Gazi ve Mareşal Mustafa Kemal Paşa’nın Afyonkarahisar’daki Kocatepe’de verdiği emirle 26 Ağustos 1922’de başlayan Büyük Taarruz, 1919 yılında başlayan Milli Mücadele’nin ve bu süreçte yaşanan bir dizi savaşın son noktası idi. Büyük Taarruz’un ardından Türk Milleti Büyük Zafer’e ulaşmış, böylece mazlum milletlere de örnek olmuştur.
Büyük Taarruz ve Büyük Zafer ile ilgili pek çok kaynak var. Bu köşede de farklı kaynaklardan aktarımları paylaşmaya çalıştım. Daha paylaşılamayan sayısız kaynak olduğu malumdur.
Bununla birlikte, insan bazen en yakındakini göremez ya da ihmal eder. Afyon Kocatepe Üniversitesi’nin bu alandaki yoğun emeğinden bahsetmediğim için böyle yazıyorum.
Afyon Kocatepe Üniversitesi Yayınları’ndan çıkan “100. Yılında Büyük Taarruz ve Başkomutan Meydan Muharebesi” ismindeki 4 ciltlik hacimli eser, kendi alanında hem örnek hem de adeta bir baş ucu kitabı…
Afyon Kocatepe Üniversitesi’nin Türk Tarih Kurumu ile iş birliğinde, Büyük Taarruz’un 100’üncü, AKÜ’nün kuruluşunun 30’uncu yıl dönümü dolayısıyla düzenlenen 100. Yılında Uluslararası Büyük Taarruz ve Başkomutan Meydan Muharebesi Sempozyumu’nda yapılan sunumların ses kayıtları ile karşılaştırılarak gözden geçirilmesi sonucunda ortaya çıkan bu eser, araştırmacılara Büyük Taarruz’un geniş bir yelpazede incelenmesi fırsatını sunuyor.
Eserin editörü Prof. Dr. Gürsoy Şahin, Önsöz yazısında şöyle diyor:
“Eser ile başta Başkomutan Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere Büyük Taarruz ve Başkomutan Meydan Muharebesine katılan neferinden en yüksek rütbeli subayına kadar vatan uğrunda onurlu bir mücadele veren bütün kahramanları yüz yıl sonra yeniden anmaya vesile olmak ve konuyla ilgili yeni belge ve bilgilere dayalı akademik çalışmaları ortaya koymak amaçlandı. Kitabın ortaya çıkma sürecindeki destekleri için (2022 ve 2023 yılı itibariyle M.A.) T.C. İletişim Başkanı Prof. Dr. Fahrettin Altun'a, Türk Tarih Kurumu Başkanı Prof. Dr. Birol Çetin'e, Afyon Kocatepe Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mehmet Karakaş'a, başta Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Murat Peker olmak üzere Üniversitemiz Yayın Komisyonuna, Tarih Bölümü Öğretim Üyeleri Prof. Dr. Sadık Sarısaman, Prof. Dr. Ahmet Altıntaş ve Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Yağcı'ya, Üniversitemiz Basın-Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürü Öğr. Gör. Taner Tükelay'a, ayrıca dizgi ve mizanpajda büyük emekleri olan Öğr. Gör. Kayhan Donat ve Öğr. Gör. Serdar Menek'e çok teşekkür ederim. Son olarak gerek sempozyumun tüm aşamalarında gerekse kitabın yayına hazırlanma sürecinde kitabın tashihi, bölümlendirilmesi ve kitapta yer alan çalışmaların tek tek incelenmesinde büyük emeği ve samimi gayretinden dolayı Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Feyza kurnaz şahin'e candan teşekkürü bir borç bilirim.”
