Geçen yazımızda Gazeteniz Kocatepe’nin 1967’de yayınladığı bir haberden yola çıkarak birkaç kelam etmiştik. Afyonkarahisar’ın tanıtımından, Milli Mücadele ve Büyük Taarruz’dan bahsetmişken Türk Tarih Kurumu’nun arşivlerinde rastladığım belgelerle sizi 1972 yılına, Büyük Taarruz’un 50’nci yılına götürmek isterim.
Büyük Taarruz ve Büyük Zafer’in 50’nci yılı dolayısıyla hangi çalışmalar yapılmış, gelin birlikte inceleyelim:
24 Ocak 1972 tarihinde dönemin Afyonkarahisar Valisi (belgede Afyon Valisi yazıyor), Kemalettin Gazezoğlu, Türk Tarih Kurumu Genel Müdürü Uluğ İğdemir’e Afyonkarahisar’da yapılması istenen etkinlikler hakkında yazı gönderiyor; kararın bir özetinin de Atatürk ve Yeni Türkiye Araştırma Merkezi’ne ulaştırılmasını istiyor. Dönemin Valisi Gazezoğlu’nun yazısında şu ifadeler yer alıyor:
“Büyük Taarruz ve Başkumandanlık Meydan Muharebesinin vuku bulduğu yerler olmanın mutluluk ve gururunu taşıyan Afyon İli, bu yıl Türkiye Cumhuriyeti'nin temeli olan bu millî şahlanışın 50.nci yıldönümünü idrak etmenin büyük sorumluluğu içinde en üstün düzeyde resmî törenler ve şenlikler düzenlemek, çalışmalarda bulunmak kararını almış ve görevini yükümlenmiş bulunmaktadır. Bu çalışmalarımızın değerlerinin birkaç misli artması, yakın ilgi ve desteklerinizle mümkün olabileceğinden Zafer Haftası münasebetiyle (26-30/Ağustos/972) değerli kurumunuzca Büyük Taarruz, Afyon'un Kurtuluşu ve Başkumandanlık Meydan Muharebesi üzerine;
1- Bir kitap hazırlanması,
2- O günlerin kumandanlarından sağ olanlarının 50’nci yıl nedeniyle görüşlerinin saptanması,
3- Yayınlanmış kitaplar, makaleler ve anılar bibliografyasının düzenlenmesi,
4- Bu çalışmaların, mutlu günler yıldönümünde yayımlanması ve satışa çıkarılması,
5- Şartlar uygun düşüyorsa ilişkin yayınlarınızın Afyon'da sergilenmesi,
Konuları ile uygun göreceğiniz konularda yardımlarınızı saygılarımla arz ederim.”
***
Bu yazıdan hemen önce, 1971 yılının son aylarında ise Afyon İl Turizm Komitesi toplanıyor. Toplantıda birçok teklif değerlendirilirken şu öneriler öne çıkıyor:
“1- Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası Konserleri, Devlet Tiyatrosu, Operası ve Balesinin gösterilerinin halka sunulması,
2- Genelkurmay Harp Dairesi Arşivlerinden esinlenerek Milli Mücadele, Büyük Taarruz ve Afyon'un Kurtuluşu ve Başkomutanlık Meydan Muharebesi, evreleri ve Komutanları üzerine bir resim sergisi hazırlanması,
3- Afyon halkından Milli Mücadele’deki hizmetleri ve kahramanlıkları örnek alınabilecek kişilerden Harp Tarihi Dairesince saptananların büstlerinin yaptırılması ve şehrin
belli yerlerine konulması,
4- Kitaplıklar Genel Müdürlüğünce konu ile ilişkin kitaplar sergilenmesine gidilmesi;
5- Atatürk Kocatepe'de ve Zafer Anıtı kabartmalarını taşıyan altın ve gümüş hatıra madalyonları bastırılması;
6- Afyon'un Turistik Broşürünün Türkçe ve yabancı dillerde hazırlanıp bastırılması,
7- Türkiye çapında sportif yarışmalar düzenlenmesi,
8- İl Çapında güreş seçmeleri yapılması,
9- Güzel San'atların bütün dallarında konu ile ilişkin ve
fakat ya önceden koşulları belirlenmiş veya serbest bırakılmış yarışmalar düzenlenmesi ve ödüller verilmesi;
10- Atatürk Kocatepe'de, Zafer Anıtı, Dumlupınar Anıt konuları ile olağan konularda turistik ve hatıra eşyası imalatı olanaklarıyla, halk faydalanmasına sunulması
11- Folklor ekipleri kurmak, tarımsal, el sanatları ve arkeolojik varlıklarını sergilemek suretiyle bütün ilçelerin bu törenlere katılmaları,
Konuların gerekçeli ve ayrıntılı raporlar biçiminde ilgili Bakanlıklar ve Kurumlar görüş, ilgi ve yardımlarına sunulması, çalışmaların parasal olanağının sağlanması amacıyla Bakanlıklara, Kurumlara, Bankalara, Odalara, Belediyelere ve köylere gereken belge ve açıklamaların keza sunulması ve gönderilmesi, bu tasarı ve tekliflere ilgili makamlarca gösterilecek olumluluk ve bunlar için belirtilecek düzen ve doğrultu açısında programlar düzenlenmesi, Daimi Büro'ya Vali Muavini M. Vedat Okay başkanlığında, Belediye Başkan V. Sami Öznur, Milli Eğitim Müdürü Remzi Uçar, İş Bankası Müdürü Nevzat Yaşın, Müze Müdürü Hasan Tahsin Uçankuş ve Turizm ve Tanıtma Derneği Başkanı Nusret Koçoğlu'nun seçilmesi, oybirliği ile kararlaştırıldı.”
