tehdit bulunmasıdır. Nitekim Peygamberimiz (sallallahü aleyhi vesellem) efendimiz öğle namazının sünneti için: ”Kim öğleden önce dört rek’at namazı terk ederse şefaatıma nâil olamaz” buyurmuşlardır. Buharî’den başka bir cemaat tarafından Ummü Habibe (r.anha) dan rivayet edilen hadis-i şerifte, Ummü Habibe şöyle demiştir:”Rasulullah (sallallahü aleyhi vesellem)’den işittim şöyle buyurdular:
”Müslüman bir kul her gün farz namazlardan başka nafile olarak on iki rek’at namaz kılarsa,(Sabah namazının iki, öğlenin ilk dört ve son iki, akşanın iki, yatsının son iki rekatlık sünnetleri) Allah onun için Cennette bir köşk bina eder.
Sabah namazının sünnetinden sonra “Allah katında en faziletli namaz Cuma gününün cemaatle kılınan sabah namazıdır.” (Silsilet-ü sahiha)
Sünnet namazlar vakit çıktıktan sonra kaza edilmezler. Yalnız sabah namazının iki rekat sünneti, sabah namazı ile birlikte vaktinde kılınamamış ise, güneş doğup kerahat vakit çıktıktan sonra öğle vaktine kadar sabahın farzı ile birlikte kaza edilebilir.
Öğle ve yatsı namazının ilk dört rekâtlık sünnetleri vakti içerisinde farz kılındıktan sonra kaza edilirken, ikindinin kaçan sünneti farzından sonra kaza edilemez.
Sevgili peygamberimiz buyurdular ki:
“ (Allah şöyle der) kulum en çok farz kıldığım ibadette bana yaklaşır ve durmadan nafile ibadetle bu yakınlığı artırır, öyle ki onu sevmeye başlarım. Sevince de onun gören gözü, işiten kulağı, tutan eli olurum. Kulum artık benimle işitir, benimle görür ve benimle tutar” (Buhari/rikak:38, Ahmed. 6/256)
Sevgili peygamberimizin şöyle buyuruyor:
“Allah’ın farz ibadetlerle kulum azaptan kurtuldu. Nafile ibadetlerle de kulum bana yaklaştı “ (i.gazali, ihya 1.cilt,433)
— Resulullah (s.a.v.) Buyuruyor ki
-“Kim akşam ile yatsı arasında dört rekâtlı sünnet namazı kılarsa, kendisine büyük sevaplar yazılır. Çünkü bu namaz ( Allah’ın en yakın dostu olan ) evvabin adlı kimselerin namazıdır.” (İbnü Nesrin. İmam Suyuti, Camiu’s-sağir, Aydın Yayınevi: 1/742)
—Resulullah (s.a.v.) Buyuruyor ki:
“İnsanların görmediği bir yerde kişinin kılacağı sünnet namazı, insanların göreceği biryerde kılman sünnet namazından yirmi beş kat daha üstündür.” (Süheyl. İmam Suyuti, Camiu’s-sağir, Aydın yayınevi: 1/738)
NAFİLE NAMAZLAR
Öğle, akşam, yatsı namazlarının farzlarından sonra ve sabah namazının farzından önce ikişer rekât namaz kılmak sünnettir. Öğle ile Cuma namazlarını farzından önce dörder rekât namaz kılmak yine sünnettir. Cuma namazının farzından sonra 4 rekât namaz kılmak ta sünnettir. Ayrıca bu sünnetten sonra artı dört, artı iki rekât namazda sünnet olarak kılınır. Bu sünnetler müekket sünnetlerdir. Bu sünnetler müekked yâni kuvvetli sünnetler olup bir selam ile kılınır. Yirmi rekât olarak kıldığımız Teravih namazı da müekket sünnettir. Fakat bu namaz iki rekâtta selam verildiği gibi dört rekâtta selam verilerek te kılınabilir. İki rekâtta selam verilerek kılınırsa sabah namaznın sünneti gibi, dört rekâtta bir selam verilerek kılınırsa ikindi ve yatsı namazını dört rekâtlık sünneti gibi kılınır.
