Kurân-ı Kerim’de sıdkın/doğruluğun zıddı, karşılığı olarak geçen “kizb” yalan ve ve yalancılık demektir. Dilimizde kizb sözcüğü “tekzib etmek”, deyiminde geçer. Tekzip etmek yalanlamak demektir.
Yalan ve yalancılık ise; karşısındaki insanı kandırmak ve aldatmak amacıyla söylenen ve gerçeğe uymayan söz demektir. Bu sözü söyleyen insana ise yalancı denir.
Kizb, değişik şekillerde Kur an da üç yüzden fazla âyette geçmektedir. Allah Teâlâ (c.c.), Yalan sözden sakınınız! (Hac, 22/30) Ey iman edenler! Allah tan korkun ve doğru söz söyleyin. (Yalan söylemeyip doğru söylerseniz) Allah işlerinizi düzeltir ve günahlarınızı bağışlar. (Ahzâb, 33/70-71) buyurmaktadır.
Dinimiz yalan ve yalancılığı kötü huyların ve günahların en büyüklerinden kabul eder ve şiddetle reddeder. Münafık ve kâfirlerin özelliğinin de yalan ve yalancılık okluğunu belirtir.
“Allah’a karşı yalan uydurandan ve kendisine gelen o doğruyu (Kur’ an’ı) yalan sayandan daha zalim kim olabilir? Kâfirler için cehennemde barınacak(!) yer mi yok?” (Zümer, 39/32)
İslamda büyük günahların başında yer alan ve ilmihal kitaplarında “Günahı kebâir/Büyk günahlar” arasında gösterilen yalan, birçok büyük günahla irtibatlıdır. Çoğunlukla diğer büyük günahlar müstakil, tek başına işlendiği hâlde yalan ise neredeyse hepsiyle irtibatlıdır. Meselâ, gıybet, dedikodu yapan, içki içip aklını, şuurunu kaybeden, zina eden, hırsızlık yapan, insan öldüren yalan söyler.
Peygamber Efendimize göre insanî kemâlin yolu doğruluktan geçmektedir: İbni Abbas’tan gelen rivayete göre, Aleyhissalatu Vesselam’a “kemâl”den sorulunca “Doğru konuşmak ve doğrulukla iş yapmak” diye cevap verir. (İhya 4, 694.)
İnsanı aşağıların aşağısı yapan da yalandır. Peygamber Efendimizin de belirttiği gibi “kişi, yalan söyleyince kalbinde siyah bir leke peyda olur. Yalana niyete ve yalan söylemeye devam ettikçe büyüyen bu leke, gün gelir kalbi tamamen kaplar ve simsiyah eder. Böylece kul, Allah nezdinde yalancılar arasına yazılır!” (Muvatta, Kelam 18)
Sonuç olarak, cennetin yolu doğruluktan, cehennemin yolu da yalancılıktan geçmektedir: “Sıdk/doğruluk iyiliğe, iyilik ise cennete ulaştırır. İnsan, sadakatiyle Allah katında sıddîklar arasında yazılır. Yalancılık kötülüğe götürür, kötülük de cehenneme iletir. Kişi, yalan söylemekle Allah katında yalancılardan sayılır.” (İhya3, 692.)
