26 Ağustos 1922 sabahı Büyük Atatürk’ün emriyle, Kocatepe’de başlayan büyük taarruz palikarya askerlerini bozguna uğratmış, İzmir’e doğru kaçmaya başlamışlardı. Son şerefsizliklerini de yapıyorlar, kaçarken, her yeri yakıp yıkıyorlar, masum insanları vurup öldürüyorlardı. İşte o arada, 2 Eylül günü Çeçeli Kara Murat da şehit oluyordu…
Afyonkarahisar topraklarında şehadet şerbetini içmiş olan Çeçeli Kara Murat’ın kabri başında asılı bulunan kitabede aynen şunlar yazılıdır:
“Burada, Ulusal Kurtuluş Savaşımızın en önemli safhalarından biri olan Başkumandan meydan muharebesinde ordularımız karşısında bozguna uğrayarak İzmir’e doğru kaçmaya başlayan Yunan ordusunun bir kısmını Kusra Deresi istikametine yönlendirerek düşman orduları Başkomutanı General Trikopis ve komuta heyetinin teslim alınmasında önemli bir rol oynayan ve bu sırada tuzağa düşürüldüklerini anlayan düşman askerleri tarafından Şehit edilen ‘Halk Kahramanı Çeçeli Kara Murat’ yatmaktadır.”
2 Eylül 1922 günü kahraman Çeçeli Kara Murat’ın hayatı pahasına kaçmakta olan düşman kuvvetlerini Göğem Köyü yakınlarındaki Kusura Boğazına yönlendirmesi neticesinde Yunan Ordularının Başkomutanı General Trikopis ve mahiyetindeki birlik komutanları 5. Kafkas Tümen Komutanı Kurmay Albay Dadaylı Halit Bey tarafından esir alınmıştır. Bu olay Türk Ordusunun bir iftiharı olduğu kadar Türk Köylüsünün de kahramanlığının bir sembolü olarak tarih sayfalarında yerini almıştır. Böyle önemli kahramanlarımızın kabirleri kahramanlıklarına yakışır bir şekilde düzenlenmesi için İl Özel İdaresince gerekli bakım ve onarımlar yapılmış ve kahramanımız Çeçeli Kara Murat adına ve kahramanlığına yakışır bir kabre kavuşmuştur. Burayı ziyaret edenler Çeçeli Kara Murat’ın gösterdiği kahramanlıkla ülkemizin kurtuluşunda canı ile ödediği fedakarlığın önemini daha iyi hissetmektedirler.
Çeçeli Kara Murat Kimdir?
Adı Çeçeli Kara Murat olan bu genç önde, peşi sıra Yunan askerleri olduğu halde, Murat Dağı'nın derinliklerine doğru ilerler. Çeçeli Kara Murat, Uşak'ın Banaz İlçesine bağlı Çamsu, O zamanki adıyla Çeçe Köyü'nde yaşayan, çobanlık yaparak geçimini sağlayan bir genç...
1922 yılında Başkomutan muharebesi'nde perişan edilen Yunanistan'ın Küçük Asya Ordusu, İzmir'e ulaşmanın derdine düşer. Murat dağının eteklerinde koyunlarını otlatmakta olan, kara kuru aç ve sefil bir çobana rastlarlar. Kendilerini Afyon-İzmir demiryoluna götürmelerini teklif ederler. Adı Kara Murat olan bu genç önde, peşi sıra Yunan askerleri olduğu halde, Murat Dağı'nın derinliklerine doğru ilerlerler. Sonunda da bu Türk kılavuzun kendilerini yanlış yöne doğru götürdüğünü anlarlar. Yunanlı komutan, "Bizi yanlış yöne getirmişsin. Bunun sonucunun ölüm olduğunu bilmiyor musun?" diye bağırdığında; Çeçe Köylü Kara Murat, "Benim görevim bu, seninki de öldürmek" der ve süngülenerek öldürülür. Yunanlı Komutan yanındaki Yunanlı subaylara, "Yanlış yere gelmişiz beyler. Kendisine hiçbir şey verememiş bir devlete bu denli bağlı insanlar oldukça yenilmiş olmamız doğaldır" der.
***
Kara Murat, genç bir köylü mü idi? Yoksa görmüş, geçirmiş ve yaşamış olan yaşlı bin kişi mi idi?...Bunu sormamın nedeni, yazılıp söylenen savaş hikayelerinde çelişkili bilgiler olmasıdır. Şimdi lütfen şunları okuyunuz:
Çeceli Kara Murat hakkında başta internet siteleri olmak üzere ilgili merciler de dahil Uşak ve Banaz yerel basın yayınında verilen yaşam öykülerini takip ediyor ve çok üzülüyorum. Üzüntümün nedeni bu konuda verilen bilgilerin yetersiz, içeriksiz, hatalı ve yanlışlığıdır. Böylesi bilgiler topluma zarar verdiği gibi genel anlamda Türk Kültürünü de doğru yansıtmamaktadır.