Yukarıda saymış olduğumuz müekked/kuvvetli sünnetlerden başka, gayr-ı müekked sünnetler de vardır ki bunlara “Mendup” ta denir. Dört rekât ikindinin ve dört rekât yatsının farzından önce kılınır. Bunlar ikişer rekâtlı namaz halinde iki artı iki halinde de kılınabilir. Dört rekâtta bir selam verilerek te kılınabilir. İki rekâtta bir selam verilerek yani iki artı iki halinde kılacaksak iki rekâtlı bir sünnet namaz nasıl kılınıyorsa öyle kılarız. Dört rekât halinde yani bir selamla kılacak olursak: İlk oturuşta tahıyyat duasından sonra salli ve barik dualarını okur, ardından tekbir alır üçüncü rekâta kalkar ve üçüncü rekâtı sübhaneke, euzü, Fatiha ve sure okuyarak kılar, dördüncü rekâtı ise besmele, Fatiha ve sure okuyarak kılar ve diğer namazlarda olduğu gibi namazı tamamlarız.
En Kuvvetli Sünnet Namaz
Sünnet/Nâfile namazların en kuvvetlisi sabah namazının sünnetidir. . Çünkü onun hakkında gelen teşvik edici rivayetler pek çoktur. Hadis-i şerifte:
”Sizi atlılar (yani düşman ordusu) takip etseler bile bu iki rek’ati bırakmayın.”
,“Sabah namazının iki rekât sünneti dünyadan ve onun içerisindeki her şeyden daha hayırlıdır” (Müslim) buyurulmuştur. Maksad, onu kılmaya teşviktir. Sabah namazının sünnetinin vâcib olduğu bile rivayet edilmiştir. Sabah namazının sünnetini vaktin evvelinde hafifce kılmak faziletlidir. Peygamber (sallallahü aleyhi vesellem) Efendimiz bu sünneti bazen Kâfirûn ve ihlâs sureleriyle; Bazan Bakara suresinin son âyetleri ile Âl-i İmran suresinin 64.âyeti ile kılarlardı. Başka surelerle de kılınabilir. Bütün nâfile namazlar oturarak kılınabildiği halde, sabah namazının sünnetini mazeret olmaksızın oturarak kılmak câiz görülmemiştir. Aynı şekilde, cemaat imamla birlikte namaza başladıktan sonra mescide gelen kişinin nâfile namaz kılması câiz değilken, sabah namazı bundan istisna edilmiştir. Buna göre, sabah namazının farzı kılınırken, imamın selâm vermesinden önce farza yetişebileceğini kestiren kişi önce sabah namazının sünnetini, gerekirse en kısa şekilde kılar, sonra imama uyar.
Sabah namazının sünnetinden sonra en kuvvetli sünnet, bazı âlimlere göre akşamın sünnetidir ve bundan sonra öğle namazının ilk sünneti gelir. Kimi âlimler ise sabah namazının sünnetinden sonra en kuvvetli sünnetin öğle namazının ilk sünneti olduğunu, geri kalanların aynı kuvvette bulunduğunu söylemişlerdir. Sebebi ise; terkedenler hakkında tehdit bulunmasıdır. Nitekim Peygamberimiz (sallallahü aleyhi vesellem) efendimiz öğle namazının sünneti için: ”Kim öğleden önce dört rek’at namazı terk ederse şefaatıma nâil olamaz” buyurmuşlardır. Buharî’den başka bir cemaat tarafından Ummü Habibe (r.anha) dan rivayet edilen hadis-i şerifte, Ummü Habibe şöyle demiştir:”Rasulullah (sallallahü aleyhi vesellem)’den işittim şöyle buyurdular:
”Müslüman bir kul her gün farz namazlardan başka nafile olarak on iki rek’at namaz kılarsa,(Sabah namazının iki, öğlenin ilk dört ve son iki, akşanın iki, yatsının son iki rekatlık sünnetleri) Allah onun için Cennette bir köşk bina eder.
Sabah namazının sünnetinden sonra “Allah katında en faziletli namaz Cuma gününün cemaatle kılınan sabah namazıdır.” (Silsilet-ü sahiha)
Sünnet namazlar vakit çıktıktan sonra kaza edilmezler. Yalnız sabah namazının iki rekat sünneti, sabah namazı ile birlikte vaktinde kılınamamış ise, güneş doğup kerahat vakit çıktıktan sonra öğle vaktine kadar sabahın farzı ile birlikte kaza edilebilir.
Öğle ve yatsı namazının ilk dört rekâtlık sünnetleri vakti içerisinde farz kılındıktan sonra kaza edilirken, ikindinin kaçan sünneti farzından sonra kaza edilemez.
