Birçok vatandaşımız sahipsiz köpek saldırıları nedeniyle doğrudan veya dolaylı olarak yaşamını yitirdi, ağır/hafif biçimde yaralandı. Psikolojik olarak etkilendi, ruhsal sarsıntı geçirdi. Köpekten kaçmak isterken hızla seyreden araçların altında can verenler, yüzü, gözü tüm vücudu parçalanan minik çocuklar oldu. Hepimizin içi sızladı. Umarım bundan sonra olmaz., kimsenin canı yanmaz.
İşte bu minik yavrularımızdan biri de 10 yaşında ki Tunahan Yılmaz. Tunahan 7 Aralık 2023 tarihinde okul yolundayken sahipsiz köpeklerin saldırıısına uğruyor ve ağır yaralanıyor. Babası Halil Yılmaz evladının durumunu görünce yıkılıyor. “Oğlumun yaşama şansı yok, doktorlar ümit vermedi. Köpekler ısırmamış adeta yemişler evladımı” diyerek gözyaşları içinde feryat ediyor. Allah’tan umut kesilmez. Bir mucize eseri minik Tunahan hayata tutunuyor. Ancak tedavisi oldukça uzun ve sancılı oluyor, 3 ay hastanede yatıyor. Yine de aradan geçen 26 aya rağmen tam olarak iyileşemedi.
Bundan 3 ay önce alınan resmi sağlık raporuna göre halen yaraları kapanmadı ve tuvalete bile kendisi gidemiyor. Okulu bırakmak zorunda kaldı. Eğitimine evden devam etmeye çalışıyor. Ailesi ve çocuk perişan oldular ve çok büyük maddi manevi acılar çektiler çekiyorlar. Siz bu satırları okurken tedavisine halen devam ediliyor.
Olaydan sonra Bakan düzeyinde açıklamalar yapıldı. Sorumlular hakkında soruşturma başlatıldı. Olayın yaşandığı dönemde kanunen kısırlaştırılan köpeklerin 10 gün içinde yakalandıkları bölgeye tekrar salıverilmeleri gerekiyordu. Kanun çerçevesinde görevini yapmaya çalışan, yeterli personel ve bütçe sağlanmayan emir kulu Veteriner işleri Müdürü bile tutuklandı. Kusuru olmadığı kanunlar çerçevesinde görevini yaptığı anlaşılınca beraat etti.
Bu acı olayın yaşanmasına sebebiyet veren ve hesap vermesi gereken birileri olmalıydı. Tunahan’ın ailesi Avukatlarının da yol göstermesiyle yaşadıkları psikolojik ve fiziksel acının bir nebze olsun hafifletilebilmek için Hizmet kusuru nedeniyle Ankara Valiliğine, Büyükşehir ve Keçiören Belediyesine karşı 10 milyonluk tazminat davası açtı. Ankara 8. İdare Mahkemesi 10 milyonluk talebin 5 milyon lirasını kabul ederek Ankara Valiliğini, Büyükşehir Belediyesini ve Keçiören Belediyesini tazminatı ortaklaşa ödemeye mahkûm etti.
5 milyon değil 500 milyon tazminat alsalar da ailenin ve Tunahan’ın çektikleri acıyı dindirmez ama bir nebze de olsun sorumlulardan hesap sorabilmek, bedel ödetebilmek kıymetli.
Bu karar emsal olur mu? Afyonkarahisar veya başka bir ilde valilikler belediyeler tazminata mahkûm edilir mi?
Burada önemli bir noktasın altını çizmek gerekiyor. Mahkeme 5 milyonluk tazminat cezasını eski kanuna göre verdi. Yani olayın yaşandığı 2023 yılında yürürlükte olan 5199 sayılı kanuna rağmen verdi. O dönemde 5199 sayılı yasa gereğince sokak hayvanlarının toplanması, kısırlaştırılması, aşılanması, küpelenmesi yapıldıktan sonra en geç 10 gün içinde alınan bölgeye yeniden bırakılması gerekiyordu. Yani sahipsiz köpekleri toplayıp barınakta besleyemiyordu idare.
Kanun değişti Yerel yönetimlerin tazminat ödemeye mahkûm olma ihtimali arttı.
5199 sayılı kanunda 30 Temmuz 2024 tarihinde değişiklik yapıldı. Yeni düzenlemede; “Sahipsiz veya güçten düşmüş hayvanların en hızlı şekilde yerel yönetimlerce kurulan veya izin verilen hayvan bakımevlerine götürülmesi zorunludur. Bu hayvanların öncelikle söz konusu merkezlerde oluşturulacak müşahede yerlerinde tutulması sağlanır. Bakımevlerine alınan hayvanlar Bakanlık veri sistemine kaydedilir ve rehabilite edilen köpekler, sahiplendirilinceye kadar hayvan bakımevlerinde barındırılır.” Hükmü yer alıyor. Başka bir ifadeyle artık sokaklarda sahipsiz hayvanların dolaşması yaşaması yasak.
Şunu ilave edeyim ki bu konuda yaşanan elim hadiseler benim için daha da üzücü oluyor. Şöyle ki; 2020-2024 yılları arasında iki dönem Afyonkarahisar Veteriner hekimleri Odası Başkanlığı görevini yürütmüştüm. 2020 yılında, Veteriner Hekimleri Odası Yönetimini devraldıktan henüz 1,5 ay sonra bu konuda Valiliğimiz tarafından düzenlenen İl hayvanları koruma kurulu toplantısında durumun ciddiyetini yaptığım sunumla yetkililere anlatmış ve çözüm içinde elimizi taşın altına koymaya talip olmuştuk. Üstelik 2020 yılında sahipsiz köpek sorunu çok fazla gündemde değildi. Küçük bir kız çocuğu evladımıza köpek saldırmamış yüzü gözü parçalanmamıştı. Cumhurbaşkanımız bu konuda talimat niteliğinde bir açıklama yapmamıştı.
Mesleğimiz icabı ve memleket sevdamız gereği Oda Yönetim Kurulu olarak yaklaşmakta olan tehlikeyi çok önceden görmüş ve tedbir alınması için adeta yalvarmıştık. Ankaralara gidip kapı-kapı gezerek sahipsiz hayvanların kısırlaştırılması için ücretsiz tıbbi cihaz ekipman bile bulmuştuk.
Ancak etkin ve hızlı bir şekilde sahipsiz köpek sayısını kontrol altına alabilecek ve oldukça ekonomik olan projemiz idare tarafından hayata geçirilmedi. Bu proje halen, Veteriner Hekimleri Odamızın www.afyonvho.org resmi internet sitesinde 16.Aralık 2020 tarihli “Afyonkarahisar İli Hayvanları Koruma Kurulu Toplantısında, Sahipsiz Hayvanlar için Odamızın Projesi Sunuldu” başlığıyla erişime açıktır.
Tazminat konusuna gelince. Sokakları sahipsiz hayvanların doğal yaşam alanı kabul eden bir kanuna rağmen idareyi tazminata mahkûm eden Yargı, yeni kanuna göre idareyi yalnızca maddi tazminata mahkûm etmekle kalmaz, ilave olarak yöneticilerin görevi ihmal suçundan hapse de mahkûm edilmeleri gündeme gelebilir.
Umarım, Tunahan evladımızın başına gelen elim hadiseyi başka hiçbir insanımız yaşamaz ve kimsenin tırnağına dahi halel gelmez. Aynı zamanda insanlara emanet olan Allah’ın sessiz kulları masum hayvanlar da eziyet çekmez.