Eserin sayfalarında yer alan yazılar hakkında alıntı yapsam, sayfalar yetmez. İsterseniz, eserde benim ilgimi çeken bazı başlıkları aktarayım ki bir fikir versin:
Feyza Kurnaz Şahin-Yüzüncü Yılında Büyük Taarruz ve Başkomutan Meydan
Muharebesi'ni Yeniden Tetkik Etmek
Ali Engin Oba-Büyük Taarruz'un Arka Planı: Tek Cepheli Savaş ve Diplomasi
Mustafa Budak/Anıl Dincel-Büyük Taarruz Öncesinde İtilaf Devletleri'nin TBMM Hükümeti'ne Yönelik Son Barış Girişimi: Paris Konferansı (22 Mart-10 Nisan
1922)
İhsan Sabri Balkaya-Atatürk'ün Savaş Diplomasisi; Büyük Taarruz Öncesi Diplomatik
Girişimler
Mustafa Kırışman-Büyük Taarruz Öncesinde Fransa'nın Dış Politik Meseleleri ve
Türkiye
Mehtap Başarır-İngiltere'nin Küçük Asya Politikası Ekseninde General Townshend'in
Ankara Hükümetiyle Teması
Zarifa Nazirli-Kurtuluş Savaşı Esnasında Sovyetlerle İlişkiler: Türkiye-Sovyet
Rusya Demiryolları Sözleşmesi
Nuri Köstüklü-Milli Mücadele'de Sandıklı Amele Taburu
Hüsnü Özlü-İstiklal Savaşında Büyük Taarruz Öncesi Yapılan Askerî Hazırlıkların
Harp Raporları Çerçevesinde Değerlendirmesi
Emin Kurt-İstiklale Adanan Kanatlar: Kurtuluş Savaşı'nın Bağış Uçakları
Davud Kapucu-Başkomutan Mustafa Kemal (Atatürk) Paşa'nın Büyük Taarruz'daki
Gelişmelere İlişkin Değerlendirmeleri
Günver Güneş-Büyük Taarruz'un Ardından Çekilen Yunan Ordusunun Aydın ve
Çevresinde Yarattığı Tahribat
Tahir Kodal-Büyük Taarruz Öncesinde TBMM'nin Gizli Gündeminde Türkiye'nin
"Ekonomik-Mali Durumu" ve Askerî Bütçelerin Artırımına Yönelik Atılan Adımlar
Mehmet Ali Karaman-Büyük Taarruz'da Türk Ordusunun İaşesinin Temini
Ramazan Baş-Milli Mücadele Dönemi Meclis Celse Zabıtlarında Türkiye'nin Nüfus
Azlığı Meselesi
Koray Ergin-Afyonkarahisar'da Milli Mücadele'nin Demografik Sonuçları
Caner Yüce-Dumlupınar Meydan Muharebesinden İzmir'in Kurtuluşuna Kadar Savaşın Seyrini Bildiren Telgraflar
Turan Akkoyun-Büyük Taarruz İletişimi
Muhammet Öztürk-Büyük Taarruz'un Kazanılmasında Yunan Askerlerinin Mustafa Kemal Algısının Etkisi
Sevinç Aliyeva-Sovyet Arşiv Belgeleri Işığında Türk-Yunan Savaşı ve Büyük Taarruz
Çağla D. Tağmat-Yunanların Gözünden Türk Büyük Taarruzu
Cavid Qasimov-Sovyet Dönemi Azerbaycan Tarihçiliğinde Batı Cephesi ve Büyük
Taarruz
Mehmet Akif Ağtaş-Büyük Taarruz Hazırlıkları Ve Savaş Planlarının İnfografik Tasarımlar ile Yeniden Yorumlanması
Sadık Sarısaman-Büyük Taarruz Kahramanlarından Afyonkarahisarlı Mehmet Şükrü Ayyıldız
Selami Kurt-Adını Anıtkaya (Eğret) Şehitliğine Altın Harflerle Yazdıran Türk
Süvarisi: Binbaşı Galip ve Silah Arkadaşları
İbrahim Baş-Büyük Taarruz Ve Başkomutan Meydan Savaşının 50. Yıl Dönümünde Düzenlenen Kutlama Törenlerinde Afyon Valiliği, İstanbul Üniversitesi ve Türk Tarih Kurumu İş Birliği
MİLLETVEKİLİ ÖZKAYA’NIN ARMAĞANI KİTAPTAN BİR BÖLÜM
AK Parti Afyonkarahisar Milletvekili Av. Ali Özkaya, bir dönem kendisinin severek okuduğunu belirttiği “Hz. Ali’den (R.A.) Devlet Adamlarına Öğütler” isimli kitabı hediye etmişti. Gazeteniz Kocatepe’nin kitaplığında da bulunan bu değerli eserde her yöneticinin titizlikle uyması gereken kurallar yazıyor. Hz. Ali’nin (Kerremallah’ü Veche) devlet adamlarına yönelik öğütlerinden “Kendine Müşavir Edineceklerin” kısmını paylaşmak isterim:
“Bu şahıslar içinden en ziyade onu beğenmelisin ki; sana acı gerçekleri herkesten ziyade o söylesin ve şayet Allah'ın, sevdiği kullarının yapmasına razı olmadığı bir harekette bulunmak istersen, sana yağcılığa kalkışıp teşvik etmesin. Bir de sadık ve kanaatkâr adamları kendine sırdaş edin. Eğer bunlar seni alkışlamazlar ve yapmadığın birtakım işleri de sana isnat ederek seni keyiflendirmezler ise bunu da anlayışla karşıla. Zira alkışa ve yersiz övgüye müsamaha etmek insanı büyüklenmeğe sevk eder ve kibre yaklaştırır. Sakın insanların iyisi ile kötüsü, senin yanında bir olmasın. Zira onları eşit görmek bir taraftan iyileri iyilikten soğuturken, öte yandan kötülerin de fenalığa olan meylinde onlara cesaret verir.”
