10 Kasım yalnızca bir liderin ölümünü anmak değil bir toplumun büyük bir kayıpla kurduğu ilişkinin de yıldönümüdür. Bu kuşaklar boyunca süren bir olgudur. Bir insanı kaybetmenin ötesinde, onun temsil ettiği değerleri yitirme korkusudur. Milletlerin tarihinde acısı yüz yıllarca unutulmayan büyük kayıplar vardır. Bizim tarihimizde de Oğuz Kağan'ın, Bilge Kağan'ın, Attila'nın, Sultan Alpaslan'ın, Fatih'in ölümleri insanımız için büyük bir acı kaynağı olmuştur. Kayıplarımızın en büyüğü Atatürk'ün ölümüdür. Büyük Millet Meclisi elindeki son imkanlarla hazırladığı orduyu kaybetseydi ikinci bir ordu kurma şansı yoktu. Eğer Cumhuriyet ilan edilmeseydi, çağdaş dünyaya yönelmemiz, ilerlememiz mümkün olmayacaktı. Bütün bunlardan ötürü Atatürk'ün ölümü Türk tarihinin en büyük kayıbıdır.
10 Kasım 1938 sabahında Atatürk'ün öldüğünü bütün ülke duymuştu. İstanbul Üniversitesi'nde görevli bir Alman profesör, dekanın odasına girer:
-Atatürk ölmüş, derse gireyim mi, girmeyeyim mi? - diye sorar. Dekan da ona sizin ülkenizde böyle birisi öldüğünde ne yaparsanız öyle yapın der. Alman profesör ise Benim ülkemde bugüne kadar böyle birisi hiç ölmedi, cevabını verir. Bütün ölümler acıdır ancak Türk milleti için Atatürk'ün ölümü çok daha acıdır. Bu ülke pek çok şeyini borçlu olduğu bir insanı kaybetmenin üzüntüsü içindeydi.
O günlerde Nihat Sami Banarlı Kabataş Lisesi'nde öğrencilerden onun kaybıyla ilgili duygu ve düşüncelerini yazmalarını istemişti. Bir öğrencinin kompozisyonu tek cümleden oluşuyordu:
-O gün yağmur yağmadan bütün Türkiye ıslandı.-
Atatürk'ün naaşı Dolmabahçe Sarayı'ndan Yavuz Zırhlısı tarafından alınıp İzmit'te trene götürülmesini gösteren filmi izleyen daha sonraki kuşaklar da gözyaşlarını tutamamışlardır. Atatürk bizim ulusal kahramanımız, mürşidimiz ve Başöğretmenimizdir. Ulu önderimizin ölümünün 88. yılında saygı, rahmet, özlemle anıyoruz.
ATAM
Düşmanlar kuşattı,
Yurdun her yanını
Atam millet el ele
Kurtardı vatanımı
***
Bize emanet etti
Kurduğu cumhuriyeti
Bizim ödevimiz
Yaşatmak cumhuriyeti