Afyonkarahisar’ın, Türkiye’nin, dünyanın telaşı bitmez.
Bugün bu telaşa biraz ara vermek; sizleri Afyonkarahisar’ın bir kıymeti, Leman Sultan ile tanıştırmak istiyorum.
Yaşarken tanışmak nasip olmadı; telefonumda “Üstad” olarak kayıtlı Lokman Derya Solmaz’ın kaleme aldığı “Küçük Âşık Leman Sultan” kitabıyla müşerref oldum.
Lokman Hoca, Afyonkarahisar’da uzun süre Sultan Divânî Mevlevihane Müze’nin kuruculuğunu üstlenmiş; aynı müzenin müdürlüğü görevini sürdürmüş, bir dönem de İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü yapmıştı.
“Kaleme aldığı” kısmına ayrıca vurgu yapmam gerekiyor; zira Lokman Hoca’nın Taşhan’da adaşı Lokman Özkul’un girişimiyle düzenlenen imza günündeki sohbetimizde kısaca konuşmuştuk. Yazar, eserini yazarken adeta başka bir zaman diliminde yaşar; aklı fikri eserini zenginleştirmededir. “İlham” dediğimiz güç de insana o dönem gelir. Kanaatimce Leman Sultan’ı gelecek nesillerin öğrenmesini sağlayacak bu güzel eser, Allah’ın muradının sonucudur. Allah, Leman Sultan’ın temsil ettiği güzelliklerin Lokman Hoca tarafından kayda geçirilmesini murat etti.
Afyonkarahisar’daki Mevlevilik kültürünün temsilcileri arasında olan Leman Sultan, eserleriyle gönüllere hitap eden Afyonkarahisar Kültür ve Sanat Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Rüştü Okyar’ın annesiydi.
Lokman Derya Solmaz ile Leman Sultan’ın sohbetleri, 2009’da başlamıştı. 14 yıl boyunca biriken anılar ve şahit olunan anılar, “Küçük Âşık Leman Sultan” eserinin esasını oluşturdu. Kitap ismindeki “Küçük” kelimesi ise, Leman Sultan’ın daha küçükken rüyasında görmeye başladığı Hazret-i Mevlana ve Mevlevi büyükleri ile ilgili. Aşk ise, tasavvuf vasıtasıyla Allah’a yönelmeyi anlatıyor.
“Küçük Âşık Leman Sultan” kitabını okurken Mevlevilerin, yaratılana ve yaratılan tarafından üretilen her nesneye nasıl saygı duyduklarını bir kez daha hissediyorsunuz. Kitapta Leman Sultan’a atfedilen “Kandili söndür” yerine, “Kandili dinlendir” cümlesinin geçmesi de bunun göstergesi. Lokman Hoca’nın arı, akıcı ve arkadaşça üslubu da kitabın esasına uygun şekilde, “kolaylaştırın, zorlaştırmayın” emrinin yansıması gibi…
Kitabı okurken asfalt ve tümseksiz yolda ilerler gibisiniz.
Lokman Derya Solmaz’ın “Küçük Âşık Leman Sultan” kitabını, ünlü ve her kitabı binlerce “satan” bir yazarın yine “ayyuka çıkarılan” bir kitabı ile birlikte bitirdim.
Anladım ki “okunacak” kitaplar ayrı, “satılacak” kitaplar ayrı…
Biz “okunacak” kitaplarla yolumuza devam edelim.
Lokman Hoca’nın kitabın başka bir yönü ise Afyonkarahisar’ın farklı yönlerinin satır aralarında gizlenmesi… Karahisar Kalesi, bükme, ağzıaçık, Akarçay, Yeşilyol Caddesi, Türbe Camii, Emirdağ’a bağlı Karacalar Köyü, Afyon’a has Sıra Yemeği, Uzun Çarşı, Bedesten Çarşısı, Ulu Camii, İmaret Camii, Gazlıgöl, Frig Vadisi, Ayazini, Sultan Divânî Mevlevihane Müzesi, Alimoğlu Kültür ve Sanat Merkezi…
Kitapta Leman Sultan’ın uyguladığı ve öğrettiği bazı davranış biçimleri de yer alıyor. Eve girildiğinde, evde kimse olmasa bile selam verilmesi; bu davranışlardan biri…
“İstemek yok, verilen de reddedilmez” ilkesi, yemeğin sağdan sola doğru karıştırılması tavsiyesi yine kitapta yer alıyor.
Leman Sultan’ın kitaptaki sofra duası da gelecek nesillerin öğrenmesi gereken bir dua. Gelin göz atalım:
“Vakt-i şerifler hayrola, Hayırlar fethola. Şerler def ola. Demler safalar ziyade ola. Hak berekatın vere. Bu gitti ganisi gele. Dem-i Hazret Mevlanâ, sırr-ı Cenab-ı Şems, kerem-i İmam Ali, himmet-i Sultan Divânî. Huu diyelim.”
Kitapta ayrıca Afyonkarahisar’ın manevi önderleri Şah İsmail, Yıldırım Dede, Haluk Nur Baki ve annesi Nevriye Hanım’dan bahsedilmesi de araştırmacılar için son derece önemli. Dilerim ki Lokman Hoca eser üretmeyi sürdürür; biz de bu eserlerden istifade ederiz.
ABD’DE LEMAN SULTAN OKUNUR MU?
Evet, sorunun kendisinde zaten yönlendirme bulunuyor. Cevap: Okunur, okunuyor, okundu.
Los Angeles AKM Kitap Kulübü üyeleri “Küçük Âşık Leman Sultan” kitabını okudu, ardından da Lokman Derya Solmaz ile videokonferans yöntemiyle bir araya geldi. Leman Sultan’ın bir ilahisinin icrası ile başlayan programa Lokman Derya Solmaz'ın Muahmmed Celaleddin Solmaz da ney ile eşlik etti.
Programa Murat Buyuran, Feride Buyuran, Dr. Serap Erdoğdu Sobnosky, Ayşe Ulubay, Şule Özler, Metin Mangır, Bülent Başol, Eve Eriş, Altan Eriş Vega Sankur, Haluk Sankur, Sibel Kantarcı, Asuman Yılmaz, Ayşegül Yılmaz Diri, Neslihan Akbulut, Nilüfer Yasa, Gürcan Kurt, Bahadır İnözü, Oya Birankur, Gülnar Gökalp, Efes Aladağ, Gül Abut, Pelin Ersavaş, Yonca Bulut, Abdülkerim Taş, Artemis Özten, Sema Karaoğlu, Semra Philips ve Şule Özler katıldı. Program, kitap üzerinden ilerledi; bununla birlikte Mevlevilik, Afyonkarahisar, tasavvuf gibi konularda da yararlı bir fikir alışverişiyle sona erdi.
“Küçük Âşık Leman Sultan” kitabı, dünyanın farklı ülkelerinde de okunmaya devam edecek.


