Afyonkarahisar Belediye Başkanı Burcu Köksal, önce sosyal medya hesaplarından şu açıklamayı yaptı:
“Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın Ocak-Eylül 2025 verilerine göre, Afyonkarahisar Belediyesi olarak bütçemizi verimli kullanıp yeni kaynaklar üreterek bütçe fazlası veren belediyeler arasında yer almanın gururunu yaşıyoruz. Gelir–gider oranımız %107 olup, gelirlerimiz giderlerimizin yüzde 7 üzerinde gerçekleşmiştir.”
Bu paylaşımın ardından Afyonkarahisar Belediye Meclisi’nin 2026 yılı Şubat ayı toplantısının açış konuşmasında da Başkan Köksal benzer cümleler kurdu.
Belediye’nin bütçe fazla vermesi konusunda gazeteciler bir fikir yürütür mü diye düşündüm. Gördüğüm kadarıyla bir tek Saadettin Ulusoy bu konuda paylaşımlar yaptı.
Ölümlü, sıradan bir vatandaş olarak “Bütçe fazlası” ile ilgili aklıma gelen birkaç soruyu ve cevabı sizinle paylaşmak isterim:
Afyonkarahisar gibi orta büyüklükteki bir Belediye, neden fazla verir? Bütçe disiplini sağlanmıştır, personel alımı yavaşlamıştır; yatırımlar, maaş ve borçlar dengesi bir planlama çerçevesinde ilerliyordur. Durum gerçekten bu ise alkışlamak gerekir.
Gayrimenkul satışı ve bağışların durumu nedir? Afyonkarahisar Belediyesi’nin bütçe fazlası vermesini olumlu bir gelişme olarak kaydedecek olursak, bunda 31 Mart 2024 tarihindeki seçimden bugüne yapılan gayrimenkul satışlarının ve Belediye’ye gönüllü ya da gönülsüz yapılan bağışların etkisini görmezden gelemeyiz sanırım.
Bağlı kuruluşlarda bütçe durumu nedir? Personel giderinin toplam gelire oranı nedir? Afyonkarahisar Belediyesi’ni sadece Belediye olarak ele alamayız. Belediye’nin iştirakleri olan şirketlerin bütçelerinin, gelir ve giderlerinin de şeffaf bir şekilde ortaya konulması, kamuoyuyla paylaşılması beklenir. Aksi takdirde personel alımının yoğunlukta olduğu Belediye iştirakleri hakkındaki dedikoduların önüne geçilmesi mümkün olmaz.
Belediye mücavir alanında gerekli yatırım yapıldıktan sonra mı bütçe fazlası verildi? Afyonkarahisar Belediyesi’nin mücavir alanında gözle görülen “Afyon vitrini değişti” diyebileceğimiz bir yatırıma rastlayamıyoruz. Dolayısıyla bütçe fazlası iyi gibi görünse de “gerçek hayatta” bu fazlanın hissedilmediği aşikâr.
1 Ekim 2025’te neden ek bütçe talep edildi? Hazine ve Maliye Bakanlığı’na ait olduğu belirtilen tabloya göre Afyonkarahisar Belediyesi 2025’in Ocak-Eylül ayları döneminde bütçe fazlası verdi. Ancak 1 Ekim 2025 tarihindeki Belediye Meclisi toplantısında 350 milyon TL’lik ek bütçe gündeme geldi ve onaylandı. Ek bütçenin, harcama kalemlerinin çeşitliliğini sağlamak amacıyla getirildiği belirtilse de bütçe fazlası ile ek bütçe kavramları yan yana gelince pek bir izah bulunamıyor.
Belediye kâr mı eder, zarar mı? Kamu ekonomisi, bütçede gelir ve gider dengesini esas alır. Dolayısıyla bir Belediye’nin bütçe açığı vermesi yeteri kadar gelir kaynağı oluşturamaması anlamına geleceği gibi bütçe fazlası vermesi de yeteri kadar yatırımın (ve belki faaliyetin) gerçekleşmemesi demektir. Kâr ve zarar değil, yatırım ve hizmet merkezli bir Belediye arzu edilir.
Tasarruf Tedbirleri, bütçeyi nasıl etkiledi? Malum, yapılamayan her iş, yerine getirilemeyen her vaatte karşımıza Tasarruf Tedbirleri heyulası çıkarılıyor. Afyonkarahisar Belediyesi’nin ve benzer ölçekteki diğer belediyelerin bütçe fazlası vermesinde Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın gereksiz harcamayı engellemesinin büyük rolü var. Eskiden alışık olduğumuz konserlerin, festivallerin, gösterişli etkinliklerin bu dönemde sayısının azaltılması, bütçeyi doğrudan etkiledi. Bu kısıtlama kaldırıldıktan sonra bütçe tartışmalarına yeniden başlayabiliriz.
Hazine ve Maliye Bakanlığı’na ait olduğu belirtilen tablo nasıl yayıldı? Bu konuda bir bilgi yok. Çünkü Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın internet sitesinde genel bilgiler ve istatistikler var. Ancak belediyelerin isim isim bütçesine yer verilmemiş. Bir ihtimal, belediyelere tek tek gönderilen bir rapor söz konusudur. Burada da “Hazine ve Maliye Bakanlığı, kendi iktidarının değil de muhalefetin belediyelerinin bütçe fazlası verdiğini neden göstermek ister?” sorusu sorulabilir. Bu soruya verilecek bir cevap bulamadım.
Afyonkarahisar Belediyesi’nin bütçesi ile ilgili düşündüklerim, özetle böyle. Şunu da vurgulamak isterim. Konunun ayrıntıları hakkında Afyonkarahisar Belediyesi’nden bir aydınlatma metni gelirse yine bu köşede yayınlamak isterim.
Kamuoyunu sadece “Bütçe fazlası verdik” diyerek tam bilgilendiremeyiz. Konunun sadece bu yönünü sunmak, algı yönetiminden ibaret kalır. Bütçe, birçok unsurun bir araya geldiği, Belediye’nin yönetim tarzını da ortaya koyan önemli bir belgedir. Bu önemli belgenin tüm ayrıntılarını bilmekte fayda var.
MAHMUT KOÇAK’TAN YAZIYA KATKI
AK Parti 22’nci Dönem Afyonkarahisar Milletvekili Dr. Mahmut Koçak hakkında “Sevilen Siyasetçinin İsyanı: Haksızlık Arsızı Oldum!” başlıklı bir yazı yazmıştım. Dr. Mahmut Koçak, yazıyı okuduktan sonra iki paragraflık bir katkıda bulundu:
“2002’de temayül/ önseçim de 2’nci sırada seçildim, 1’inci sırada Erbakan davasından yasaklı olduğu için (Halil Ürün) delege bazında ilk sırada listede olmam gerekirken 4’üncü sırada açıklandık.”
“Bağımsız adayken mühürlü olan oylarımı saymadılar, 2 pusula atılan zarf geçerli sayılmadı. Kısacası aynı seçimde (1999 yılı) hem ön seçimde haksızlık, hem de bağımsız aday zorlukları haksızlığı ile karşılaştık. Diğer iki bağımsız aday mühürlü oyları geçerli sayıldı.”
