İslama göre millet ve milliyetçilik konusunu anlayabilmek için öncelikle ümmet ve millet kavramları üzerinde durmak ve bu kavramları açıklamak gerekir.
Ümmet Nedir?
Kuran-ı Kerimde -küntümhayra ümmetin …( Ali İmran 110 ), ” Vekezâlike cealnâküm ümmeten vasatan..” (Bakara 143) gibi çeşitle ayetlerde 64 defa geçen ümmet sözcüğü; Ana, yol, din, cemaat, familye, nesil, boy, zaman. Istılahta ise, kendi irâdeleriyle veya bir zorunluluk neticesinde aynı yerde, aynı zamanda veya aynı dine tabi olma neticesinde bir arada yaşayan insan topluluğudur. Âlimlerin çoğu, ümmet kelimesini aynı dine tabii olanlar yani Müslümanlar için kullanmışlardır. Arapça bir kelime olup, “emme” fiilinden isimdir. Çoğulu “umem”dir (el-İsfahânî, el-Müfredât, İstanbul 1986, 27, “emme” mad.).
Ümmet, imâm kelimesi ile aynı kökten gelmektedir. Her peygamber, birer imâm, rehber olarak kabul edilir ve ona tabi olanlara da onun ümmeti denir.
Bu itabarla dil renk, iklim, ırk ve sınır tanımayan evrensel bir kavramdır. Hatta İslama göre bütün insanlık Hazret-i Peygamberin ümmeti durumundadır. Müslüman olanlara Ümmet-i İcabet (Çağrıya olumlu cevap vermiş olanlar): gay rimüslümlere ise Ümmet-i davet (çağrıldıkları halde bu çağrıya henüz olumlu cevap vermeyenler, Müslüman olmayanlar) denir.
Kur’an’da ümmet kelimesi hayvan topluluklarını göstermek amacayla da kullanılmıştır.
Yüce Allah; “Yeryüzünde yürüyen hiçbir hayvan ve iki kanadıyla uçan hiç bir kuş yoktur ki, (onlar da) sizin gibi birer ümmet olmasınlar” (el-Enâm, 6/38) diyerek, hayvan topluluklarının da birer ümmet olduklarını bildirmiştir. Hz. Muhammed (s.a.s) de, köpeklerin bir ümmet olduklarını bildirmiştir (Ebu Davud, Edâhî, 22; Tirmizî, Soyd,16,17; Nesefî, Soyd,10; İbn Mace, Soyd, 2). Diğer bir hadiste de: “Karınca, ümmetlerden biridir” diye buyurmuştur (Müslim, Selam, 148). Yüce Allah Kur’an’da, insanların önceleri tek bir ümmet olduğu hususunda şöyle buyurmuştur: “İnsanlar tek bir ümmet idi. Allah, peygamberleri müjdeciler ve uyarıcılar olarak gönderdi. Anlaşmazlığa düştükleri konularda insanlar arasında hükmetsin diye o peygamberle beraber, gerçekleri içinde taşıyan kitab indirdi. Oysa kendilerine kitab verilmiş olanlar, kendile-rine açık deliller geldikten sonra, sırf aralarındaki kıskançlıktan ötürü, o kitab hakkında anlaşmaz-lığa düştüler. Bunun üzerine Allah, kendi izniyle inananları, onların üzerinde ihtilaf ettikleri gerçeğe iletti. Allah, dilediğini doğru yola iletir” (el-Bakara, 2/213).
Âlimler bu âyeti değişik şekilde yorumlamışlardır. Bazı âlilere göre, bütün insanlar önce hak yolda, Allah’ın yoluna tabi idiler. Sonradan aralarına tefrika girdi, tek ümmet olmaktan çıktılar. Diğer bazı âlimlere göre ise, insanlar tevhid inancının dışında, küfür yolunda idiler. Küfür de tek ümmet idi (el-Maverdî, en-Nuketu vel-Uyûn, Beyrut, 1992, I, 271).
Buna göre; küfür yolundaki insanlar bir ümmettirler ve Hz. Muhammed (s.a.s)’e iman eden, onun yolunda olan insanlar da, onun ümmetidir. Nitekim bir hadiste şöyle buyurulmuştur: “Bu ümmet (İslâm ümmeti), diğer ümmetlere karşı üstün kılındı” (Ahmed b. Hanbel, V, 383).
Müsbet Ve Menfi Ümmetçilik
Nasıl ki milliyetçiliği Müsbet Milliyetçilik ve Menfi Milliyetçilik ; yani olumlu İslama uygun bir milliyetçilik ve İslama uygun olmayan; ırkçı, bölücü ve parçalayıcı milliyetçilik diye iki kısma ayırılıyorsa; Ümmetçilik te “MÜSBET ÜMMETÇİLİK” ve “MENFİ ÜMMETÇİLİK” diye iki kısma ayırılır. Müsbet Ümmetçilik, Hz. Muhammed’in ümmeti-İslam Ümmeti olma şuurunun yanında bu ümmet dairesi içerisinde farklı milletlere, milli devletlere sahip olma ve milliyetçilik şuurunu benimseyen bir olumlu ümmetçilik anlayışıdır. Menfi yani olumsuz ümmetçilik anlayışı ise tıpkı komunizm ve siyonizm gibi millet, milliyetçilik ve milli devlet gerçeğini inkar ettiğinden islama ters düşer.
Yani İslam’da:
1. MİLLET 2.MİLLİYETÇİLİK 3. MİLLİ DEVLET gerçeğini inkar eden bir ÜMMETÇİLİK ANLAYIŞI yoktur. (Devamı var)