Murat Arısoy

Bir Haber Kaç Türlü Yazılır?

Murat Arısoy

Gazetecilik, kamuoyunu bilgilendirme ve aydınlatma mesleği. Muhabir, editör, yazı işleri müdürü, genel yayın yönetmeni ve basın kuruluşları sahipleri bu bilinçle haberlerini yayınlar. Ancak haber yazarken “bir tek doğru”dan bahsetmek mümkün değil. 

Haberin sunumu, yazarın bakış açısına, hedef kitlesine, konunun hassasiyetine ve amacına göre değişiklik gösterebilir. Dolayısıyla, bir olay hakkında birden fazla yaklaşım ve anlatım tarzı geliştirmek mümkündür.

Gelin, birlikte haberin nasıl sunulacağı üzerinde kafa yoralım. Siyasi bir gelişmeyi, diyelim ki Afyonkarahisar’daki siyasi parti il başkanlarının merhum devlet adamı Ali Çetinkaya’nın kabri önünde poz vermesini birçok farklı şekilde yazıp sunabiliriz. 

Ama biz sadece kar yağışı üzerinden gidelim: 

Afyonkarahisar’da kar yağdığında olumlu bir haber de yazabiliriz, olumsuz bir haber de yazabiliriz:

•    Kar, bereketiyle geldi.

•    Beyaz örtü, Afyonkarahisar’ı kapladı.

•    Objektiflere kar güzelliği yansıdı.

•    Kar çilesi! Her yer buz!

•    Kar yağdı, böyle oldu!

•    Hava soğudu, çocuklar üşüdü…

“Kar, bereketiyle geldi” başlığında, kar yağışının doğanın döngüsündeki olumlu etkilerine, tarım için sağladığı faydalara vurgu yapılabilir. Özellikle kış aylarında kar yağışı, su kaynaklarının dolması ve toprakların su alması için büyük bir nimet olarak görülebilir.
“Beyaz örtü, Afyonkarahisar’ı kapladı" başlığında doğal güzelliklere vurgu yaparak, karın şehre güzel bir görünüm kazandırdığı anlatılabilir. Fotoğraf ve görüntülerle desteklenerek şehrin kartpostallık manzaraları öne çıkarılabilir.

“Objektiflere kar güzelliği yansıdı” başlığında kar yağışının getirdiği huzur, sessizlik ve görsel şölen anlatılabilir. Kar yağışı ile birlikte insanların ruh halinin nasıl değiştiği vurgulanabilir. 
“Kar çilesi! Her yer buz!” başlığında ise kar yağışının getirdiği zorluklara dikkat çekilebilir. Haber metninde özellikle trafik kazaları, yolların kapanması, insanların günlük hayatındaki aksaklıklar ve olumsuz hava koşulları öne çıkarılabilir.

“Kar yağdı, böyle oldu!” başlığını kullanarak beklenmedik hava koşullarının hayatı nasıl durma noktasına getirdiği anlatılabilir. Görsellerle, felaket havası verilerek okurların dikkatini çekmek amaçlanabilir.

“Hava soğudu, çocuklar üşüdü…” başlığında ise hava koşullarının özellikle dezavantajlı gruplar üzerindeki etkileri öne çıkarılabilir. Sokakta kalan insanlar, çocuklar, yaşlılar gibi grupların kış aylarındaki zorlukları, toplumun duyarlılığını artırmak amacıyla vurgulanabilir.Örneklerde görüldüğü gibi bir doğa olayında bile farklı bakış açıları ile metin yazmak mümkün. Mümkün olmayan ise, her okuru memnun etmek… Bir konunun, bir gelişmenin, bir olayın, bir açıklamanın bir tek boyutu; bir tek “manşetlik cümlesi” yoktur kuşkusuz. Muhabir ve yazı işleri kadrosunun refleksi, konunun öncesini bilmesi, sonrasını tahmin etmesi gibi unsurlar “başlık”tan son cümleye kadar etkili olur. Dolayısıyla “Şunu şöyle yazmalıydınız” sitemi okurun düşünce sistemi içinde tutarlı, gazetecinin çalışma şekli içinde geçersizdir.

SEÇİME MÜDAHALE Mİ VAR?

Atatürkçü Düşünce Derneği Afyonkarahisar Şubesi’nde 23 Mart 2025 tarihinde Genel Kurul heyecanı yaşandı. Genel Kurul’da ADD Afyonkarahisar Şubesi’nin mevcut başkanı Veli Cengiz, “Ecevit Mavisi” listesiyle; Fulya Bolcal ise “CHP Kırmızı” ile yarıştı. Seçimin sonucunda Ecevit Mavisi kazandı. 

Veli Cengiz, kendi listesini Ecevit Mavisi olarak tarif ettiği için gönül rahatlığıyla yazabiliyorum. Zaten Veli Hoca, ADD’deki çalışmaları ile Atatürkçülük fikrini aynı Ecevit gibi topluma mâl etme gayretinde. 

ADD Afyonkarahisar Şube Başkan Adayı Fulya Bolcal, kendi listesi için böyle bir niteleme yapmadı. Bu niteleme bana ait. Çünkü Fulya Bolcal, Cumhuriyet Halk Partisi Afyonkarahisar İl Başkanı Faruk Duha Erhan’ın ablası. Erhan’ın basın toplantısında “Ekip olarak ADD Genel Kurulu’nda iddialı mısınız” diye sormuştum, CHP Afyonkarahisar İl Başkanı Faruk Duha Erhan ekip olmadıklarını belirtmişti. Bununla birlikte, ADD üyesi olan siyasi parti il başkanlarının CHP’liler tarafından aranıp oy istendiği; hatta bazı üyelere ulaşılırken Afyonkarahisar Belediye Başkanı Burcu Köksal’ın da selamının iletildiği güçlü bir şekilde iddia ediliyor. Fulya Bolcal’ın listesi de doğrudan Cumhuriyet Halk Partisi’nin yansıması gibiydi. 

Genel Kurul, tarafların birbirilerine sürekli güç gösterisinde bulunmasıyla geçti. Her iki tarafın da birbiri hakkındaki eleştirilerine katıldığım noktalar da oldu, katılmadığım noktalar da…
Genel Kurul geride kaldı. Bundan sonra her iki grubun üzerine düşen görev, Cumhuriyetimizin Kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün düşüncelerinin yaygınlaşması için gayret göstermek olmalıdır. 

Yorumlar 1
A. Yaşar 28 Mart 2025 07:21

Murat kardeşim,habercilik adına yaptığın bu yazınız,büyüklere taş çıkartacak kadar,doğru,dürüst ve hiç yorum katmadan yol gösterici yazınızı içtenlikle okudum. Bundan dolayı teşekkür eder başarılar dilerim.

Yazarın Diğer Yazıları