Ben 1954 Yukarı Karacahisar köyünden İlkokulu mezunubir insanım. Murat Dağı’nın zirvelerindeki kayalıkların dibinden çıkan Çokrağan sularını kaynağından içtim. Mevzuyu ilk olarak işte oradaki ihtiyar bir nineden dinlemiştim. Zihnime kazınan muhtevasını yıllar sonra İzmir merkez Çamönü Köyü İlkokulu kitaplığından ödünç aldığım bir kitaptan okudum. Çocukluktan beri tarih ve çevre konularındaki bilgi birikimim beni bu yazıyı yazmaya zorladı.
Çeceli Kara Murat öyle bahsedildiği gibi kara kuru genç bir çoban değildir. Bilakis yılların tecrübesine sahip eşi ve benzeri olmayan bir milli kahraman; daha önceki Osmanlı savaşlarına da katılmış olan bir kahraman. Eski bir Türk askeri; akıllı, zeki, cesur, mert ve dürüst; Banaz’ın Çece (Çamsu) köyünden yaşlı bir çiftçidir. Ovadaki tarlasında karasabanla çift sürerken ani olarak doğu yönündeki çam ormanlarının içinden peydahlanıp karınca sürüleri gibi yokuş aşağı akarak yanına gelen Yunan askerlerinin zorbalığına maruz kalmış; kılavuzluk yapması, en kestirmeden İzmire gidilecek Uşak yolunu göstermesi için kendisine çok kaba davranılarak büyük küstahlıklar yapılmıştır. Onların telaşından Türk Ordusunun takipte olduğunu anlayan Çeceli Kara Murat “dovvah” deyip öküzlerini hemen durdurmuş; zevlelerini çekerek boyunduruktan çıkarıp köye (Çece’ye) doğru “dah” diye sürüverdikten sonra tüm eratıyla, subaylarıyla, generallarıyla, kumandanlarıyla binlerce askerin önüne düşüp onları üç tarafı yüksek, dik ve sarp kayalıklarla çevrili (Kızıltaş vadisi - Kusura deresi?) çıkmazının geçit vermez derinliklerine çekerek, tek başına hem güzergahtaki tüm köylerle Uşak’ı tamamen yakılma riskinden kurtarmış; hem de koca Yunan ordusunun topunu birden aç, susuz, yorgun, bitkin, pejmürde ve perişan ederek kıskıvrak tam bir tuzağa düşürüp kendisiyle birlikte düşman ordusunun da tamamının sonunu getirmiştir.
Şahsi ve milletinin intikamını alıp vatani görevini özveriyle yapma, gayesi ve hedefine tam ulaşmanın verdiği huzur ve mutluluk içinde onur ve gururla; yaptığını yiğit, mert ve kahramanca yüksek sesle haykırarak söylemesi üzerine Yunan askerlerinin süngü darbeleriyle oracıkta can verip şehadet mertebesine ulaşmıştır. Ruhu şad, mekanı cennet olsun!
Çeceli Kara Murat hakkında güvenilir, doğru ve tam bilgiler nerededir?
Ne demişler: “Arayan bulur, inleyen ölür.” Eğer zahmet edip ararsanız bu bilgiler Devletimizin resmi arşivlerinde, kütüphanelerinde bulunabilir…
***
Ben derim ki, Banaz ve Uşak’ın önemli bir bölümü, Uşak, il merkezi olmadan önce, Afyonkarahisar vilayetine bağlı idi. Dolayısıyla bu kahraman şehit Çeceli Kara Murat, benim hemşehrimdir…Bu yüzden onunla daha fazla ilgilenmek istiyorum. Birilerinin yazdıkları şu satırları da okuduktan sonra, kendi payıma, bir Banaz, Çece (Çamsu) ziyareti yapmak da zor olmayacaktır. Oralara gidip gören bir seyyah diyor ki;
Çeçeli Kara Murat Şehitliğini ziyaretten sonra, yol boyunca doğanın güzelliklerini, çeşmeleri ve küçük dereleri göreceksiniz. Rotanın sonunda yer alan Işık Hasan Köyü, Uşak İl Özel İdaresince kültür köyü olarak tescil edilmiştir. Köy içerisinde tarihi taş evler, ortak kullanımda olan ahşap ambar odaları, tarihi bir çeşme ve köy odaları bulunmaktadır.
Köyün yüksek tepelerinden ise Aşağı Karacahisar Göleti'nin manzarasını seyredebilirsiniz..
