Prof.Dr. Veysel Eroğlu
✓ Tıbbi ve aromatik bitkiler;
* Hastalıkların önlenmesi,
* Hastalıkların iyileştirilmesi,
* Geleneksel ve modern tıpta,
* Parfümeri ve kozmetikte,
* Sanayide sıkça kullanılmaktadır.
✓ Aslında ülkelerin cari açığının en önemli kalemi petrol ve enerji gibi görülse de ilaç sektörü de büyük bir cari açık oluşmasına sebep olmaktadır.
✓ Özellikle yakın zamanda yaşadığımız kovid 19 salgın dönemi ile birlikte bu durumu daha iyi anladık.
✓ Peki bu durumda dışarıdan ithal edilen ilaçlar ne kadar sağlıklıdır.
✓ Bir ilaç, bir hastalığa deva olurken, o ilacın prospektüsüne baktığımızda sayfalarca yan etkisinden bahsediliyor.
✓ İlaçlar elbette gereklidir ama ilaç daha çok hastalıktan sonra kullanılır.
✓ Bizim, hastalıkların önlenmesi için bu bitkilere daha fazla ihtiyacımız vardır.
✓ Eskiden dedelerimiz, ninelerimiz bu bitkileri kullanırlardı.
✓ Ama birileri çıkıp bu bitkileri “koca karı ilacı” diye tanımlayarak basitleştirmeye çalıştılar.
✓ Biliyorsunuz daha önce bizim sağlıklı tereyağımız varken birileri margarini hayatımıza soktu.
✓ Ama şimdi toplumumuz bu gerçeği anladı ve tekrar tereyağına dönüş yaptı.
✓ Ben inanıyorum ki bu bitkiler de daha çok kullanılmaya başlanacak.
Zengin Bir Biyoçeşitliliğe Sahibiz
✓ Ülkemiz çok zengin bir biyoçeşitliliğe sahiptir.
✓ Biyoçeşitliliğimizin büyük bölümü ormanlardadır.
✓ Bitki çeşitliliğimiz Kıta Avrupası kadardır.
✓ Avrupa’da: 12.000 bitki türü var
✓ Türkiye’de: 11.500 bitki türü var
✓ 3.650’si endemik
✓ 1.700’ü tıbbi özellik göstermekte,
✓ 500’ü ise tıbbi ve aromatik özellik göstermektedir.
✓ Dünya üzerindeki tıbbi bitkilerin takriben %6’sı ülkemizde bulunmaktadır.
Tıbbi ve Aromatik Bitkilerin Dünyadaki Önemi
✓ Dünya’da ki piyasa değeri 115 milyar $
✓ Çin, Hindistan, ABD ve Almanya bu alanda ileri.
✓ Halen Dünyada 2000, Avrupa’da ise 500 tıbbi bitkinin ticareti yapılmaktadır.
✓ Bizim bu pastadan daha fazla pay almamız gerekmektedir.
✓ Ülkemizin sahip olduğu bitki türlerinin tıbbi ve aromatik maksatlı kullanıma konu edilme oranı %3’tür.
✓ Dünyada önde gelen tıbbi ve aromatik bitki üreticisi ülkelerin bitki tür sayıları ile kullanıma konu edilme oranları ortalaması ise %12,5’tir.
Odun Dışı Orman Ürünlerinin Üretimi
✓ 2002 yılında: 31.000 ton
✓ 2022 yılında: 1.060.000 ton
* Dünya defne ihtiyacının %90’ı,
* Kekik ihtiyacının ise %60’ı ülkemizden karşılanmaktadır.
* Bununla birlikte çam fıstığı, tabii mantarlar, adaçayı önemli gelir kaydettiğimiz ürünler arasındadır.
✓ Ülkemiz, birçok farklı ekosistemlere sahip ve bitki çeşitliliği açısından Avrupa kıtasından daha zengin olduğu halde pazar payı olarak 18. sıradayız.
✓ İşte bu duruma son vermek gayesiyle Bakanlığım döneminde;* Tıbbi ve Aromatik Bitkilerin,
Envanteri, Üretimi,
* Tıbbi ve Aromatik Bitkilerden Katma Değeri Yüksek Olan
Endüstriyel Ürün Üretimi,
* Kurumsal Mevzuatın Geliştirilmesi,
* Eğitim ve Tanıtım Faaliyetleri gibi çok önemli çalışmalar yaptık.
✓ Ülkemizde tıbbi ve aromatik bitkileri ilk defa Afyonkarahisar’da
biz gündeme getirdik.
✓ Afyonkarahisar; Akdeniz, Ege ve Sibirya iklim bölgesinin kesişim noktasında olması sebebiyle çok zengin bir biyoçeşitliliğe sahiptir.
✓ İlimizde 350 civarında endemik bitki türü bulunmaktadır.
✓ 2012 yılında Afyonkarahisar Tıbbi ve Aromatik Bitkiler Merkezini kurduk.
✓ Merkezimiz, ülkemizde yayılış gösteren her türlü tıbbi ve aromatik bitkinin tanıtımını yapmak, ekonomiye kazandırılmasına yönelik adımlar atmak, gıda kozmetik ilaç gibi farklı sektörlere hizmet edecek şekilde ilmi çalışmalar yapmaktadır.
✓ Merkezde 2019 yılında bitki kurutma ve işleme tesisi de hizmete
alınmıştır.✓Afyonkarahisar’da 2023 yılında çalıştayların 7.si tertip edildi.
✓ Ayrıca 2017 yılında Konya’da Necmettin Erbakan Üniversitesinde 1. Uluslararası Tıbbi ve
Aromatik Bitkiler Kongresini düzenledi. O tarihte Sağlık Bakanı Sn Recep Akdağ ile birlikte katılmıştık.
✓ 2019 yılında KKTC’de 6. Tıbbi ve Aromatik Bitkiler Dünya Kongresi düzenlendi.
✓ Ayrıca Türkiye Büyük Millet Meclisinde 2019 yılında tıbbi ve aromatik bitkiler ile alakalı bir Araştırma Komisyonu kurulmuş ve konuyla alakalı çok kapsamlı bir rapor hazırlanmıştır.
✓ Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitemiz ciddi adımlar atarak, araştırmalar ve tatbikat yapmak için Orman Genel Müdürlüğü ile anlaşma yapmıştır. Saraydüzü Ağaçlandırma Sahasında bölgeye uyum sağlayacak katma değeri yüksek ağaçsı ve otsu bitkiler dikilmiştir.
✓ Artık üretimiyle, pazarlamasıyla ve ihracat yönüyle daha geniş düşünmemizin vakti geldi.
✓ Tıbbi ve Aromatik Bitkiler Borsası kurulması elzemdir.
✓ Ülkemizin bu alandaki muazzam potansiyelini katma değere dönüştürmeliyiz.
✓ Mamul ve yarı mamul ürünlerin üretimini, sertifikalandırmasını ve pazarlamasını geliştirmeliyiz.
* Üniversite, kamu ve özel sektör ortak faaliyet alanlarının oluşturulması ve işbirliği çalışmaları,
* Ülke ekonomisine değeri yüksek yeni ürünlerin kazandırılması konularında daha fazla mesafe kat edileceğine inanıyorum.