***
Afyonkarahisar’da Büyük Taarruz’un 50’nci yılı dolayısıyla bu hazırlıklar yapılmış. Bu hazırlıklar sonucunda nasıl bir kutlama yapıldığını da ilerleyen günlerde yine Gazeteniz Kocatepe’nin arşivlerinden yararlanarak yazalım.
2034’E KADAR TANITIM PLANLAMAMIZI HAZIRLAYALIM
“Afyonkarahisar kurtuluşun ve kuruluşun başkenti” diyoruz; “Cumhuriyet’in kazanıldığı topraklardayız” diyoruz. Ancak Cumhuriyet Meydanı’nda dile getirdiğimiz bu söylemler, bırakın Türkiye genelini Kütahya’dan, Uşak’tan duyulmuyor.
Afyonkarahisar’da başarısı giderek artan tanıtım faaliyetlerinde, Büyük Taarruz emrinin Afyonkarahisar’dan verildiğini, Gazi Mustafa Kemal Paşa’nın öncülüğünde 1919’da başlatılan Milli Mücadele’nin Kocatepe’deki o emirle zaferle sonuçlandığını belirtmemiz gerekiyor.
Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın Türkiye genelinde uygulamak için gayret gösterdiği “12 ay turizm” vurgusu bu bakımdan önemli. Afyonkarahisar Valiliği öncülüğünde son iki yıldır hayata geçirilen “Turizm Hamlesi”, Türkiye Seyahat Acentaları Birliği’nin de dikkatini çekmiş durumda.
Kısacası, turizmin “deniz-kum-güneş” üçgeninden kurtulması için Afyonkarahisar’daki koşullar elverişli.
Buradan hareketle şöyle bir önerim var:
Afyonkarahisar’da, Turizm Tanıtım Planı-2034 başlıklı bir çalışma yapmalıyız. Bu planlamada Afyonkarahisar’ın sahip olduğu tüm değerleri, yıl yıl tanıtımını yapmayı taahhüt etmeliyiz. UNESCO’nun gastronomi alanında Yaratıcı Şehirler Ağı’nda olduğumuz için yapmamız gereken faaliyetleri ve Zafer Haftası’nda Afyonkarahisar’ın yoğunluğunu ayrı tutuyorum.
Bununla birlikte 2034’e kadar her yıl bir değerimiz üzerine yoğunlaşmamız, şehrimizi farklı bir noktaya getirecektir.
Meselâ 2025 yılında “Afyonkarahisar ve Milli Mücadele” başlıklı bir planlamamız olur. Bu plan doğrultusunda şehir merkezinde, ilçelerde, büyükşehirlerde ve yurtdışındaki 2-3 noktada hangi etkinliklerin yapılacağı başlık olarak yazılır. Kurum ve kuruluşların o yılki bütçelerinden tanıtıma ayrılacak kalem de sadece o başlık üzerindeki konularda değerlendirilir.
2026’da Kadınanalar, 2027’de Gastronomi, 2028’de Termal Turizm, 2029’da Frig Vadisi, 2030’da Mevlevilik…
Her yılki planlamada etkinlik, şehir dışında tanıtım, tanıtım sonunda Afyonkarahisar’a gelecek ziyaretçi hedefi koyup bu hedeflerin de sorgulanması gerekir.
“Bir başlıkla bir yıl etkinlik yapalım” fikrini daha önce “Sevgi Yılı” ve “Aile Yılı” başlıklarıyla yapmaya çalıştık; ancak tüm kurum ve kuruluşları bu doğrultuda harekete geçiremedik.
Bu sefer, Afyonkarahisar Tanıtım ve Turizm Anonim Şirketi veya benzeri bir oluşum kurabilirsek, bu oluşum Valilik tarafından yönetilirse başarılı oluruz.
