Ali İhsan TOSUN
***
2024 yılında yaptığımız Afyonkarahisar gezimizde, ilginç durumlar yaşadık.
Emirdağ’da, Peribacaları ile karşılaştık. Andezit tüf kayadan oluşmuştu. Tıpkı Sarıhıdır’da olduğu gibi…
Afyonkarahisar Kalesi, ovanın ortasında tek başına “Yunan’a kafa tutar gibi” dimdik duruyordu. Gazi Ali Çavuş dedemin izlerini ararken orada buldum. Sanki Sarıhıdır’dan giden Perilerle birlikte Kale’ye tırmanıyor gibiydi.
Afyon’un etrafı siyah -kahverengi bazalt kayalıklarla sarılmış, Sarıhıdır’dan giden Perleri o kayalıklarda da görebilirsiniz.
Kocatepe’ye çıkarken, tepenin tam orta yerinde “Büyük Kalecik Kasabası” yer almaktadır.
Kıvrımlı yoldan, tepeye ulaşırken, sol taraftaki bazalt taştan oluşan kayalıklarda yine Perilerin kayaya tırmanışını görebilirsiniz.
Ya Sarıhıdır’daki Perilerin çocukları!..
Onlar yeni oluşum halinde “Hanözü”, ve “Kisle’de” büyümeyi bekliyorlar.
Tıpkı Kurtuluş Savaşı'nda, dedeleri gibi, Türk Ordusu’na yardım etmek için...
Belki Türkiye - Amerika, belki de Türkiye -İsrail Savaşı için.
Kim bilir?!
***
Afyonkarahisar İl Kültür Müdürü ile yaptığımız sohbette, 2024 yılında, konuyu Kale’nin resmini göstererek uyandırdığı duyguyu açtım.
“Bilmiyorum ki, hiç öyle düşünmemiştim.” dedi.
Ama ben öyle düşünmüştüm. Gazi Çavuş Dede’min yaşadıklarını hissettim!..
Bu güzel vatan için buna değerdi.
KOCATEPE ANITI
Kocatepe, Türk Milleti'nin kurtuluşunu sağlayan, Büyük Taarruz'un 26 Ağustos 1922 tarihinde Başkomutan Mustafa Kemal’in başlattığı, sevk ve idare ettiği tepedir.
Batısında Afyon, güneyinde Sincanlı Ovası'na hâkim bir tepedir.
Afyonkarahisar'ın merkez İlçesine bağlı Büyük Kalecik Kasabası sınırları içinde 1.874 rakımlı bir tepedir.
Büyük Kalecik Kasabası’ndan S şeklinde bükümlü yollarından dolayı, 8 km daha yukarıdadır. Afyonkarahisar'a 20 km uzaklıktadır.
Başkomutan Mustafa Kemal Atatürk ve arkadaşları, 25 Ağustos 1922 akşamı Kocatepe'ye gelerek 26 Ağustos sabahı Büyük Taarruz'un ilk safhasını burada oluşturulan karargâhından ve halen mevcut olan siperden bizzat sevk ve idare etmiştir. Başkomutan, 28 Ağustos 1922 günü Kocatepe'den ayrılmıştır.
Kocatepe, Milli Mücadele'nin temel taşlarından biridir.
1953 yılında, Milli Savunma Bakanlığı tarafından, kesme taştan anıt yapılmış ve üzerine çiçek kabartmalı mermer yazıt konulmuş, rüzgarlı bir tepedir.
1993 yılında ise Kültür Bakanlığı tarafından Atatürk Anıtı ve çevre düzenlemesi yapılarak ziyarete açılmıştır.
***
YÜZBAŞI AGAH EFENDİ (Kurtkaya) ŞEHİTLİĞİ
Şehitlik, Büyükkalecik Kasabası’nda Kocatepe'ye tek geçit yeri olan Kurtkaya mevkiindedir. Kurtkaya, aslında Büyük Kalecik’e bitişik durumdadır.
26 Ağustos 1972 yılında Yüzbaşı Agâh ve diğer şehitlerin anısına sembolik olarak yapılmıştır.
Şehitlik; Yüzbaşı Agâh Efendi ve 150 kadar er, Yunan’ın Kocatepe’ye çıkışını engellemek için şehit oluşlarının simgesidir.
Son olarak 2004 yılında yeniden restore edilmiş ve ziyarete açılmıştır. Bir anıt, bir tören alanı, bir çeşme, bir kitabe ve bir kubbeden ibarettir.
Şehitlikte gömülü şehit yoktur. Sembolik olarak, şehitlerin isim listesi ve memleketleri tabelalarda yazılıdır.
***
Bazı kaynaklarda farklı anlatılsa da, Atatürk;
“Ordular! İlk hedefiniz Akdeniz’dir, ileri!” komutunu burada vermiştir. Çünkü, 9 Eylül'de Yunan denize dökülünce, Atatürk; “Bir gün yanılmışım.” der. O, 26 Ağustos’ta verdiği emrin 15 gün içinde tamamlanacağını düşünüyordu.
***
“Ben size taarruzu emretmiyorum. Ölmeyi emrediyorum. Biz ölünceye kadar geçecek zaman içinde yerimizi başka kuvvetler ve başka komutanlar alabilir.”
